شرکت برلیانس سرویس یدک

خودروی شما از قطعات زیادی ساخته شده است که مانند نوازندگان یک ارکستر به صورت هماهنگ با هم کار می‌کنند. یکی از عناصر بنیادی در ساختار و عملکرد خودروها، اکسل خودرو است که ماشین را در حرکت نگه می دارد. تاریخچه اکسل تقریبا به زمان اختراع چرخ برمی‌گردد. در بین تعمیرکاران و فروشندگان لوازم یدکی این قطعه اِکسِل تلفظ می‌شود درحالیکه اَکسِل درست است. در این راهنما خواهیم گفت که اکسل خودرو یا محور خودرو چیست و چه وظایفی دارد؟ انواع اکسل و دسته بندی‌های مختلف اکسل را همراه با مزایا و معایبشان مرور کرده و نحوه نگهداری و علائم خرابی اکسل ماشینتان را به شما خواهیم گفت.

اکسل ماشین چیست؟

اکسل خودرو ( به انگلیسیCar Axle)، یا به عبارتی محور خودرو، یکی از اجزای سیستم جلوبندی و تعلیق است که وظیفه انتقال قدرت و گشتاور از موتور به چرخ‌ها را دارد، در برخی از طراحی ها اکسل وظیفه تحمل وزن خودرو را هم بر عهده دارد. اکسل (محور) خودرو یک میله فلزی است که جفت چرخ‌ها را به هم متصل کرده و به عنوان یک پل بین چرخ‌ها و موتور عمل می‌کند. هنگامی که موتور خودرو راه اندازی می‌شود، قدرت تولید شده توسط موتور از طریق جعبه‌دنده‌ها به اکسل خودرو منتقل می‌شود. سپس محور خودرو این قدرت را به چرخ‌ها منتقل می‌کند تا خودرو حرکت کند. اکسل خودرو همچنین نقش مهمی در حفظ پایداری و کنترل خودرو ایفا می‌کند. با اتصال چرخ‌ها به محور، استحکام و پایداری خودرو افزایش می‌یابد. به علاوه انتقال اصولی قدرت به چرخ‌ها باعث می‌شود تا خودرو به درستی کنترل شود.

وظایف اکسل خودرو چیست؟

محور خودرو، یا همان اکسل خودرو، وظایف مهمی بر عهده دارد. در زیر به طور خلاصه چهار وظیفه اصلی اکسل خودرو را توضیح می‌دهیم:

1. اکسل خودرو وظیفه انتقال قدرت و گشتاور از موتور به چرخ‌ها را دارد. این وظیفه توسط جعبه‌دنده‌ها و دیفرانسیل انجام می‌شود. جعبه‌دنده‌ها قدرت و گشتاور را از موتور به محور خودرو منتقل می‌کنند و دیفرانسیل توزیع قدرت بین چرخ‌ها را بهینه می‌کند.
2. اکسل خودرو نقش مهمی در حفظ استحکام و کنترل خودرو دارد. با اتصال چرخ‌ها به اکسل، استحکام و پایداری خودرو افزایش می‌یابد. انتقال قدرت صحیح به چرخ‌ها، امکان کنترل درست خودرو را نیز فراهم می‌کند.
3. اکسل خودرو وظیفه تحمل وزن خودرو (سرنشین‌ها، بار، و قطعات خودرو) به چرخ‌ها و تقسیم این وزن بین چرخ‌ها را بر عهده دارد. تحمل و تقسیم درست وزن نقش مهمی در پایداری و ایمنی خودرو دارد.
4. اکسل خودرو نقش مهمی در جذب لرزش‌ها و شوک‌ها دارد. محور خودرو در برخی طراحی‌های اکسل، اکسل با اتصال به قطعات سیستم تعلیق نظیر طبق و کمک فنر، لرزش‌ها و شوک‌های ناشی از دست‌انداز جاده را جذب کرده و به خودرو کمک کند تا راحت‌تر و پایدارتر حرکت کند.

مطالعه بیشتر:علائم خرابی کمک فنر چیست؟ انواع فنر و کمک فنر

انواع اکسل‌ ماشین

اکسل‌ها در صنعت خودروسازی در بر اساس شروط مختلفی دارای دسته بندی‌های مختلفی هستند. در ادامه انواع دسته بندی‌های اکسل خودرو را با هم بررسی خواهیم کرد.

بصورت کلی هر خودرو از نظر اینکه اکسل وظیفه انتقال نیرو و چرخاندن چرخ‌ها را دارد یا خیر به دو دسته زنده و مرده تقسیم می‌شود:

اکسل مرده

اکسل مرده یا محور مرده (Dead Axle) یا اکسل تنبل (lazy axle) تنها وظیفه تحمل وزن ماشین را دارد و با چرخ‌ها را نمی‌چرخد. این اکسل ثابت بوده و چرخ‌ها به دور اکسل می‌چرخند.

محور زنده

اکسل زنده (Live Axle)، محوری است که توسط موتور یا محرک به چرخش درآید. این نوع اکسل به چرخ‌ها متصل بوده و چرخ‌ها را می‌چرخاند. محور زنده شامل دو نیم محور است که هر کدام به یک چرخ متصل می‌شود و حرکت آزاد را فراهم می‌کند. در اغلب خودروهای امروزی، محور زنده چرخ‌ها را از طریق پلوس (به انگلیسی axle shaft) به گیربکس متصل می‌کند. محور زنده در خودروها از دو پلوس چپ و راست برای اتصال چرخ‌ها به گیربکس استفاده می‌کند.

در خودروهای دیفرانسیل عقب و کامیون‌ها، موتور از طریق میل کاردان (Cardan Shaft)، نیروی چرخشی را به محور عقب منتقل می‌کند. در این حالت، نیم محورها و دیفرانسیل، محور عقب را تشکیل می‌دهند.

همچنین بخوانید: اکسل ماشین چیست و چه انواعی دارد؟ دلایل خرابی اکسل

مطالعه بیشتر:گیربکس چیست؟ مقایسه و بررسی انواع گیربکس

علاوه بر تقسیم بندی اکسل ماشین به دو نوع محور گرداننده و محور مرده، می‌توان اکسل‌ها را بر اساس محل استقرار به سه نوع اکسل جلو، اکسل عقب و اکسل خرد تقسیم می‌کنند:

اکسل جلو و انواع آن

اکسل جلو (Front Axle) در جلوی خودرو قرار دارد و وظیفه کمک به فرمان پذیری و جذب تکانه‌ها از سطح ناهموار جاده و دست اندازها را برعهده دارد. اکسل محور جلو می‌تواند از نوع محور زنده یا محور مرده باشد. در صورتیکه اکسل جلو از نوع گرداننده باشد، این اکسل همچنین و مسئول کمک به جلو بردن خودرو و چرهاندن چرخ‌ها است.

محورهای جلو باید بهترین استحکام را داشته باشند و به همین دلیل اغلب از فولاد کربنی یا فولاد نیکلی ساخته می‌شوند.محورهای جلو نیز می‌توانند در انواع مختلفی وجود داشته باشند. برخی از انواع محور جلو عبارتند از:

• محور مستقیم:در این نوع محور جلو، چرخ‌ها به صورت مستقیم به محور متصل شده و در صفحه روی آن قرار می‌گیرند. این نوع محور در خودروهای ساده و کوچک استفاده می‌شود.
• محور متحرک:در این نوع محور جلو، چرخ‌ها به محور متصل شده و امکان جابجایی و حرکت آزاد را دارند. این نوع محور به خودروهایی که نیاز به چرخش منعطف دارند، مانند خودروهای جاده‌ای و خودروهایی که برای مناطق پرترافیک مناسب هستند، استفاده می‌شود.

اکسل محور عقب و انواع آن

اکسل محور عقب (Rear Axle) در عقب خودرو قرار دارد و در اغلب خودروها از نوع محور زنده است. محور عقب مسئول انتقال قدرت به چرخ‌های عقب است. اکسل محور عقب از طریق میل کاردان (Drive shaft) به سیستم انتقال قدرت متصل شده و چرخ‌های عقب را می‌چرخاند. اکسل محور عقب به دو نیمه تقسیم می‌شود که با نام هاف شفت شناخته شده و توسط دیفرانسیل به هم متصل می‌شوند.

همه محورهای عقب یکسان نیستند، زیرا روش‌های حمایت و نصب آن‌ها نوع آن را تعیین می‌کند. سه نوع محور عقب وجود دارد که در ادامه به بررسی ان‌ها می‌پردازیم:

1. محور تمام شناور (Full float axle):در محور تمام شناور، اکسل وظیفه تحمل وزن خودرو را ندارد. در این طراحی اکسل وظیفه انتقال قدرت را بر عهده دارد و در این طراحی محور تمام شناور درون مجموعه دیگری شناور است. اکسل‌های شناور در اغلب خودروهای با تحمل وزن ۷۵۰ کیلوگرم الی یک تن و کامیونهای کوچک وجود دارند. اکسل‌های تمام شناور دارای دو بلبرینگ هستند. از مزایای محور تمام شناور این است که حتی در صورت شکستن اکسل، چرخ در جای خودش باقی خواهد ماند. تویوتای لندکروز از محور عقب تمام شناور استفاده می‌کند. ترمزگیری بهتر در مقایسه با محور نیمه شناور، از دیگر مزایای محور تمام شناور است.
2. محور نیمه شناور (Semi float axle):خودروهایی مانند وانت یا جیپ، محور نیمه شناور دارند. مشکل محور نیمه شناور این است که محور هم وظیفه ایجاد گشتاور را دارد و هم وزن خودرو از طریق بلبرینگ به آن منتقل شده و باید وزن خودرو را هم تحمل کند. محورهای نیمه شناور دارای یک بلبرینگ هستند. این طراحی در وانت های کوچک و خودروهای SUV مرسوم است و قیمت کمتری دارد. برای جداکردن اکسل نیمه شناور باید ابتدا چرخ جدا شود و در صورت شکستن اکسل، چرخ از خودرو جدا خواهد شد. پس از نظر ایمنی محور نیمه شناور از محور تمام شناور ضعیفتر است.
3. محور سه چهارم (Three quarter floating): این نوع محور مقداری از محور نیمه شناور پیچیده‌تر است و از نظر ایمنی بهتر از محور نیمه شناور است. در این مدل مقداری از وزن خودرو از روی اکسل برداشته شده است و کمتر دچار شکستن می‌شوند.

اکسل خرد یا کوتاه

اکسل‌ خرد یا کوتاه (به انگلیسی Stub axle) به چرخ‌های جلوی خودرو وصل می‌شود و با استفاده از سرشاخه‌ها به این محورها متصل می‌شوند. وظیفه اکسل‌های خرد انتقال نیرو و تعادل بین چرخ‌های جلوی خودرو است. این نوع محور، بهبود کنترل و استحکام خودرو را فراهم می‌کنند و در بیشتر خودروهای جاده‌ای و خودروهایی با کارایی بالا نظیر تریلرها استفاده می‌شود. در اکسل کوتاه، چهار نوع محور خرد وجود دارد که به شرح زیر است.

• الیوت (Elliot):در این نوع، برای اتصال محور جلو از یک کینگ پین، یک یوغ و یک کاتر استفاده می‌شود.
• الیوت معکوس (Reverse Elliot):این نوع محور خرد همان طرح الیوت استاندارد را دارد، اما آرایش آن مخالف است.
• لاموئین (Lamoine):در این نوع، به جای لولای نوع یوغ، از یک دوک شکل L به عنوان اتصال محور استفاده می‌شود.
• لاموئین معکوس (Lamoine Reverse):این نوع محور خرد همان طرح لاموئین استاندارد را دارد، اما آرایش آن مخالف است.

این انواع محور خرد، الگوهای مختلفی هستند که در اتصال و قرارگیری محور جلو در اکسل استاب مورد استفاده قرار می‌گیرند.

اکسل محور مستقیم

محور مستقیم (Straight Axle) یک ساختار مقاوم و محکم است که یک چرخ خودرو را در سمت چپ، به یک چرخ دیگر در سمت راست متصل می‌کند و باعث حفظ هماهنگی چرخشی هر دو چرخ می‌شود. این طراحی قادر است به طور مؤثر فشارها و بارهای سنگین را تحمل کند. معمولا در قطارها (مانند لوکوموتیو و واگن‌های راه‌آهن)، کامیون‌ها و خودروهای سنگین و آفرود، ماشین‌های کارتینگ، خودروهای خاص و مسابقه‌ای از محورهای مستقیم استفاده می‌شود. با استفاده از محفظه‌های محاطی ، این اکسل‌ها محافظت شده و استحکام آنها تقویت می‌شود.

اکسل محور جدا

در محور جدا یا اسپلیت (Split Axle)، هر چرخ به یک شافت جداگانه متصل می‌شود. اغلب خودروهای سواری مدرن معمولا از محورهای جدا استفاده می‌کنند بدین معنی که هر چرخ به یک شفت مستقل متصل شده است. در برخی از طرح‌ها، محور جدا باعث تعلیق مستقل چرخ‌های چپ و راست می‌شود و در نتیجه خودرو حرکت نرم‌تری خواهد داشت. در محور جدا چرخ‌های چپ و راستدر پیچ‌ها با سرعت‌های مستقل حرکت کرده که این باعث بهبود کشش وافزایش عمر تایرها می‌شود.

اکسل توسط قطعه ای به نام CV Joint (سر پلوس) به چرخ متصل می شود. تعمیرکاران و فروشندگان لوازم یدکی به مجموعه هریک از شفتها چپ و راست و مفاصل پلوس می‌گویند.

،

اکسل چند محوره

اکسل چند محوره (Tandem Axle) گروهی از دو یا چند محور است که در نزدیکی یکدیگر قرار می‌گیرند. در کامیون‌ها، از این نوع پیکربندی برای افزایش ظرفیت وزن استفاده می‌شود و معمولا تریلرها دارای محورهای چند محوره در قسمت عقب هستند.

محورهای بالابر

محورهای بالابر ( به انگلیسی Lift axle)، که همچنین با نام airlift axle یا drop axle شناخته می‌شوند، در برخی از کامیون‌های کمپرسی و تریلرها بکار می‌روند. این محورها به صورت مکانیکی، قابل بالا و پایین شدن هستند. وقتی نیاز به افزایش ظرفیت وزن یا توزیع وزن روی چرخ‌های بیشتر وجود دارد، محور به پایین می‌آید. در صورت عدم نیاز، محور بالا برده می‌شود تا استهلاک محور و ساییدگی لاستیک‌ها را کاهش و چسبندگی چرخ‌های باقیمانده را افزایش دهد.

هر لاستیک دارای مقاومت غلتشی است – نیروی لازم برای غلتیدن آن در جاده است. سوختن سوخت راهی برای غلبه بر این است. مقاومت غلتشی لاستیک را گرم می کند و گرما به علاوه اصطکاک از سطح جاده چیزی است که لاستیک را تخریب می کند.
کامیون ها دارای چندین محور با دو یا چهار لاستیک در هر محور هستند تا وزن را روی سطح جاده پخش کنند. حداکثر وزن برای هر نوع محور وجود دارد، بنابراین برای حمل وزنه های سنگین، کامیون ها به چندین محور نیاز دارند. اما، زمانی که کامیون یا تریلر خالی است، دلیلی وجود ندارد که آن محورها زمانی که وزن وجود ندارد بچرخد تا آن را توجیه کند.

بالا رفتن محور، باعث کاهش سایش جانبی در پیچ‌های تند می‌شود و امکان حرکت با سرعت بیشتر را فراهم می‌کند. در برخی مواقع، برای دور زدن کامل وسیله نقلیه، نیاز به بالا بردن محور اضافی وجود دارد. تعدادی شرکت، سامانه کامپیوتری کنترل بالاگیر (computer-controlled airlift) را در کامیون و تریلرهای خود به کار برده‌اند. در این سامانه، با رسیدن ظرفیت بار محور اصلی به حد مجاز، محورهای فرعی به صورت خودکار پایین می‌آیند. همچنین، محورهای فرعی را می‌توان با فشار یک دکمه برای قدرت مانور بیشتر بلند کرد.

در حالی که این آسیب اندکی بیشتر از پخش کردن وزن بر روی تعداد زیادی از محورها به سطح جاده وارد می‌کند، مقامات جاده اجازه جمع شدن را می‌دهند.

اکسل ماشین از چه اجزایی ساخته شده است؟

اکسل ماشین یا محور خودرو از چندین اجزاء مختلف ساخته شده است. در زیر به اجزای اصلی آن اشاره می‌کنیم.

• (Drive pinio gear ) یا دنده پینیون محرک: این قطعه یک دنده است که به شفت پینیون محرک متصل شده و در سیستم گیربکس و ترمز خودرو استفاده می‌شود. این دنده به شفت پینیون محرک قدرت و گشتاور را منتقل می‌کند.
• (Driv pinio shaft) یا شفت پینیون محرک: این شفت یک قطعه استوانه‌ای است که دنده پینیون محرک را در بر می‌گیرد. این شفت به عنوان اتصال بین دنده پینیون محرک و سایر قطعات محور خودرو عمل می‌کند.
• (Ring gear) یا دنده حلقه‌ای: این قطعه یک دنده بزرگ و حلقه‌ای است که با دنده پینیون محرک هماهنگی دارد. دنده حلقه‌ای قدرت و گشتاور را از دنده پینیون محرک دریافت کرده و به سایر قطعات محور خودرو منتقل می‌کند.
• (Spider gear) یا دنده عنکبوتی: این قطعه یک دنده کوچک و چندپره است که درون گیربکس محور قرار دارد. دنده عنکبوتی به توزیع قدرت بین چرخ‌ها کمک می‌کند و در حالت‌های منحنی و پیچیده، چرخ‌ها را به صورت متناسب با سرعت و زاویه چرخش خودرو می‌چرخاند.
• (Spider gear shaft ) یا شفت دنده عنکبوتی: این شفت یک قطعه استوانه‌ای است که دنده عنکبوتی را در بر می‌گیرد. شفت دنده عنکبوتی به عنوان اتصال بین دنده عنکبوتی و سایر قطعات محور خودرو عمل می‌کند.
• (Differential carrier) یا حامل دیفرانسیل: این قطعه یک قاب است که قطعات دیفرانسیل را در بر می‌گیرد. حامل دیفرانسیل به توزیع قدرت بین چرخ‌ها کمک می‌کند و در حالت‌های منحنی و پیچیده، چرخ‌ها را به صورت متناسب با سرعت و زاویه چرخش خودرو می‌چرخاند.
• (Axle shaft bearing) یا بلبرینگ شفت محور: این قطعه یک بلبرینگ است که بین شفت محور و قاب محور قرار می‌گیرد. بلبرینگ شفت محور از شفت محور حمایت می‌کند و به آن اجازه می‌دهد به طور صاف و بدون ایجاد اصطکاک درونی در قاب محور چرخ بچرخد.
• (Side gear) یا دنده جانبی: این قطعه یک دنده است که به شفت محور متصل شده و در سیستم دیفرانسیل استفاده می‌شود. دنده جانبی به توزیع قدرت بین چرخ‌ها کمک می‌کند و در حالت‌های منحنی و پیچیده، چرخ‌ها را به صورت متناسب با سرعت و زاویه چرخش خودرو می‌چرخاند.

علایم خرابی اکسل ماشین چیست؟

بسته به اینکه خودروی شما سواری است یا خودروی آفرودی، وانت و کامیون علایم شکستگی با خرابی اکسل متفاوت است. بصورت کلی برخی از واضحترین علائم شکستن و خرابی اکسل خودرو به شرح زیر است:

۱- شنیدن صدای غیر معمول و تق تق

اگر صداهای غیرمعمولی هنگام شروع به حرکت، تغییر دنده یا ترمز کردن محسوس است، احتمالا یکی از مفاصل در سیستم اکسل خودرو خراب شده است. این صدا نشانه این است که موتور قادر به انتقال یکنواخت و کافی توان به چرخ ها نیست. همچنین چرخاندن فرمان هم ممکن است منجر به شنیدن صدا از زیر خودرو شود. صدای اضافه ممکن است بدلیل شکستگی در اکسل باشد.

۲- لرزش خودرو

وقتی خودرو در حال حرکت است، اگر لرزش‌هایی در زمان شتاب گرفتن، ترمز کردن یا برخورد با مانع مشاهده ‌شود، احتمالا اکسل خودرو مشکل دارد. خم شدن اکسل منجر به افزایش شدید لرزش در خودرو میشود. این لرزش را در هنگام عبور از سرعت گیرها و یا افتادن در چاله‌ها حس خواهید کرد. لرزیدن فرمان در هنگام پیچیدن، شتاب گرفتن، ترمز کردن هم از دیگر علایم کج شدن اکسل است.

۳- نشت روغن یا گریس

در صورتیکه خودروی سواری دارید باید نسبت به نشت روغن حساس باشید. پارگی درزگیر پلوس و بصورت کلی درزگیرهای اکسل باعث نشت روغن میشود.

در خودروهای افرود نشت گیس نشانه دیگری از این است که هرچه سریعتر باید به اکسل خودرو رسیدگی کنید. در خودروهای سنگین و برخی خودروهای نیمه سبک نشت گریس از قسمت داخلی و خارجی تایر هم از نشانه های پارگی درزگیرها است. نشت روغن یا گریس به خودی خود خطرناک نیست اما در صورت عدم رسیدگی باعث بروز مشکلات بعدی خواهد شد. پارگی درزگیر باعث ورود گرد و خاک شده و اصطکاک را افزایش میدهد. پارگی لاستیک اکسل ها باید همواره جدی گرفته شود.

۴- کاهش قدرت خودرو و نوسان در قدرت خودرو

اگر قدرت موتور به چرخ‌ها به درستی منتقل نمی‌شود و قدرت خودرو به صورت ناگهانی کندتر می‌شود، ممکن است اکسل خودرو شکسته باشد.

همچنین شکستن اکسل می‌تواند به کاهش کنترل و ثبات خودرو منجر شود. اگر خودرو در زمان رانندگی به‌صورت ناگهانی متوقف شده یا کنترل آن از دست می‌رود، اکسل خودرو ممکن است شکسته باشد.

۵- متوقف شدن خودرو

در صورت قرار گرفتن خودور در شرایط سخت ممکن است اکسل خودرو شکسته شده و خودرو دیگر حرکت نکند. در این حالت با استارت زدند، دنده عوض کردن و رها کردنکلاچعلی رغم داشتن صدای نرمال خودرو حرکت نمی‌کند.

در نهایت، برای تشخیص دقیق‌تر و رفع مشکل شکستن اکسل خودرو، توصیه می‌شود به تعمیرگاه متخصص مراجعه کنید. تعمیرکاران حرفه‌ای می‌توانند ارزیابی کاملی از وضعیت اکسل‌ها انجام دهند و شما را راهنمایی کنند.

نکات مهم در نگهداری و افزایش طول عمر اکسل ماشین

نگهداری صحیح از اکسل خودرو برای ایمنی و عملکرد صحیح خودرو حیاتی است.در ادامه چند نکته برای افزایش عمر اکسل ماشین را ذکر خواهیم کرد:

1. بازرسی مداوم:بصورت منظم اکسلهای خودروی خود را از نظر نشتی روغن، گریس، ضربه و شکستگی بررسی کنید.
2. چک کردن سطح مایعات و روغن:اگر خودروی شما دارای اکسل جلو و عقب با دیفرانسیل است، باید حواستان به سطح روغن دیفرانسیل طبق دفترچه راهنمای ماشینتان باشد. روغن ناکافی یا آلوده باعث کاهش عمر اکسل میشود.
3. گریسکاری مفاصل:بسیاری از خودروها دارای مفاصلی هستن که مرتبا باید گریسکاری شوند. گریسس باعث بهبود عملکرد و کاهش اصطکاک میشود.
4. نگهداری از اجزای سیستم تعلیق:شرایط قطعات سیستم تعلیق نظیر بوشها، طبق،سیبک، سگدست و کمک فنرها بر سلامت اکسل خودرو اثرگذارند. قطعات جلوبندی دو زیربندی مستهلک باعث ساییدگی تایر و فشار بیشتر بر اکسل خواهند شد.
5. بالانس کردن چرخ و فرمان:بالنس صحیح فرمان و چرخ ها از اقداماتی است که مرتبا باید انجام شود. بالنس نبودن فرمان و چرخ باعث ساییدگی نامتوازن لاستیک ها شده و فشار روی اکسل را افزایش میدهد.
6. جا به جا کردن چرخ ها:لاستیک ها باید هر ۳۰۰۰۰ کیلومتر بصورت ضربدری جابه جا شوند تا ساییدی لاستیکها بصورت متوازن اتفاق بیافتد.
7. پرهیز از افزایش بار بیش از حد روی خودرو:همیشه به میران بار مجاز خودرو دقت کنید. بارگری بیش از حد باعث فشار روی اکسل و خم شدن و یا شکستگی اکسل خواهد شد.
8. رانندگی اصولی:از افزایش ناگهاین شتاب، ترمز ناگهانی، ریفت کشیدن خوددرای کنید. رانندگی غیر اصولی اعث کاهش عمر اکسل خودرو میشود.

سوالات متداول

در ادامه به تعدادی از سوالات پرتکرار درباره اکسل یا محور که ممکن است برای شما هم پیش بیاید، پاسخ می‌دهیم.

در یک خودرو چند اکسل وجود دارد؟

تعداد محورها در یک خودرو بستگی به نوع خودرو دارد. در اکثر موارد، خودروها دو محور برای چرخش چرخ‌ها دارند. شما می‌توانید با شمارش لاستیک‌ها به راحتی تعداد محورهای خودروی خود یا هر خودروی دیگری را تشخیص دهید. اکثر خودروها در کل چهار لاستیک دارند، یعنی دو جفت لاستیک، یکی در جلو و یکی در عقب. دو جفت لاستیک، معادل دو اکسل است.

دلایل شکستن اکسل خودرو چیست؟

• یکی از دلایل شایع شکستن اکسل خودرو، فرسایش و سایش طولانی مدت است.
• به علاوه وقتی بار زیادی روی خودرو قرار می‌گیرد، مانند حمل بار سنگین یا تعداد زیادی مسافر، اکسل ممکن است تحمل این بار را نداشته باشد و شکسته شود.
• با قدیمی شدن خودرو، اکسل نیز ضعیف‌تر می‌شود. در خودروهای قدیمی، قدرت اکسل‌ها کمتر است و بنابراین آسیب‌پذیرتر هستند.
• همچنین شرایط جاده نیز می‌توانند عامل شکستن اکسل خودرو باشد.

آیا اکسل خودرو شامل پوشش بیمه می‌شود؟

اگر اکسل خودرو به دلیل فرسودگی عادی نیاز به تعمیر یا تعویض داشته باشد، بیمه خودرو هزینه‌ی تعمیرات را پوشش نخواهد داد. همچنین، اگر محور خودرو به دلیل بارگذاری بیش از حد شکسته شود، شرکت بیمه هزینه‌ی تعمیرات را پوشش نمی‌دهد. به‌طور کلی، اگر تعمیر اکسل در نتیجه‌ی فرسودگی یا تحمیل بیش از حد بار بوده باشد، بیمه هزینه را تقبل نخواهد کرد.

آیا با اکسل شکسته می‌توان رانندگی کرد؟

اکسل شکسته ممکن است باعث از دست دادن کنترل بر روی رانندگی، افت سرعت، لرزش و عدم پاسخگویی چرخ‌ها شود. این وضعیت می‌تواند خطرناک باشد و باعث وقوع تصادفات جدی شود. بنابراین، هرگز با اکسل شکسته رانندگی نکنید. در صورتی که متوجه خرابی یا شکستگی اکسل خودرو خود شدید، بهتر است به یک تعمیرکار متخصص مراجعه کرده و قبل از ادامه رانندگی، آن را تعمیر کنید.

اطلاعات بیشتر در: تعمیر گیربکس اتوماتیک

سخن آخر

در این مقاله با اهمیت اکسل در خودور آشنا شدید. اکسل در خودروهای سنگین سواری و در طول تاریخ خودروسازی دچار تحولات بسیاری شده است. به همین دلیل دسته بندی های متفاوتی برای این قطعه وجود دارد. در این مقاله سعی کردیم انواع اکسل ماشین را معرفی کنیم و مزایا و معاب هریک را بر شماریم. دفعه بعدی که برای تعویض روغن و سرویس خودرو رفتید با میتوانید به درون چال رفته و قسمت زیرین خودرو را ملاحظه کنید. اطلاعات این مقاله در نگهداری بهتر اکسل خودرویتان به شما کمک خواهد کرد.

اگر قصدخرید قطعات جلوبندی و سیستم تعلیق،خرید اکسلبرای خودروهای چینی را داشتید، می‌توانید با فروشگاه اعتماد یدک مراجعه کنید. دراعتماد یدکمشاورین و متخصصینی وجود دارند که شما را برای خرید اکسل خودروهای چینی از برندهای جک، لیفان، ام وی ام، جیلی و گریت وال راهنمایی خواهند کرد.

در صورتیکه سوالات پاسخ داده نشده درباره اکسل ماشین دارید، نظرتان را برای ما بنوسید.

لنت ترمز (brake pad) از مهم‌ترین قطعات تامین‌کننده ایمنی در خودروها است، بنابراین، شناخت این قطعه و در نظرگرفتن نکات مهم در خرید و تعویض آن بسیار حیاتی است. تنها چیزی که بسیاری از افراد درباره لنت‌های ترمز می‌دانند این است که وقتی لنت شروع به صداکردن می‌کند، باید تعویض شود. اما اطلاعاتی که لازم است درباره این قطعه داشته باشید خیلی بیشتر از این است. ما در این‌جا اطلاعات کاملی درباره لنت ترمز، انواع آن، زمان تعویض و نکات مربوط بهخرید لنت ترمزو تعویض آن را آورده‌ایم.

لنت ترمز چیست؟

لنت ترمز (Brake Pad) یک بلوک نازک است که روی دیسک خودرو قرار می‌گیرد. قسمت پشت دیسک از صفحات فولادی تشکیل شده است و قسمت داخلی آن که با دیسک تماس می‌گیرد، حاوی مواد اصطکاکی است که می‌تواند هنگام تماس با دیسک، آن را متوقف کند. لنت‌های ترمز و دیسک، داخل بخشی به نام کالیپر قرار می‌گیرند که خود بخشی از سیستم ترمز محسوب می‌گردد.

تاریخچه لنت ترمز

هربرت فرود (Herbert Frood) انگلیسی، در سال 1901 برای اولین‌بار یک لنت ترمز ساخت و نام آن را Brake Blocks گذاشت. این اولین لنت ترمز تجاری بود. در آن زمان، مواد اصطکاکی لنت ترمز شامل پارچه پنبه‌ای پر از رزین، موی شتر، چرم و حتی چوب بود.

در سال 1902، فردی با نام Ransom E. Olds یک سیستم لنت ترمز جدید را به‌وجود آورد که شامل یک نوار فولادی انعطاف‌پذیر بود که دور یک درام در محور عقب خودرو پیچیده می‌شد. هنگامی که راننده ترمز می‌کرد، نوار فولادی به دور درام فشار می‌آورد و خودرو را متوقف می‌کرد.

پس از آن، هربرت فرود موفق شد در سال 1910 اولین لنت اصطکاکی آزبست را با نام تجاری “Ferodo” بسازد. این لنت سال‌ها مورد استفاده قرار گرفت تا این‌که در سال 1961، شرکت فرودو فلز متخلخل (لنت ترمز نیمه‌فلزی) و مواد اصطکاکی سرامتالیک را به عنوان لنت معرفی کرد. در حال حاضر لنت‌های آزبست به دلیل خاصیت سرطان‌زایی کمتر استفاده می‌شوند و لنت‌های نیمه‌فلزی و سرامیکی جایگزین شده‌اند؛ اما پروسه تغییرات و پیشرفت‌های لنت همچنان ادامه دارد.

شرح عملکرد و وظایف لنت ترمز

همان‌طور که در شکل زیر می‌بینید، یک سیستم ترمز معمولی خودرو شامل یک جفت لنت ترمز (brake pads)، یک دیسک ترمز (brake disc) و یک کالیپر ترمز (brake calliper) برای هر چرخ است. لنت‌ها که حاوی مواد اصطکاکی هستند، دو طرف دیسک ترمز قرار گرفته و در کالیپر نصب می‌شوند.

هنگامی که پدال ترمز فشار داده می‌شود، مایع هیدرولیک در کالیپر، لنت‌های ترمز را به سمت دو طرف دیسک ترمزِ چرخان فشار می‌دهد. این باعث اصطکاک می‌شود و سبب می‌گردد که سرعت خودرو کاهش یافته و در نهایت متوقف شود.

وقتی این عمل ساده روزی چندین‌بار، برای ماه‌ها و حتی سال‌ها انجام شود، لنت‌های ترمز به تدریج دچار سایش می‌شوند، بنابراین، نیاز به تعویض پیدا می‌کنند.

لنت ترمز و قطعات مجاور

پس از آشنایی با لنت، بیایید قدری بیشتر با دیگر اجزای سیستم ترمز (دیسک و کالیپر) و عملکرد آنها آشنا شویم.

دیسک ترمز

دیسک ترمز (Brake disc) که به آن روتور (brake rotor) نیز گفته می‌شود، قطعه‌ای مدور است که از جنس فلز ساخته می‌شود. این قطعه بر روی بلبرینگ چرخ نصب شده و همراه آن می‌چرخد. برای متوقف‌کردن خودرو لازم است دیسک متوقف شود. در این صورت چرخ که متصل به این قطعه است هم متوقف خواهد ‌شد. کالیپر و لنت ترمزِ داخل آن، بر روی دیسک قرار می‌گیرند تا حرکت آن را کنترل کنند.

کالیپر

کالیپر (brake caliper) بر روی دیسک قرار می‌گیرد و در داخل آن لنت ترمز و پیستون قرار دارد. وقتی راننده پدال ترمز را فشار می‌دهد، روغن ترمز آزاد شده و پیستون را در داخل کالیپر به جلو هل می‌دهد. این فشار از یک طرف لنت نزدیک به پیستون را به دیسک فشار داده و از طرف دیگر کالیپر را به عقب می‌کشد که خود باعث می‌شود لنت عقبی به دیسک فشار وارد کند. در نتیجه این اصطکاک، خودرو می‌ایستد.

انواع لنت

همان‌طور که ذکر شد در ابتدا لنت‌های ترمز با آزبست (asbestos) ساخته می‌شدند، زیرا خواص آزبست به آن اجازه می‌داد که هم با گرما و هم با کشش ناشی از فشرده‌شدن لنت‌ها مقابله کند. اکنون نیز لنت خودروهای قدیمی آزبستی است. اما به‌دلیل خطرات زیاد این ماده برای سلامتی، سازمان بهداشت جهانی استفاده از آن را ممنوع اعلام کرده است. وقتی آزبست یا همان پنبه نسوز فرسوده می‌شود، الیاف آن در فضا پخش‌شده و سبب سرطان می‌گردد. در میان اقشار مختلف جامعه، تعمیرکاران بیشتر از همه در معرض خطرات ناشی از آزبست هستند. با توجه به این‌که دست‌های تعمیرکاران معمولا آغشته به گریس است، آزبست به دست و سپس لباس آنها منتقل شده و پس از ورود به خانه، خانواده آنها را نیز در معرض خطر قرار می‌دهد.

امروزه لنت‌های جدید در یکی از چهار دسته اصلی زیر قرار می‌گیرند:

لنت غیر‌فلزی یا ارگانیک Non-metallic (organic)

لنت‌های ترمز غیر‌فلزی نرم‌ترین نوع لنت موجود هستند. آنها برای تحمل مقدار قابل توجهی گرما ساخته می‌شوند و از ترکیبات مواد مختلفی مانند شیشه، لاستیک و رزین‌هایی مانند سلولز و همچنین، مقدار کمی الیاف فلزی تشکیل شده‌اند.

کامپوزیت به‌دست آمده از ترکیب این مواد، نرم است و به سرعت تخریب می‌شود. بنابراین، این نوع لنت تنها برای استفاده در رانندگی روزانه در شهر کافی است. حتی برای این نوع استفاده نیز، یک پد فلزی اضافی برای محافظت بیشتر و جلوگیری از نیاز به تعویض مکرر لنت توصیه می‌شود.

مزایای لنت ارگانیک:

• رسانایی حرارتی و الکتریکی کم
• مقاومت بالا در برابر مواد شیمیایی
• مقاومت زیاد در برابر خوردگی

معایب لنت ارگانیک:

• شکنندگی
• نقطه جوش و ذوب پایین

لنت نیمه فلزی (Semi-metallic)

اکثر خودروهایی که امروزه به فروش می‌رسند با این نوع لنت ترمز عرضه می‌شوند. آنها از ترکیب مواد فلزی و مواد مصنوعی ساخته می‌شوند، اما بیشترین قسمت آنها فلز است. هنگامی که ترکیب مواد اولیه مشخص شد، از یک رزین آلی برای اتصال مواد لنت به یکدیگر استفاده می‌شود. برای افزایش ماندگاری، لنت را به فرم‌های خاصی قالب می‌زنند و به مدت سه تا پنج ساعت در کوره می‌پزند.

با این حال، از آنجایی که فلز در دماهای پایین ضریب اصطکاک کمتری نسبت به مواد مصنوعی به‌کار رفته در ساختار لنت دارد، در زمانی که هوا سرد است، نیروی پدالِ بیشتری برای تولید همان نیروی ترمز در هوای گرم مورد نیاز است. چرا که فلز رسانای حرارتی کمتری نسبت به مواد آلی خالص دارد.

مزایای لنت نیمه فلزی

• قدرت توقف نهایی بهتر نسبت به پدهای ارگانیک
• عملکرد قوی در طیف وسیعی از دما

معایب لنت‌های نیمه فلزی

• داشتن صدا
• وارد‌کردن فشار بیشتر به سیستم ترمز
• سایش سریع‌تر دیسک

لنت سرامیک (Ceramic Brake Pads)

از آنجا که سرعت تخریب لنت‌های فوق در اثر گرما و اصطکاک زیاد است، سرمایه‌گذاری روی لنت ترمز سرامیکی در برخی از خودروها کاملا ارزشمند خواهد بود. ترکیب سرامیکی به‌کار رفته در این لنت‌ها، فقط برای گران‌ترین اتومبیل‌های مسابقه‌ای استفاده می‌شود. زیرا این مواد بسیار گران هستند و از آنجا که به‌خوبی می‌توانند در برابر گرما و فشار اصطکاک در ترمزهای شدید مقاومت کنند، بهترین انتخاب برای این خودروها محسوب می‌شوند.

مزایای لنت سرامیکی:

• عملکرد بهتر از انواع قبلی
• مقاومت بالا در برابر دما
• فرسودگی دیرهنگام
• وزن کم
• کاهش زمان توقف

معایب لنت سرامیکی:

• قیمت بسیار بالا
• جیرجیر‌کردن با فرکانسی خاص

لنت NAO کم‌فلز (Low-Metallic NAO)

این لنت‌ها عمدتاً از مخلوط فرمول لنت ارگانیک با مقادیر کمی مس یا فولاد برای کمک به انتقال حرارت و ایجاد ترمز بهتر ساخته می‌شوند. به دلیل فلز اضافه‌شده، معمولاً مقدار قابل توجهی گرد و غبار در ترمز وجود دارد و این لنت‌ها اغلب پر سر و صدا هستند. حدود 10 تا 30 درصد این لنت‌ها از فلز ساخته شده است.

مزایای لنت NAO کم فلز:

• کمک به انتقال بهتر حرارت به علت رسانا‌بودن
• کمک به سرعت بیشتر خنک‌شدن سیستم ترمز

معایب لنت NAO کم فلز:

• عمر کمتر نسبت به انواع نیمه فلزی
• داشتن صدا

مواد سازنده لنت ترمز و قیمت آنها

به طور کلی، مواد سازنده لنت نقش تعیین‌کننده‌ای در قیمت نهایی این قطعات دارند.

لنت‌های ارگانیک از موادی مانند شیشه، لاستیک و رزین و همچنین، کولار ساخته می‌شوند. در میان الیاف مختلف سازنده این لنت، کولار اهمیت زیادی دارد. این ماده نوعی الیاف آرامید است که در صنعت نساجی بافته می‌شود و بسیار قوی و سبک‌وزن است. این ماده در برابر خوردگی و حرارت مقاومت بالایی دارد.

لنت‌های نیمه‌فلزی و NAO کم‌فلز هر دو از مقداری مواد فلزی در ترکیب با مواد ارگانیک استفاده می‌کنند. فلزاتی مانند مس، آهن، فولاد و سایر آلیاژها، با دیگر مواد ترکیب می‌شوند. فرق لنت‌های نیمه‌فلزی و NAO کم‌فلز در این است که انواع کم‌فلز، فلز کمتری نسبت به انواع نیمه‌فلزی دارند.

لنت‌های سرامیکی از سرامیک ساخته شده‌اند. این سرامیک بسیار مشابه با سرامیکی است که در کارهای دستی از آن استفاده می‌شود. با این حال، طرز ساخت آن به‌گونه‌ای است که بسیار مقامت‌تر، سنگین‌تر و در عین‌حال چگال‌تر از سرامیک عادی است. هیچ فلز و یا ماده ارگانیک دیگری در ساختار این لنت سرامیکی استفاده نمی‌شود و ساختار آن به شکل کامل و یکدست از سرامیک است.

اگر بخواهیم قیمت انواع لنت را بر ‌اساس مواد تشکیل‌دهنده آنها بررسی کنیم، باید بگوییم که لنت ارگانیک از همه انواع لنت ارزان‌تر است. در مورد لنت‌هایی که فلز در ساخت آنها به کار گرفته می‌شود، هرچه مقدار فلز بیشتر باشد، قیمت لنت افزایش می‌یابد. با این توصیف قیمت لنت نیمه‌فلزی نسبت به کم‌فلز بیشتر است.

در نهایت همان‌طور که گفتیم در میان قیمت انواع لنت، لنت سرامیکی بیشترین هزینه را به خود اختصاص می‌دهد. این نوع لنت بسیار گران است و به همین دلیل تنها بر روی وسایل نقلیه گران‌قیمت و مسابقه‌ای نصب می‌گردد.

نکات مهم در انتخاب لنت ترمز

هنگام جستجوی لنت جدید، باید چند نکته را در نظر بگیرید تا بهترین لنت ترمز را برای ماشین خود پیدا کنید. نوع لنت مورد نیاز شما به سبک رانندگی و شرایط شما بستگی دارد. در رفت‌و‌آمد معمولی نیاز به لنتی که مقاوم در برابر گرما باشد نیست، اما در کاربردهای سنگین لنت انتخابی باید در برابر گرما مقاوم باشد. نکات مهم در انتخاب لنت شامل موارد زیر هستند:

• عملکرد در آب و هوای مختلف: لنت‌های ترمز خوب باید قادر به عملکرد در همه نوع آب و هوا باشد.
• حداکثر دمای عملیاتی (MOT): این بالاترین دمایی است که لنت می‌تواند در آن عملکرد صحیحی داشته باشد.
• طول عمر لنت و روتور: لنت و روتور هر دو مستعد سایش هستند. باید در نظر داشته باشید که لنت‌های انتخابی چقدر دوام دارند.
• صدا و لرزش: اگر فشار‌دادن لنت باعث ایجاد صدا، لرزش و حتی احساس پدال می‌شود، مناسب نیستند.
• تجمع گرد و غبار: لنت‌های ترمز ممکن است گرد و غبار را جمع کنند و به چرخ منتقل کنند. لنتی که انتخاب می‌کنید نباید این‌گونه باشد.

این مطلب را در تماس با ما تکمیل کنید

بهترین مارک‌های لنت ترمز در ایران

بهترین مارک‌های لنت در ایران شامل موارد زیر هستند:

• لنت پارس
• لنت جنیون پارت
• لنت تکستار
• لنت VIP
• لنت کیو (Hi-Q)
• لنت آسیمکو (Asimco)
• لنت رالدک
• لنت ماندو (Mando)

زمان مناسب برای تعویض لنت ترمز عقب و جلو

به طور متوسط، لنت‌های ترمز باید هر 40000 تا 10000 کیلومتر تعویض شوند. اما فاصله پیموده‌شده قبل از تعویض لنت تا حدود زیادی وابسته به شیوه رانندگی شما، ترافیک و جنس لنت‌ها دارد. به‌همین دلیل نیز لازم است به علائم فرسودگی و خرابی لنت توجه کنید و یا اگر خودروی شما مجهز به چراغ لنت است، پس از روشن‌شدن چراغ، لنت‌ها را تعویض کنید.

علاوه بر موارد بالا باید در نظر داشته باشید که طول عمر لنت ترمز عقب نسبت به طول عمر لنت جلو بیشتر است. دلیل آن هم این است که هنگام ترمز‌کردن، نیروی ثقل خودرو به سمت جلو است. به‌عبارت دیگر، وقتی راننده پدال ترمز را فشار می‌دهد، بیشترین فشار برای متوقف‌کردن خودرو بر ترمزهای جلویی اعمال می‌گردد. به‌همین دلیل عمر ترمزهای جلو بسیار کمتر از انواع عقبی است.

طول عمر لنت عقب می‌تواند تا 70000 کیلومتر باشد. درحالی‌که ممکن است طول عمر لنت جلو به 20 تا 30 هزار کیلومتر محدود گردد.

دلیل دیگری که سبب می‌شود طول عمر لنت عقب بیشتر باشد، تفاوت ساختاری آن نسبت به لنت جلو است. سیستم ترمز جلو بسیار قوی‌تر و سنگین‌تر از سیستم ترمز عقب است. کالیپر آن از نوع ثابت بوده و از چندین پیستون ثابت برای اعمال فشار بر روی دیسک استفاده می‌کند. این درحالی است که ترمز عقب به شکل شناور ساخته شده، وزن کمتری دارد و تعداد پیستون‌هایی که روی لنت فشار وارد می‌کنند هم کمتر است. این‌ها سبب می‌گردد که لنت فشار کمتری را تحمل کرده و دیرتر فرسوده شود.

علایم خرابی لنت ترمز چیست؟

تعدادی از علائم وجود دارند که به راننده در مورد خرابی لنت خودرو هشدار می‌دهند، این علائم عبارتند از:

• ترمزهای پر سر‌و‌صدا: این شایع‌ترین علامت خرابی لنت است. لنت‌های ترمز در هنگام سایش تحلیل می‌روند. لنت‌هایی که تا سطح صفحات پشتی لنت ترمز تحلیل‌رفته‌‌اند، در تماس مستقیم با روتور قرار می‌گیرند و صدایی ایجاد می‌کنند.
• دیر پاسخ‌دادن به ترمز: اگر لنت‌های ترمز بیش از حد گرم شده یا به شدت فرسوده شده باشند، ممکن است ظرفیت آن‌ها برای کاهش سرعت خودرو از بین برود.
• پدال لرزان: لنت‌های آسیب‌دیده یا فرسوده می‌توانند باعث لرزش پدال در هنگام ترمزگیری شوند. پدال ارتعاشی همچنین، می‌تواند نشانه‌ای از مشکل احتمالی روتور باشد، زیرا لرزش احساس‌شده در پدال در نتیجه تماس بین روتور و لنت است.

علاوه بر علائم بالا، برخی از خودروهایی که سیم سنسور الکترونیکی روی لنت دارند، مجهز به چراغ لنت ترمز هستند. برای مثال خودرو پژو 405 و پژو پارس در میان خودروهای داخلی مجهز به این چراغ هستند. همچنین، ساندرو، 206 و برخی از مدل‌های تیبا نیز چراغ لنت ترمز دارند. در میان خودروهای چینی نیز تعدادی از خودروها مجهز به این آپشن هستند.

افزایش طول عمر لنت ترمز و نکات نگهداری از لنت ترمز

نکات زیر به شما کمک می‌کند که از لنت خود مراقبت کرده و عمر آن را زیاد کنید:

برای اطلاعات بیشتر: لنت ترمز چیست؟ نکات خرید و انتخاب لنت ترمز

• سرعت دشمن لنت است: وقتی در سرعت بالا ترمز می‌گیرید اصطکاک لنت‌ها خیلی بیشتر است و به‌همین دلیل سریع‌تر فرسوده می‌شوند. توقف کامل از سرعت 105 کیلومتر در ساعت به جای 85 کیلومتر در ساعت، ترمزها را مجبور می‌کند تا 33 درصد انرژی بیشتری صرف کنند.
• هنگام گرفتن ترمز گاز را رها کنید: اگر عادت دارید با پای چپ خود به پدال ترمز ضربه بزنید در حالی که هنوز پای راست خود را روی پدال گاز نگه داشته‌اید، این عادت می‌تواند به سرعت ترمز را خراب کند.
• کمتر ترمز بگیرید: سعی کنید به جای ترمز گرفتن مکرر، سرعت خود را با میزان گاز‌دادن تنظیم کنید. برخی از افراد عادت دارند سرعت را با ترمز کنترل کنند که سبب فرسودگی لنت‌ها می‌شود.
• ماشین خود را تا حد امکان سبک نگه دارید: وزن زیاد منجر به بار جنبشی بزرگ‌تری می‌شود که لنت ترمز باید هنگام توقف در برابر آن مقاومت کند.
• ترمزهای خود را هر 2 سال یکبار شستشو دهید: ترمزهای شما باید تقریباً هر 2 سال یکبار تخلیه و شستشو شوند، به خصوص اگر ماشین قدیمی دارید. این کار به ترمزهای شما کمک می‌کند تا به طور موثرتری کار کنند.

چگونه لنت ترمز را تعویض کنیم؟

بهتر است برای تعویض لنت‌ها، خودروی خود را نزد تعمیرکار ببرید. با این حال، تعویض لنت ترمز ساده است و خودتان هم می‌توانید آن را انجام دهید. برای این‌کار باید ماشین را با استفاده از جک بالا آورده و چرخ را جدا کنید. در مرحله بعدی لازم است کالیپر را جدا کرده و لنت‌ها را خارج کنید. پس از آن، لنت جدید را داخل کالیپر جای داده و مجدد چرخ را ببندید.

به شکل خلاصه مراحل تعویض لنت ترمز به شرح زیر است:

شروع به کار

• ترمز دستی را بکشید.
• سنگ‌هایی را پشت چرخ‌ها قرار دهید تا از حرکت خودرو جلوگیری کند.
• مهره‌های چرخ ماشین را با آچار باز کنید تا چرخ به راحتی بچرخد.
• برای بالا بردن چرخ و سیستم ترمز متصل به آن از جک استفاده کنید.

برداشتن چرخ

• دوباره بررسی کنید که ترمز دستی بالا باشد.
• مهره‌های روی چرخ‌ها را بردارید.
• چرخ را با احتیاط بیرون بکشید.

برداشتن کالیپر ترمز

• اگر روی چرخ‌های عقب کار می‌کنید، ترمز دستی را آزاد کنید.
• مطمئن شوید که کالیپر داغ نباشد.
• پیچ‌ها را شل کنید و کالیپر را بردارید.
• کالیپر را در حالت تعلیق قرار دهید تا به راحتی بتوانید لنت‌های درون آن را بردارید. با این حال، نباید اجازه دهید که کالیپر آویزان باشد، چون ممکن است آسیب ببیند.

تعویض پدها

• به نحوه نصب لنت‌های فعلی توجه کنید.
• لنت‌های ترمز قدیمی را بردارید.
• پدهای جدید را به همان شکلی که قدیمی‌ها قرار داشتند وصل کنید.

نکته مهم: اجازه ندهید روغن ترمز به پدهای ترمز راه پیدا کند. در غیر این صورت آنها را لغزنده کرده و مانع از ترمز‌گیری صحیح می‌شود.

همه چیز را سرجای خود بگذارید

• ترتیب کارهایی را که انجام داده‌اید برعکس کنید تا همه اجزای ترمز را کنار هم قرار دهید.
• چرخ را ببندید.
• ماشین را پایین بیاورید. حتما قبل از شروع به حرکت چندبار روی پدال ترمز خود ضربه بزنید تا مجددا روغن ترمز به سیستم ترمز تزریق شود.

لنت‌کوبی چیست؟ آیا از لنت‌کوبی استفاده کنیم؟

لنت‌کوبی به معنای جایگزین‌کردن قسمت ضد‌اصطکاک و نرم لنت با یک پد جدید است. در این روش کل لنت (که در قسمت بیرونی دارای فلز است) عوض نمی‌شود. بلکه برای کاهش هزینه‌ها، لنت قدیمی از داخل کالیپر بیرون آورده می‌شود و قسمت ضد‌اصطکاک قدیمی از آن جدا شده و یک پد جدید جایگزین آن می‌شود. این پد جدید با استفاده از پرچ‌هایی به قسمت فلزی متصل می‌شود. روش لنت‌کوبی هزینه تعویض لنت را کاهش می‌دهد. به‌همین دلیل نیز رانندگان تاکسی و سایر افرادی که مصرف لنت خودرو آنها بالاست، از این روش استفاده می‌کنند.

اگرچه لنت‌کوبی هزینه‌ها را کاهش می‌دهد، اما می‌تواند آسیب‌های جدی به خودرو وارد کند. کیفیت پایین پدهای لنت موجود در بازار، عملکرد و عمر آنها را تحت تاثیر قرار می‌دهد و حتی ممکن است سبب تاخیر در ترمز و خطرات جدی شود. از طرف دیگر؛ احتمال وجود آزبست در مورد پد لنت، استفاده از این پدها را غیر‌ایمن می‌کند.

به طور کلی، مزیت لنت‌کوبی قیمت ارزان آن است. اما در برابر این مزیت با انبوهی از معایب به‌شرح زیر روبرو هستیم:

• لرزیدن دیسک هنگام حرکت خودرو
• از بین رفتن خورشیدی و به دنبال آن آسیب جدیگیربکس
• آسیب به دیسک و صفحه و کاهش عمر این قطعات
• احتمال آسیب‌دیدن گیربکس در صورت باز‌شدن احتمالی پرچ‌های اتصال

با توجه به معایب بالا، توصیه می‌شود از لنت‌کوبی خودداری کنید و حتما لنت ترمز خود را با یک لنت نو و با کیفیت جایگزین نمایید. در غیر این صورت، احتمال آسیب‌رسیدن به سایر قطعات خودرو کم نیست. آسیب‌های جانبی می‌تواند هزینه‌های بسیار بیشتری نسبت به تعویض ساده لنت به‌دنبال داشته باشد. برای مثال اگر به‌دنبال لنت‌کوبی ناصحیح، گیربکس خودرو شما آسیب ببیند، هزینه‌های بسیار زیادی را متحمل خواهید شد.

در ادامه مطالعه کنید: لنت ترمز چیست؟ نکات خرید و انتخاب لنت ترمز

سوالات متداول درباره لنت ترمز

ما در این‌جا سوالات متداولی را که درباره لنت ترمز مطرح می‌شود عنوان کرده و به آنها پاسخ می‌دهیم.

1- آیا تعویض لنت‌های چهار چرخ باید همزمان باشد یا لنت چرخ‌های جلو و عقب می‌توانند جدا‌جدا تعویض شوند؟

لازم نیست لنت هر چهار چرخ به شکل همزمان تعویض گردد. معمولا لنت‌های چرخ عقب کمتر از چرخ جلو نیاز به تعویض دارند. اما معمولا وقتی زمان تعویض برسد، لازم است هر دو لنت جلو و یا هر دو لنت عقب با هم عوض شوند.

2- در صورت عدم تعویض لنت‌ها چه مشکلاتی بوجود می‌آید؟

دیر عوض‌کردن لنت ترمز می‌تواند به دیسک آسیب بزند. از آنجا که سمت بیرونی لنت ترمز دارای فلز است، وقتی لنت ترمز تمام می‌شود، فلز بر روی دیسک کشیده شده و صدا ایجاد می‌کند. اگر لنت را تعویض نکنید این اصطکاک ادامه یافته و سبب نازک‌شدن و لبه دارشدن دیسک می‌گردد. همچنین، ترمز به درستی عمل نخواهد کرد. در موارد نادری حتی ممکن است کالیپر از چرخ جدا شود. در این شرایط متوقف‌کردن خودرو غیر‌ممکن است.

3- لنت ترمز چند سال عمر دارد؟

عمر لنت ترمز را نمی‌توان با سال محاسبه کرد. هرچه رانندگی‌کردن با خودرو بیشتر باشد، طول عمر لنت نیز کمتر خواهد بود. اگر خودرو خود را به ندرت استفاده کنید، لنت‌ها ممکن است سال‌ها دوام بیاورند. به‌طور معمول، می‌توان گفت طول عمر لنت بین 20 هزار تا 70 هزار کیلومتر متغیر است. لازم به ذکر است طول عمر لنت‌های عقب بسیار بیشتر از لنت‌های جلو است.

جمع بندی

لنت ترمز یکی از مهمترین قطعات ایمنی خودرو محسوب می‌گردد. این قطعه در انواع مختلفی تولید شده و برای حفظ ایمنی باید در زمان مناسب و با لنت مناسب جایگزین شود. اگر قصد تعویض لنت ترمز خود را دارید، می‌توانید از «اعتماد یدک» یک جفت لنت جدید و با کیفیت خریداری کنید. کافی است لنت مورد نظر را به‌شکل آنلاین انتخاب کرده و پس از خرید آن را درب منزل یا محل کار خود دریافت نمایید.

کلاچ بعنوان اساسی ترین قطعات از سیستم انتقال قدرت در خودرو، نقش حیاتی در تغییر روان دنده‌ها، تغییر میزان قدرت خودرو، شتاب و مصرف سوخت بهینه دارد. آیا میدانستید کلاچ ماشین عموما توانایی تحمل ۸۰۰۰۰ الی ۱۰۰۰۰۰ مرتبه تعویض دنده را دارد و پس از آن باید تعویض شود. در این مقاله به دنیای کلاچ‌ها در خودرو قدم میگذاریم و از نحوه عملکرد آنها رمز گشایی خواهیم کرد. اهمیت کلاچ خودرو را بررسی میکنیم و نقش هریک اجزای سازنده کلاچ شامل دیسک و صفحه کلاچ و… و تفاوت مکانیزم کلاچ در خودروهای دنده‌دستی و اتوماتیک را مرور خواهیم کرد.

اگر تعمیرکار یا علاقمند به خودروها هستید و قصد دارید اطلاعات خود درباره کلاچ، نحوه عملکرد و نکات مهم درباره زمان تعویض و نحوه نگهداری و افزایش عمر دیسک و صفحه کلاچ را افزایش دهید، این مقاله برای شما نوشته شده است.

کلاچ چیست؟

کلاچ بخشی حیاتی در سیستم انتقال قدرت خودرو است و قطعه‌ای است که بین موتور وگیربکسقرار دارد و وظیفه اصلی آن اتصال و جداسازی توان موتور از گیربکس و به دنبال آن از چرخ‌هاست. کلاچ به راننده کمک می‌کند سرعت و توان خودرو را کنترل کند و به نرمی دنده‌ها را تغییر دهد.

هنگامیکه راننده پدال کلاچ را فشار می‌دهد انتقال توان موتور به چرخ‌ها بطور موقت قطع می‌شود. به عبارت دیگر، باید دو شفت میل لنگ و شفتی که چرخ‌ها را می‌چرخاند (میل گاردان یا drive shaft) از هم جدا شوند. این وظیفه بر عهده دیسک و صفحه کلاچ است. قطع انتقال توان موتور به راننده این امکان را می‌دهد تا به آرامی و نرمی دنده را تغییر دهد و یا بدون نیاز به خاموش کردن موتور، خودرو را متوقف کند. پس از انتخاب دنده مورد نظر توسط راننده، راننده پدال کلاچ را رها کرده و انتقال توان موتور به نرمی از سر گرفته می‌شود.

نحوه عملکرد کلاچ خودرو چگونه است؟

به زبان ساده، کلاچ خودرو مانند کلیدی عمل می کند که انتقال نیروی موتور به چرخ ها را قطع و وصل می‌کند. در اینجا با یک توضیح ساده در مورد نحوه عملکرد کلاچ ماشین می‌دهیم:

1. کلاچ متصل (درگیر):وقتی در حال رانندگی هستید و پدال کلاچ را فشار نمی دهید، کلاچ خودرو درگیر است. این بدان معناست که نیروی موتور به گیربکس و چرخ‌ها متصل است و خودرو می‌تواند حرکت کند.
2. کلاچ قطع (عدم درگیری کلاچ):وقتی پدال کلاچ را با پا فشار می‌دهید، کلاچ جدا می‌شود. این عمل قدرت موتور را از چرخ‌ها و گیربکس جدا کرده و اساساً اتصال بین این دو قسمت را قطع می‌کند. این به راننده امکان می‌دهد دنده‌ها را عوض کند و یا خودرو را متوقف کند.
3. تغییر دنده:در حالی که پدال کلاچ را فشرده‌اید و کلاچ درگیر نیست، می توانید دنده‌ها را با استفاده از اهرم تعویض دنده عوض کنید. هنگامی که پدال کلاچ را رها می کنید، کلاچ دوباره درگیر می‌شود و نیروی موتور را با ضریب دنده جدید به چرخ‌ها منتقل می‌کند. در واقع کلاچ به شما امکان می دهد زمان انتقال نیروی موتور به چرخ ها را کنترل کنید. هنگام درگیر شدن، ماشین حرکت می کند. و وقتی جدا می شود، اینطور نیست. این مکانیسم برای تعویض نرم دنده و کنترل سرعت و حرکت وسیله نقلیه در خودروهای دنده دستی بسیار مهم است.

مشاهده نحوه عملکرد کلاچ و دیسک و صفحه کلاچ در ۴ دقیقه

اجزای سیستم کلاچ خودرو در خودروهای دنده دستی

قطعات زیادی در سیستم کلاچ خودرو وجود دانرد، اما فلایویل، دیسک کلاچ، صفحه فشار، بلبرینگ کلاچ و دوشاخ کلاچ و پدال کلاچ، ۶ بخش اصلی سازنده سیستم کلاچ ماشین در خودروهای با گیربکس دستی هستند.

۱- پدال کلاچ

با دم دستی ترین جز سیستم کلاچ شروع میکنیم. تنها جزء کلاچ که می‌توانید از داخل ماشین آن را ببینید، پدال کلاچ است. در یک خودروی دنده دستی پدال کلاچ، پدال اول از سمت چپ است. پدال کلاچ به راننده در خودروهای دستی این امکان را میدهد تا فشار دادن و رهاکردن آن، سیستم کلاچ را فعال و غیرفعال کند. بسته به اینکه فرایند راه اندازی کلاچ سیمی باشد یا هیدرولیکی نحوه عملکرد سیستم کلاچ متفاوت است. در ادامه به مقایسه سیستم کلاچ سیمی و هیدرولیکی میپردازیم.

کلاچ سیمی چیست؟اگر فرآیند راه‌اندازی سیمی باشد، فشاردادن کلاچ به‌شکل مکانیکی سبب کشیده‌شدن کابل متصل به کلاچ می‌شود، این کابل در انتها سبب حرکت دوشاخ کلاچ (clutch fork) شده و تغییر محل دوشاخ کلاچ، نیرو را به دیسک کلاچ و صفحه کلاچ منتقل می‌کند.

کلاچ هیدرولیک چیست؟در کلاچ هیدرولیک فشاردادن پا روی پدال کلاچ، سبب حرکت پیستون در داخل سیلندر اصلی (پمپ اصلی) کلاچ شده و با تغییر فشار در مسیر خروج مایع هیدرولیک، مقدار بیشتری مایع را از طریق شیلنگ انتقال به (سیلندر فرعی) پمپ پایینی منتقل می‌کند. مایع هیدرولیک منتقل‌شده به پمپ پایینی، فنر داخل پمپ را حرکت داده و با تغییر محل میله خروجی پمپ پایین، دوشاخ کلاچ ، تغییر مکان داده و نیروی پدال به دیسک و صفحه کلاچ منتقل می‌شود.

پس از برداشتن پا از روی پدال، همه این فرآیند معکوس شده و با بازگشتن روغن هیدرولیک از پمپ پایینی کلاچ به سمت بالایی، دوشاخه به محل اولیه خود بازگشته و فشار از روی دوشاخ کلاچ برداشته می‌شود.

پدال کلاچ در کلاچ سیمی و کلاچ هیدرولیکی، نقش آغاز کننده را دارد. با این حال، در سیستم هیدرلیک نیاز کمتری به فشار بر روی پدال است.

۲- دیسک کلاچ

دیسک کلاچ (Clutch Disk) یک قطعه حیاتی در سیستم انتقال قدرت در خودروهای با گیربکس دستی است. وظیفه دیسک کلاچ انتقال قدرت موتور به گیربکس و در ادامه به چرخ هاست. دیسک کلاچ در بین فلایویل و صفحه فشار قرار گرفته و به واسطه مواد اصطکاکی که در طرفین آن قرار دارد این وظیفه را انجام می‌دهد. قطر دیسک کلاچ بیشتر از 30 سانتی‌متر است و روی هر دو سطح صافِ پشت و روی آن، مواد اصطکاکی وجود دارد. جنس این مواد اصطکاکی در طرفین دیسک کلاچ مشابه بالنت ترمز نیمه‌فلزیاست.

هنگامی که پدال کلاچ را فشار می‌دهید، ارتباط بین گیربکس و موتور قطع می‌شود و دیسک آزادانه می‌چرخد. اما وقتی پای خود را از روی کلاچ برمی‌دارید، دیسک کلاچ به صفحه کلاچ چسبیده و در این شرایط نیروی موتور به گیربکس انتقال می یباد. در تصویر زیر نحوه عملکرد کلاچ نشان داده شده است:

۳- صفحه فشار (صفحه کلاچ)

صفحه فشار (Pressure Plate) یا همان صفحه کلاچ بخش دیگری از سیستم کلاچ خودرو است که در طرف مخالف موتور قرار دارد. صفحه فشار توسط پیچ‌هایی به فلایویل متصل و میشود.

به عبارت دیگر، صفحه کلاچ توسط یک سری فنر دیافراگمی، دیسک کلاچ را به صفحه کلاچ و فلایویل فشرده می‌سازد. این فشرده‌سازی در شرایطی انجام می‌گردد که پا بر روی کلاچ قرار ندارد. اما زمانی که پدال فشرده می‌شود، بخش‌هایی به نام انگشتان فلزی، که نوعی فنر هستند، فشرده شده و دیسک کلاچ و صفحه کلاچ را از هم دور می‌کنند. به این فنرها فنر دیافراگمی (Diaphragm Spring) گفته میشود. با این اقدام، دیسک رها شده و به شکل آزادانه و بدون ارتباط با گیربکس می‌چرخد.

صفحات کلاچ معمولا از چدن و فولادهای پرکربن ساخته می‌شوند. بسیاری از انواع صفحه فشار از مواد چدن خاکستری (FG 300) ساخته شده‌اند. آنها دارای ده اسپلاین بر روی توپی هستند که با شفت متصل شده است.

۴- فلایویل

فلایویل (Flywheel) یا چرخ طیار، یک صفحه فولادی سنگین است که بهمیل لنگموتور متصل شده است. این صفحه چند نقش مختلف دارد. اولین نقش آن این است که به دلیل وزن سنگینی که دارد، لرزش موتور را هنگام چرخش به حداقل می‌رساند. نقش دیگر آن درگیر‌کردن موتور با کلاچ است. این قطعه با مواد اصطکاکی موجود در سطح دیسک کلاچ تماس گرفته و به آن قفل می‌شود. قفل‌شدن فلاویل به دیسک و صفحه کلاچ، که در زمان فشار صفحه بر روی دیسک کلاچ رخ می‌دهد، سبب می‌شود که نیروی موتور را به گیربکس منتقل کند.

فلایویل دارای چرخ‌دهنده‌هایی در اطراف خود است. این چرخ‌دنده‌ها برای این است که گیربکس سیستم استارت خودرو، با آن درگیر شده و با چرخاندن آن، موتور را روشن کند.

5- بلبرینگ کلاچ

بلبرینگ کلاچ (Release Bearing) که به آن (Throwout Bearing) یا یاتاقان خروجی نیز می‌گویند، یکی از قطعات مهم سیستم کلاچ است. بلبرینگ کلاچ به اندازه یک دونات است اما تأثیر زیادی روی ماشین دارد. اگر مشکلی در بلبرینگ کلاچ وجود داشته باشد، ممکن است تعویض دنده و انتقال نیرو مختل شود.

هنگامی که پدال کلاچ را فشار می‌دهید، بلبرینگ کلاچ به فلایویل نزدیک می‌شود و با آوردن فشار روی فنرهای دیافراگمی موجود در صفحه کلاچ، فنرهای دیافراگمی صفحه کلاچ را به سمت داخل سوق می‌دهد و سبب می‌شود نیرویی در جهت مخالف با فنر‌ها اعمال کنند و منجر به فاصله گرفتن دیسک و صفحه کلاچ از هم شوند. در نتیجه نیروی موتور از چرخ‌ها جدا شده و تعویض دنده یا توقف خودرو بدون خاموش‌کردن موتور، امکان‌پذیر می‌گردد.

هنگامی که پدال را رها می‌کنید، بلبرینگ کلاچ به موقعیت اولیه خود باز می‌گردد و با اتصال دیسک و صفحه کلاچ، ارتباط بین گیربکس و موتور دوباره برقرار می‌‌شود.

6- دوشاخ کلاچ

دوشاخ کلاچ (Clutch Fork) جزء حیاتی یک سیستم کلاچ گیربکس دستی در خودرو است. عملکرد اصلی آن درگیر کردن و جدا کردن صفحه فشار کلاچ از دیسک کلاچ زمانی است که راننده پدال روی پدال کلاچ نیرو وارد می‌کند.

دیسک و صفحه فشار با همان سرعت چرخش موتور در حال چرخش هستند و یک قسمت ثابت باید آنها را درگیر کند تا در صورت نیاز، فشار را از صفحه کلاچ بردارد. این وظیفه‌ای است که بر عهده دوشاخ کلاچ یا چنگال کلاچ است.

وقتی پا را بر روی پدال فشار می‌دهید، نیرو از طریق سیم کلاچ و یا پمپ هیدرولیک به یک میله در گیربکس منتقل می‌شود. این میله دوشاخ را فشار می‌دهد. پس از آن، چنگال از حرکت اهرمی برای فشاردادن به انگشتانِ صفحه فشار کلاچ استفاده می‌کند. فشار وارده به این انگشتان، دیسک و صفحه کلاچ را از هم دور کرده و مانع از انتقال نیروی موتور به گیربکس و سپس به چرخ‌ها می‌شود.

7- فنر کلاچ (Clutch springs)

بر روی دیسک کلاچ تعدادی فنر وجود دارد که به انها فنر کلاچ (Clutch Spring) گفته میشود. این فنرها باعث نرمتر شدن فرایند گرفتن و رها کردن کلاچ میشوند. لرزش موتور را جذب کرده و باعث میشوند تغییر دنده نرمتر صورت پذیرد. میراکردن لرزشها و نرمتر کردن کلاچ گیری باعث شده که از استهلاک دیسک و صفحه کلاچ و موتور جلوگیری شود.

انواع کلاچ

کلاچ تک صفحه‌ای (Single Plate Clutch)

از کلاچ های تک صفحه ای اغلب در مجموعه انتقال قدرت خودروهای سبک استفاده می شود و همان طور که از اسمش پیداست، در آن از یک صفحه کلاچ استفاده شده است.

کلاچ چند صفحه ای (Mutiple Plate Clutch)

در کلاچ های چندصفحه ای از چند صفحه کلاچ برای ایجاد اصطکاک بین فلایویل و دیسک استفاده می شود، به همین دلیل می توانند اصطکاک بیشتری ایجاد کنند و نیروی بیشتری را انتقال دهند.کلاچهای چند صفحه ای ظرفیت بالایی برای انتقال گشتاورهایی با میزان بالا دارند. نحوه عملکرد این نوع از کلاچ ها شبیه به کلاچهای تک صفحه ای است. به دلیل عملکرد مناسب این کلاچ ها در انتقال گشتاور های بالا، از این کلاچ ها در خودروهای مسابقه ای، موتورسیکلت ها و از همه مهم تر در خودروهای سنگین استفاده می شود.

کلاچ مخروطی (Cone Clutch)

در کلاچ مخروطی سطح اصطکاکی بین یک مخروط برش خورده (Cone) و یک بخش کاسه ای شکل قرار می گیرد. این دو بخش به صورت نر و ماده در یکدیگر قرار می گیرند و رابط بینشان بخش اصطکاکی است. بخش اصطکاکی اغلب در سطح داخلی (نری) بخش کاسه‌ای نصب می‌شود. اما در برخی از کلاچ‌ها این بخش را بر روی مخروط برش خورده نصب می کنند.

برای قطع ارتباط بین موتور و گیربکس، در پشت قسمت مخروطی فنری قرار دارد که با فشار دادن پدال کلاچ، بخش مخروطی را عقب می کشد و به این ترتیب، انتقال گشتاور بین موتور و گیربکس قطع می شود.

از مزایای این مدل از کلاچ ها می توان به بازدهی بیش تر نسبت به کلاچ های تک صفحه ای و همچنین قرارگیری صفحه اصطکاکی در معرض نیروی عمودی اشاره کرد، این مسئله باعث افزایش بازدهی این نوع از کلاچ ها می شود. از کلاچ مخروطی بیشتر در خودروهای مسابقه‌ای و همچنین خودروهای آفرودی سنگین استفاده می‌شود.

کلاچ سانتریفیوژی (Centrifugal clutch)

فعالسازی این نوع کلاچ بر اساس نیروی گریز از مرکز اتفاق می افتد. در تصویر زیر نحوه عملکرد آن نمایش داده شده است. کاربرد این نو ع کلاچ در تجهیزات صنعتی، کشاورزی و سرگرمی (شهربازی) است.

آیا خودروهای دنده اتوماتیک هم کلاچ دارند؟

در ظاهر پدال کلاچ در خودروهای دنده اتوماتیک موجود نیست، و اغلب مردم تصور دارند که خودروهای دنده اتوماتیک کلاچ ندارد. اما کلاچ در خودروهای دنده اتوماتیک وجود دارد و بهتر بگوییم تعدادی کلاچ در خودروهای گیربکس اتوماتیک وجود دارد با این تفاوت که عملکرد متفاوتی دارند.

وقتی صحبت از گیربکس اتوماتیک می‌شود، بیش از یک دیسک و صفحه کلاچ وجود دارد. کلاچ‌های مختلف برای درگیر‌شدن و جدا‌کردن چرخ‌دنده‌های سیاره‌ای مختلف که توسط مایع هیدرولیک کار می‌کنند، استفاده می‌شوند. این فرآیند با گیربکس دستی که به پدال کلاچ متکی است، کاملا متفاوت است. سطح فشارِ مربوط به مایع، تعیین می‌کند که کدام کلاچ‌ها همان فنر گیربکسی را درگیر کنند که در حالت دستی درگیر می‌شد.

در خودروهای دنده اتوماتیک یک پدال کلاچ وجود ندارد و یک پمپ هیدرولیکی وظیفه اعمال کلاچ را برعهده دارد. تعداد کلاچ در خودروهای دنده اتوماتیک بسته به نوع گیربکس متفاوت است.

اگر بخواهیم خلاصه کنیم، چند تفاوت عمده بین کلاچ دستی و اتوماتیک وجود دارد:

• تنها یک دیسک و صفحه کلاچ بزرگ در گیربکس دستی وجود دارد؛ اما در گیربکس‌های اتوماتیک تعدادی کلاچ کوچک با هم کار می‌کنند.
• دیسک و صفحه کلاچ در یک سیستم دستی کاملا خشک است، اما در سیستم اتوماتیک کلاچ‌ها با روغن آغشته شده و کاملا مرطوب هستند.
• پدال کلاچ در یک سیستم دستی، دیسک را درگیر می‌کند، اما در سیستم اتوماتیک مبدل گشتاور، عامل درگیر‌شدن کلاچ‌ها است.
• دیسک و صفحه کلاچ در یک سیستم اتوماتیک تعمیر می‌شود، اما در سیستم دستی جایگزین می‌گردد.
• از دیگر تفاوت‌های کلاچ در خودروهای دنده اتوماتیک با دنده دستی در این است که کلاچ در خودروهای دنده اتوماتیک دارای درون سیستم انتقال قدرت قرار دارد در صورتی که در خودروهای دنده دستی در بیرون سیستم قرار دارد.

در ادامه به بررسی دقیقتر نقش کلاچ در گیربکسهای اتوماتیک میپردازیم:

• گیربکس اتوماتیک هیدرولیک: امروزه گیربکس اتوماتیک هیدرولیک رایجترین نوع گیربکس اتوماتیک در جاده‌ها است، اگرچه هر سال استفاده از آنها در صنعت خودروسازی کاهش می‌یابد. در این نوع گیربکس مجموعه‌ای از کلاچ‌ها توسط مایع گیربکس و فشار هیدرولیک درگیر می‌شوند.

• گیربکس متغیر پیوسته (CVT):یک گیربکس CVT می تواند دامنه بینهایتی نسبت دنده داشته باشد زیرا بر روی یک سیستم قرقره قابل تنظیم کار می کند. این نوع گیربکس کلاچ اولیه و ثانویه دارد.

• گیربکس دو کلاچه (DCT):گیربکس های DCT از دو کلاچ جداگانه استفاده می کنند، یکی برای مجموعه دنده های فرد و دیگری برای مجموعه دنده های زوج. برخی گیربکس dct را به عنوان دو گیربکس دستی مجزا که در کنار هم قرار گرفته اند، اما بدون نیاز به گرفتن کلاچ توسط راننده عمل میکنند، میشناسند.

• گیربکس دستی خودکار (AMT):گیربکس AMT که اغلب به عنوان گیربکس دستی بدون کلاچ شناخته می شود، مشابه گیربکس دستی معمولی طراحی شده است. با این حال، تعویض دنده خودکار است.

نیم کلاچ چیست؟

نیم کلاچ (به انگلیسی: Half Clutch) یک تکنیک رانندگی در ماشین‌های دنده دستی (ماشین‌های دارای گیربکس دستی) است. این تکنیک به منظور انتقال بهتر و نرم‌تر قدرت از موتور به چرخ‌ها در برخی شرایط خاص استفاده می‌شود.

وقتی نیم کلاچ میگیریم، راننده پدال کلاچ را تا نیمه‌ به پایین می‌فشارد تا اتصال بین موتور و گیربکس کاملًا قطع نشود.

نیم کلاچ معمولاً در موارد زیر استفاده می‌شود:

1. شروع حرکت: زمانی که راننده می‌خواهد از وضعیت ثابت شروع به حرکت کند، او ممکن است نیم کلاچ را استفاده کند. این اجازه می‌دهد تا موتور به تدریج قدرت بگیرد و از زمانی که کلاچ کاملًا رها شود، خودرو حرکت کند.
2. تغییر دنده: در هنگام تغییر دنده (تغییر سرعت)، استفاده از نیم کلاچ ممکن است باعث تغییر دنده به نرمی‌تر و بدون تکانه شود.
3. ترافیک: زمانی که راننده تصمیم می‌گیرد در ترافیک توقف کند و بلافاصله مجدداً حرکت کند، ممکن است از نیم کلاچ استفاده کند تا به آرامی خودرو را به حرکت در آورد.
4. شروع حرکت در سربالایی‌ها: در هنگام شروع حرکت در سربالایی اگر راننده کلاچ را یکدفعه رها کند خودرو ممکن است خاموش شود. همچنین برای حرکت باید ترمز دستی را خواباند. خواباندن ترمز دستی باعث حرکت به عقب خودرو میشود. در این حالت راننده سعی میکند با نیم کلاچ گرفتن در درجه اول از حرکت خودرو به عقب بعد از خواباندن ترمز دستی، جلوگیری کند و سپس با افزایش گاز و رها کردن کلاچ به جلو حرکت کند.

استفاده از نیم کلاچ به مهارت و تجربه در رانندگی دستی نیاز دارد و باید با دقت و به تناسب با شرایط محیطی انجام شود تا از خرابی گیربکس یا کلاچ جلوگیری شود.

علایم خرابی دیسک و صفحه کلاچ در خودرو

اگر صفحه کلاچ خودرو مستهلک شود و به درستی کار نکند، علایم مختلفی خواهد داشت. در اینجا رایج‌ترین علائم خرابی دیسک و صفحه کلاچ را بررسی می‌کنیم:

بیایید نگاهی دقیق‌تر به این علائم بیندازیم:

1. پدال کلاچ اسفنجی

پدال کلاچ اسفنجی یک اصطلاح است و از رایج‌ترین نشانه‌های معیوب‌بودن دیسک و صفحه کلاچ است. پدال کلاچ اسفنجی یعنی اگر کلاچ را فشار می‌دهید و درگیر نمی‌شود، یا اگر هنگام فشاردادن پدال کلاچ ، بیشتر از حد معمول پایین می‌رود، اصطلاحا پدال کلاچ اسفنجی گفته میشود و احتمالاً صفحه کلاچ مشکل دارد.

البته گاهی هم مکانیزم آزاد‌کردن کلاچ هیدرولیک کار نمی‌کند، که ممکن است باعث شود عملکرد پدال کلاچ شما اسفنجی شود، یا ممکن است احساس کنید که پدال کلاچ به زمین چسبیده است. در این حالت ممکن است سطح مایع کلاچ کم شده باشد و باید آنرا بررسی کنید.

2. دنده‌ها خوب جا نمیروند

یک صفحه کلاچ فرسوده می‌تواند درگیرشدن دنده‌ها را دشوار کند، زیرا صفحه فشار مسئول اعمال فشار به دیسک کلاچ است که به نوبه‌ی خود به چرخ فلایویل فشار می‌آورد. فشار اعمال‌شده از طریق پدال و دوشاخ کلاچ، به چرخ‌دنده‌ها اجازه می‌دهد تا درگیر شوند و موتور را بچرخانند. اگر صفحه فشار به درستی کار نکند، درگیرشدن دنده‌ها دشوار خواهد بود.

3. سر خوردن کلاچ

زمانی که دیسک کلاچ که به فلایویل متصل می‌شود به درستی درگیر و جدا نشود گفته می شود که کلاچ سر می‌خورد . این بدان معنی است که توان انتقالی از موتور به گیربکس و چرخ‌ها هدر می‌رود . بسته به شدت لغزش، ممکن است خودروی شما آنطور که باید گشتاور را به چرخ ها وارد نکند .صفحه کلاچ فرسوده می‌تواند باعث لغزش کلاچ شود، زیرا قادر به اعمال فشار کافی به دیسک کلاچ نیست. این می‌تواند ناشی از خرابی صفحه فشار یا مشکل در فنرهای دیافراگمی باشد که فشار وارد می‌کنند. لغزش کلاچ همچنین، می‌ تواند ناشی از نشتی در سیستم هیدرولیکی باشد که صفحه فشار را فعال می‌کند.

این مشکل باعث میشود که نیاز به دور موتورهای بالاتر برای تعویض دنده داشته باشید. مثلا اگر قبلا با دنده ۲ در دور موتور ۳۰۰۰ rpm به سرعت ۶۰ کیلومتر برساعت میرسیدید، صفحع کلاچ فرسوده باعث میشود که در دور موتور ۴۵۰۰ rpm به سرعت ۶۰ کیلومتر برساعت برسید و نیازمند تعویض دنده از ۲ به دنده ۳ شوید.

4. پدال کلاچ ضربان‌دار

پدال کلاچ ضربان‌دار یکی دیگر از علائم رایج صفحه فشار خراب است. اگر هنگام فشار دادن پدال کلاچ احساس نبض می‌کنید، احتمالاً به این دلیل است که صفحه فشار به دیسک کلاچ فشار نمی‌آورد. این می‌تواند ناشی از تاب برداشتن صفحه فشار یا مشکل در فنر دیافراگمی صفحه کلاچ صفحه باشد.

5. چرخ دنده‌های لغزنده (بیرون پریدن دنده)

اگر صفحه فشار کلاچ فرسوده شود، می‌تواند باعث لیزخوردن دنده‌ها شود. دلیل آن هم این است که صفحه فشار، مسئول فشار‌دادن کلاچ در برابر فلایویل است. اگر کار خود را به درستی انجام ندهد، دنده‌ها نمی‌توانند به درستی درگیر شوند و شروع به لیز خوردن می‌کنند. م

6. تولید گرمای بیش از حد در موتور

صفحه فشار کلاچ خراب می‌تواند باعث گرم‌شدن بیش از حد موتور شود؛ زیرا باعث می‌شود موتور سخت‌تر کار کند. با گذشت زمان، صفحه فشار فرسوده شده و کارایی آن کمتر می‌شود. این فرسودگی باعث می‌شود که موتور برای انتقال نیرو با شدت بیشتری کار کند که خود منجر به گرم‌شدن بیش از حد می‌شود. افزایش فشار وارد شده به موتور، می‌تواند باعث آسیب به سایر اجزا مانند خود صفحه کلاچ گردد. همچنین، ممکن است منجر به از کار‌افتادن کامل سیستم کلاچ شود. بهتر است صفحه فشار فرسوده را قبل از این‌که به موتور آسیب برساند، تعویض کنید.

7. صدای عجیب از دیسک و صفحه کلاچ

صفحه فشار کلاچ خراب می‌تواند صدای عجیبی در هنگام درگیر‌شدن دیسک و صفحه کلاچ ایجاد کند. این صدا به این دلیل است که صفحه فشار نمی‌تواند فشار کافی به دیسک کلاچ وارد کند. در نتیجه، دیسک به چرخ فلایویل ساییده و باعث ایجاد صدا می‌شود. با فرسوده‌شدن صفحه فشار، صدا بدتر می‌شود و در نهایت کلاچ شروع به لیزخوردن یا جداشدن کامل می‌کند. گاهی اوقات بلبرینگ کلاچ نیز می‌تواند باعث ایجاد صدا شود، اما احتمال بروز آن کمتر است.

8. حرکت تند و سریع در انتقال

یک صفحه فشار خراب یا کهنه می‌تواند باعث تغییر سریع سرعت گیربکس شود؛ زیرا نمی‌تواند فشار کافی را به دیسک کلاچ وارد کند. این منجر به انتقال ناهماهنگ نیرو از موتور شده که باعث می‌شود دنده‌ها به‌طور ناگهانی تعویض شوند یا اصلاً تعویض نشوند.

علاوه بر این، صفحه فشار خراب ممکن است اصطکاک کافی بین چرخ فلایویل و کلاچ، برای درگیر‌شدن یا جدا‌کردن صحیح دنده‌ها، ایجاد نکند. این مشکل می‌تواند منجر به کاهش قابل توجه قدرت شود، به‌خصوص هنگام رانندگی در سربالایی یا شتاب‌گیری سریع.

9. صدای خرد‌شدن هنگام تعویض دنده

وقتی دیسک و صفحه به‌درستی کار نکنند، می‌توانند باعث ساییدگی دنده‌ها در هنگام تعویض دنده شوند. این به این دلیل است که صفحه فشار وظیفه فشاردادن دیسک کلاچ بر روی فلایویل را بر‌عهده دارد. اگر صفحه فشار کار خود را انجام ندهد، دیسک کلاچ نمی‌تواند به‌درستی جدا شود و باعث می‌شود چرخ دنده‌ها ساییده شوند.

علاوه بر این، صفحه فشار به گونه‌ای طراحی شده است که هنگام تعویض دنده، نیروی اضافی را به دیسک وارد کند تا از تعویض نرم اطمینان حاصل شود. اگر صفحه فشار فرسوده شود یا به درستی کار نکند، نمی‌تواند این نیروی اضافی را تامین کند، که خود می‌تواند منجر به صدای دنده‌ها در هنگام تعویض شود.

مقاله مرتبط: کلاچ چیست؟ معرفی انواع کلاچ و دلایل خرابی کلاچ

10. راندمان پایین سوخت

دیسک و صفحه کلاچ معیوب می‌توانند باعث بالاتر رفتن مصرف سوخت شوند، زیرا موتور را مجبور می‌کنند بیش از حد نیاز کار کند. این به این دلیل است که صفحه فشار معیوب باعث لغزش کلاچ می‌شود که خود سبب می‌گردد، دور موتور بی‌دلیل بالا و پایین شود. لغزش کلاچ همچنین، می‌تواند باعث شود که گیربکس بیشتر از آن‌چه نیاز است کار کند، که باز هم نتیجه‌ی آن مصرف بیشتر سوخت است.

«تعمیر گیربکس گریت وال + هزینه تعمیرات و گارانتی» در تعمیر گیربکس اتوماتیک منتظر شماست

نکات مهم در نگهداری دیسک و صفحه کلاچ

از آنجایی که دیسک و صفحه کلاچ باید در برابر اصطکاک دائمی مقاومت کنند، میزان فرسوده‌شدن آن‌ها زیاد است. طول عمر یک دیسک و صفحه کلاچ معمولی چیزی در حدود 96000 کیلومتر است، اگرچه برخی از کلاچ‌ها ممکن است تا 160000 کیلومتر هم کار کنند.

نحوه رانندگی می‌تواند تاثیر زیادی بر طول عمر دیسک و صفحه کلاچ داشته باشد. از آنجایی که هزینه تعویض دیسک و صفحه کلاچ زیاد است، قطعاً ارزش این را دارد که رانندگی خود را طوری تغییر دهید که فرسایش دیسک و صفحه کلاچ به حداقل برسد.

در این‌ قسمت چند نکته برای افزایش طول عمر دیسک و صفحه کلاچ خودرو آورده شده است. با خواندن این نکات متوجه خواهید شد که بسیاری از کارهایی که برای محافظت از کلاچ مفید هستند، به یک رانندگی ایمن و معقول نیز می‌انجامند. و برعکس، کارهایی که دیسک و صفحه کلاچ را فرسوده می‌کنند، از اصول یک رانندگی خوب فاصله دارند.

مقاله مرتبط: کلاچ چیست؟ معرفی انواع کلاچ و دلایل خرابی کلاچ

1. هنگام پارک‌کردن از ترمز دستی استفاده کنید

اگر هنگام پارک، ماشین را در دنده رها کنید، این کار کلاچ را تحت فشار قرار می‌دهد. برای جلوگیری از وارد‌کردن فشار به دیسک کلاچ، همیشه باید از ترمز دستی و دنده خلاص برای پارک‌کردن استفاده کنید. البته که در مناطق شیب دار و کوهستانی بهتر است ریسک نکنید و ماشین را در دنده خلاص رها نکنید.

2. هنگام توقف، ماشین را خلاص کنید

برخی از افراد هنگامی که پشت چراغ قرمز هستند و یا برای پرسیدن سوالی از عابرین پیاده برای چند لحظه توقف می‌کنند، کلاچ را گرفته و از خلاص‌کردن اتومبیل خودداری می‌کنند تا بتوانند به سرعت حرکت کنند.

این یکی دیگر از عادت‌های بد است که فشار ناخواسته‌ای به دیسک و صفحه کلاچ ماشین وارد می‌کند. در زمانی که پدال کلاچ را فشار می‌دهید، فرسایش به شکل دائمی صفحه و دیسک کلاچ را تحت تاثیر قرار می‌دهد. پس بنابراین، بسیار بهتر است که حتی اگر برای چند ثانیه توقف می‌کنید، خودرویتان را خلاص کرده و اگر توقفتان طولانی شد، به‌جای گرفتن کلاچ و ترمز، ماشین را خلاص کنید و از ترمز دستی استفاده کنید.

3. مرتبا نیم کلاچ نگیرید

بسیاری از رانندگان تازه‌کار تمایل دارند کلاچ را در حین رانندگی تا حدی پایین نگه دارند، تا در صورت لزوم به سرعت بتوانند دنده عوض کنند یا خودرو را متوقف کنند. مربیان رانندگی به این کار «نیم‌کلاچ» می‌گویند. اگرچه گاهی نیم‌کلاچ گرفتن مفید و لازم است؛ اما باید سعی کنید از آن به‌جای ترمز استفاده نکنید. زیرا وارد کردن نیروی روی پدال کلاچ در دراز مدت سبب فرسایش دیسک و صفحه کلاچ می‌شود.

نیم کلاچ به این معنی است که صفحه فشارِ کلاچ، به دیسک فشار داده می‌شود، اما کاملاً درگیر نمی‌شود. این کار اصطکاک زیادی ایجاد کرده و کلاچ را سریع‌تر فرسوده می‌کند.

به‌جای نیم‌کلاچ چه باید کرد؟ باید سعی کنید طوری رانندگی کنید که همواره پای خود را از کلاچ دور نگه دارید، به جز زمانی که در حال تعویض دنده هستید. هنگام دور زدن یا کاهش سرعت برای ایستادن پشت چراغ قرمز نیز به جای استفاده از کلاچ، از ترمز (یا در صورت نیاز، تعویض دنده به سمت پایین) استفاده کنید.

4. تعویض دنده را سریع و قاطع انجام دهید

یک مشکل رایج در میان بسیاری از تازه‌رانندگان، تردید در مورد تعویض دنده است. معمولا مدتی طول می‌کشد تا افراد با سیستم دنده ماشین و دنده‌ای که می‌خواهند در آن قرار بگیرند، آشنا شوند. نتیجه این است که بسیاری از رانندگان در تعویض دنده خود مردد یا کند عمل می‌کنند.

تعویض دنده باید با یک حرکت سریع انجام شود. به یاد داشته باشید که هر چه مدت بیشتری پدال کلاچ را فشار دهید، ساییدگی و فرسودگی بیشتری برای این بخش حیاتی ایجاد می‌شود. بنابراین، سعی کنید تغییر دنده را در یک حرکت سریع انجام دهید.

5. از تعویض مکرر و غیرضروری دنده خودداری کنید

این موضوع تا حد زیادی به پیش‌بینی راننده هنگام رانندگی بستگی دارد. هنگام حرکت خودرو تا آنجا که ممکن است به مسیر پیش رو نگاه کنید. این کار به شما کمک می‌کند تا درک خوبی از خطرات یا تغییراتی که دقیقاً در مقابل شما قرار می‌گیرند، داشته باشید و علاوه بر این متوجه شوید در چه جاهایی نیاز به کاهش یا افزایش سرعت دارید. با پیش‌بینی به‌موقع و تنظیم سرعت با استفاده از گاز و ترمز، کمتر نیاز به تغییر دنده پیدا خواهید کرد.

به‌طور خلاصه، رانندگی پیش‌بینی‌شده‌ی خوب به معنای سایش کمتر دیسک و صفحه کلاچ است و تمام راه‌کارهایی که در این‌جا ذکر کردیم نیز با یک رانندگی پیش‌بینی شده‌ی خوب، مرتبط است.

سخن آخر

کلاچ یکی از سیستم‌های خودرو است که اجزای مختلفی دارد. نقش این سیستم جداکردن انتقال نیرو بین میل‌لنگ و شفت متصل به چرخ‌ها است. این کار به خودرو اجازه می‌دهد، بدون تغییر دور موتور، سرعت را تغییر دهد. سیستم کلاچ قطعات مختلفی دارد. در میان این قطعات گوناگون، دیسک و صفحه کلاچ از همه مهمتر هستند. این قطعات نقش اصلی را در آزادسازی موتور از گیربکس یا درگیرکردن مجدد آن دارند.

سیستم راه‌‌اندازی کلاچ می‌تواند هیدرولیک یا سیمی باشد. همچنین، تفاوت‌هایی بین کلاچ اتومبیل اتومات و دستی وجود دارد. با این حال، عملکرد کلاچ و وظیفه‌ی آن در تمام خودروها مانند یکدیگر است. اگر کلاچ نباشد، برای ایستادن لازم است موتور خاموش گردد. عمر کلاچ محدود است و با تشخیص برخی از علایم می‌توانید به خرابی آن پی ببرید. همچنین، با رعایت یک سری از نکات رانندگی می‌توانید عمر کلاچ را به حداکثر برسانید. همانطور که ما عملکرد داخلی این بخش مهم را بررسی کردیم، مهم است که به خاطر داشته باشید که تعمیر و نگهداری منظم و تکنیک های رانندگی مناسب می تواند طول عمر کلاچ شما را افزایش دهد. مراقب علائم هشدار دهنده مانند سر خوردن یا صداهای غیرعادی باشید و اگر مشکوک به مشکلات کلاچ هستید با یک متخصص مشورت کنید.

پرسش‌های متداول

در قسمت پایانی مقاله، برخی از سوالات رایجی که درباره دیسک و صفحه کلاچ پرسیده می‌شود را پاسخ می‌دهیم.

۱-تفاوت دیسک کلاچ و صفحه کلاچ در چیست؟

دیسک و صفحه، دو قطعه مجزا اما کاملا مرتبط با هم هستند که نقش اساسی در عملکرد کلاچ دارند. صفحه کلاچ یا همان صفحه فشار کلاچ، یک صفحه مدور است که با فشار فنرهای کلاچ، به دیسک می‌چسبد و آن را به صفحه دیگری به نام فلایویل فشار می‌دهد تا انتقال نیرو بین موتور و گیربکس انجام شود. به عبارت دیگر، دیسک کلاچ بین فلایویل و صفحه کلاچ قرار‌ گرفته و توسط صفحه کلاچ به فلایویل فشرده می‌شود.

۲-عمر مفید کلاچ در خودرو چقدر است؟

طول عمر یک کلاچ معمولی چیزی در حدود 96000 کیلومتر است، اگرچه برخی از کلاچ‌ها ممکن است تا 160000 کیلومتر هم دوام داشته باشند. با این حال، شیوه رانندگی تاثیر زیادی بر سرعت فرسوده‌شده کلاچ دارد.

۳-کیت کلاچ چیست و شامل چه قطعاتی می‌شود؟

کیت کلاچ یا مجموعه کلاچ، به تعدادی از قطعات کلاچ گفته می‌شود که بین موتور و گیربکس قرار دارند. به عبارت دیگر، کیت کلاچ شامل پدال، سیم و سیستم هیدرولیک انتقال نیرو نمی‌شود. اجزای کیت کلاچ شامل فلایویل، دیسک کلاچ، صفحه کلاچ، بلبرینگ، فنر کلاچ و برخی از قطعات جانبی دیگر است.

۴-دلیل سفت شدن پدال کلاچ چیست؟

شایعترین دلیل سفت شدن پدال کلاچ، فرسوده شدن صفحه کلاچ است. از دیگر دلایل سفت شدن کلاچ فرسودگی کابل کلاچ است. اگر کلاچ هیدرولیک دارید میتواند ناشی از کم شدن سطح روغن، یا مشکل در پمپ کلاچ بالا، یا پمپ کلاچ پایین باشد.

۵- پوسته کلاچ چیست؟

در بین تعمیرکاران و فروشندگان لوازم یدکی پوسته کلاچ در اشتباها به پوسته گیربکس (Gearbox Cover) گفته میشود.
پوسته گیربکس اشتباها با نام پوسته کلاچ بین فروشندگان لوازم یدکی شناخته می‌شود.

۶- آیا گرفتن کلاچ سرعت را کم می کند؟

گرفتن کلاچ باعث قطع شدن انتقال نیروی موتور به چرخ ها میشود و میتواند باعث کاهش سرعت شود. البته باید در نظر داشته باشید که در سرازیریها، گرفتن کلاچ باعث خلاص شدن خودرو و افزایش سرعت خودرو میشود.

چرا باید کلاچ خودرو را رگلاژ کنیم؟

برای رانندگی طولانی مدت در ترافیک‌ها و خیابان‌های شیب‌دار نیاز است کلاچ با میزان مناسبی پایین رفتن اتصال موتور و گیربکس را قطع کند و با برداشتن پا از روی پدال مجدد به حالت اولیه خود برگردد. اگر کلاچ خودرو تنظیم نباشد مطمئنا راننده در نیم کلاچ کردن دچار مشکل می‌شود.

از این‌که تا انتهای مقاله «دیسک و صفحه کلاچ چیست؟» همراه ما بودید، از شما متشکرم. امیدواریم اطلاعات موجود در این نوشته تا حد زیادی به سوالات شما پاسخ داده باشد.

سیبک فرمان یکی از قطعات یدکی مهم و حیاتی در سیستم تعلیق خودرو است که علاوه بر متصل‌کردن چرخ‌ها به سیستم تعلیق، وظیفه مهمی در جهت‌دهی چرخ‌ها و تحمل بخشی از وزن خودرو دارد. این قطعه کروی شکل به نام سیبک فرمان یا به انگلیسی Ball Joint نامیده می‌شود و نقشی حیاتی در کنترل و پایداری خودرو ایفا می‌کند. در این مقاله، به معرفی و عملکرد سیبک فرمان، اجزای تشکیل دهنده سیبک خودرو و انواع سیبک در خودروها، علائم خرابی و نکات مهم در نگهداری سیبک در خودرو خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.

سیبک فرمانچیست؟

سیبک‌ فرمان (ball joint) یک گوی فلزی دسته دار است که درون یک محفظه فولادی قرار دارد و اطراف آن با لاستیک پوشانده شده است. سیبک‌های فرمان از جمله قطعات بسیار مهم در سیستم‌های تعلیق و جلوبندی خودروها هستند. این قطعات کروی فلزی، نقش حیاتی در حرکت و کنترل خودروها ایفا می‌کنند و در سیستم فرمان، حرکت دورانی فرمان را به چرخ‌ها منتقل می‌کنند و باعث کنترل و جهت‌دهی خودرو می‌شوند. لاستیک موجود در سیبک در سیستم تعلیق، به نرمی و انعطاف‌پذیری خودرو در برخورد با موانع کمک می‌کنند.

سیبک فرمان بین طبق (control arm) خودرو و سگدست (sterring knuckle) قرار می‌گیرد. بدلیل متصل بودن سیبک فرمان به طبق، فروشندگان لوازم یدکی و تعمیرکاران به این قطعه سیبک طبق و سیبک رام هم می‌گویند. معنی تحت الفظی ball joint در انگلیسی معادل با عبارت فارسی «مفصل کروی» است.

اهمیت سیبک‌‌ها در خودرو

سیبک‌ها در سیستم‌های تعلیق و فرمان خودرو نقشی حیاتی ایفا می‌کنند. وظیفه سیبک فرمان انتقال حرکت چرخشی فرمان به چرخ‌ها است. همچنین، سیبک‌های سیستم تعلیق، وظیفه ایجاد امکان حرکت نرم و انعطاف‌پذیری خودرو در مسیرهای ناهموار و سطوح غیرمسطح را برعهده دارند. به همین دلیل، هرگونه اشکال در این قطعات می‌تواند به‌طور مستقیم بر کنترل و کارکرد خودرو تأثیرگذار باشد.

وظایف و نحوه عملکرد سیبک خودرو

سیبک یک قطعه مهم در سیستم هدایت و کنترل خودرو است. سیبک دارای ویژگی‌هایی از جمله مقاومت در برابر نیروهای کششی و تحمل فشارهای مختلف است.

وظیفه اصلی سیبک، اتصال طبق‌ها و چرخ‌ها به یکدیگر است. زمانی که راننده فرمان را می‌چرخاند، سیبک این چرخش را به‌صورت واسطه‌ای به چرخ‌ها منتقل می‌کند. این انتقال چرخشی باعث حرکت خودرو و تغییر مسیر آن می‌شود.

وظایف سیبک فرمان به شرح زیر است:

1- سیبک فرمان نقش مهمی در هدایت و فرمانپذیری خودرو دارد

یکی از وظایف اصلی سیبک فرمان، کمک به هدایت صحیح و دقیق خودرو است. زمانی که راننده فرمان را می‌چرخاند، سیبک این حرکت را به نیروی مکانیکی تبدیل می‌کند که به چرخ‌ها منتقل می‌شود. این انتقال نیرو، به تغییر جهت حرکت و مسیر خودرو می‌انجامد.

2- سیبک فرمان از انتقال ضربات به کابین جلوگیری می‌کند

سیبک فرمان علاوه بر کمک به هدایت خودرو، نقش مهمی در پیشگیری از وارد شدن ضربه به کابین خودرو نیز دارد. زمانی که خودرو با سرعت حرکت کرده و با موانع یا سطوح ناهموار مواجه می‌شود، سیبک این ضربات و تکان‌ها را جذب کرده و از وارد شدن آن‌ها به کابین جلوگیری می‌کند.

3-سیبک فرمان باعث ایجاد سواری نرمتر در خودرو میشود

سیبک فرمان به‌عنوان یک جزء مهم در سیستم هدایت و کنترل خودرو، وظیفه پیشگیری از انتقال ارتعاشات ناشی از ناهمواری‌های جاده به کابین را دارد. این ارتعاشات می‌توانند باعث ناراحتی و خستگی راننده شوند. سیبک با جذب و تسهیل در جذب این ارتعاشات، رانندگی را بهبود می‌بخشد.

4-سیبک باعث تسهیل حرکت چرخ ها میشود

یکی دیگر از وظایف سیبک فرمان، تسهیل در حرکت چرخ‌ها است. زمانی که فرمان توسط راننده چرخش می‌یابد، سیبک این چرخش را به چرخ‌ها منتقل می‌کند. این عمل باعث حرکت بهتر و دقیق‌تر چرخ‌ها می‌شود که در نتیجه‌ی آن، کنترل و کارایی خودرو افزایش می‌یابد.

برای اطلاعات بیشتر، «تعمیر گیربکس دیگنیتی + گارانتی و هزینه تعمیرات» را در تعمیر گیربکس دیگنیتی + گارانتی و هزینه تعمیرات ببینید

هر خودرو چند سیبک دارد؟ تفاوت سیبک بالا و پایین چیست؟

تعداد سیبک‌ها در هر خودرو متفاوت است و به نوع و مدل خودرو بستگی دارد. خودروهای مختلف ممکن است دارای ۲ تا ۴ سیبک باشند. سیبک بالا (Upper Ball Joint) و سیبک پایین (Lower Ball Joint) دو قسمت اصلی سیستم فرمان هستند. سیبک بالا در بالای قسمت تعلیق سیستم فرمان قرار می‌گیرد و در بالا نگه‌داشتن آن قسمت از خودرو نقش دارد، در حالی که سیبک پایین در پایین‌ترین نقطه تعلیق قرار می‌گیرد و برای حرکت و جلوگیری از انحراف زاویه‌ای به کار می‌رود. در تصویر زیر محل قرارگیری سیبک بالا و سیبک پایین در دو نوع سیستم تعلیق SLA و macpherson نمایش داده شده است.

اجزای سیبک فرمان کدامند؟

سیبک خودرو از یک محفظه فلزی تشکیل شده که دور تا دور آن پلاستیک قرار گرفته و به‌صورت دورانی حرکت می‌کند. بلبرینگ‌ها در داخل محفظه قرار می‌گیرند تا به کاهش سایش و اصطکاک کمک کنند.

بسیاری از تجهیزات اصلی سیبک خودرو به‌عنوان واحدهای مهروموم‌شده طراحی شده‌اند. اگر قطعه محافظ از کار بیفتد، آب و گردوغبار جاده به سرعت باعث سایش و خرابی سیبک می‌شوند.

رانندگی با سیبک خرابچه خطراتی دارد؟

سیبک فرمان به‌عنوان یکی از عناصر کلیدی در کنترل و مدیریت خودروها، در صورت خرابی می‌تواند منجر به مشکلات جدی در رانندگی شود. خطراتی که با سیبک خراب در خودروها همراه است، عبارت‌اند از:

1. کنترل کمتر خودرو: وجود خرابی در سیبک فرمان باعث کاهش قدرت کنترلی راننده بر روی خودرو می‌شود. این امر ممکن است باعث افزایش زمان و فاصله تا واکنش به شرایط جاده‌ای شود و در مواقع اضطراری، ممکن است راننده نتواند به درستی و به سرعت واکنش نشان دهد.
2. کاهش قدرت توقف و ترمز: سیستم فرمان به کنترل توقف و ترمز خودرو نیز وابسته است. در صورت خرابی، توانایی ترمز کردن به‌طور قابل توجهی کاهش می‌یابد که ممکن است منجر به تصادفات و وقوع حوادث ناخواسته شود.
3. عدم تطابق با مسیر خطی: سیبک فرمان در تطابق با مسیر خطی حرکت خودرو نقش مهمی دارد. در صورت خرابی، ممکن است لاستیک خودرو از مسیر اصلی خارج شده و به طرفین کشیده شود.
4. لرزش‌ها و لغزش‌های ناگهانی: سیبک فرمان خراب ممکن است لرزش‌ها و لغزش‌های ناگهانی در فرمان ایجاد کند. این وضعیت نه تنها تجربه رانندگی را ناراحت کرده، بلکه می‌تواند باعث از دست دادن کنترل خودرو شود.
5. تأثیر بر روی ایمنی: همچنین، در صورت خرابی سیبک فرمان، ایمنی سرنشینان و راننده در معرض خطر قرار می‌گیرد. امکان وقوع تصادفات جدی به دلیل عدم کنترل دقیق بر خودرو افزایش می‌یابد.
6. افزایش استرس و خستگی راننده: راننده در صورت خرابی سیبک فرمان، باید تلاش بیشتری برای کنترل خودرو انجام دهد که منجر به افزایش استرس و خستگی او می‌شود. این وضعیت می‌تواند توانایی تصمیم‌گیری راننده را کاهش داده و باعث خطرات احتمالی شود.

خرابی سیبک فرمان باعث کاهش کنترل و مدیریت خودرو می‌شود و به‌طور مستقیم روی ایمنی راننده، سرنشینان و تمامی افرادی که در جاده حضور دارند، تأثیر می‌گذارد. بهتر است همواره سیبک خودرو را به‌طور منظم تعمیر و نگهداری کنید تا از وقوع خرابی‌های ناگوار و خطرات ناخواسته جلوگیری شود.

علل خرابی سیبک‌هادر خودرو چیست؟

سیبک‌ها به عنوان بخشی حیاتی از سیستم فرمان در خودروها، در صورت خرابی می‌توانند به کنترل و مدیریت ایمنی خودرو آسیب برسانند. در ادامه به برخی از علل خرابی سیبک‌ها و راه‌های پیشگیری از آن‌ها پرداخته می‌شود:

1. زنگ‌زدگی و خوردگی: زمان‌بندی نامناسب تعویض سیبک‌ها می‌تواند منجر به زنگ‌زدگی و خوردگی قطعات شود. این مشکلات باعث کاهش عمر مفید سیبک‌ها و در نتیجه خرابی آن‌ها می‌شوند. برای پیشگیری، بهتر است به‌طور منظم وضعیت سیبک‌ها را بررسی کرده و در صورت لزوم تعویض کنید. برایخرید سیبکخودرو میتوانید به اعتماد یدک مراجعه کنید.
2. شل یا هرز بودن پیچ‌ها و مهره‌ها: پیچ‌ها و مهره‌هایی که سیبک را به قطعات دیگر متصل می‌کنند، ممکن است به دلیل شل یا هرز شدن باعث خرابی سیبک‌ها شوند. برای جلوگیری، بهتر است پیچ‌ها و مهره‌ها را به‌طور دوره‌ای بررسی و تنظیم کنید.
3. پاره‌شدن گردگیر سیبک: گردگیرهای سیبک که برای اتصال سیبک به مکانیسم‌های دیگر استفاده می‌شوند، ممکن است با ضربه یا تنش ناگهانی پاره شوند. برای پیشگیری، سیبک‌ها را با کیفیت و استاندارد مناسب انتخاب کرده و به تعویض منظم آن‌ها توجه کنید.
5. فشردگی و فرسایش قطعات: از آن‌جایی که سیبک‌ها در هنگام حرکت فشارهای زیادی را تحمل می‌کنند، قطعات داخلی آن‌ها ممکن است با گذر زمان، فشردگی یا فرسایش داشته باشند. برای جلوگیری از این مشکل، سیبک‌ها را به‌طور منظم بررسی و تعویض کنید.

توجه به نگهداری منظم و تعویض به موقع سیبک‌ها، از خرابی‌های ناخواسته جلوگیری می‌کند. انتخاب سیبک‌های باکیفیت و مطابق با استانداردها نیز می‌تواند از دوام و کارایی سیستم فرمان شما حفاظت کند. همچنین، در صورت تشخیص هرگونه نشانه غیرعادی در سیستم فرمان، بهتر است به یک مکانیک مراجعه کرده و مشکلات را به سرعت رفع کنید.

علایم خرابی سیبک فرمان در خودروچیست؟

همان‌طور که اشاره شد، سیبک فرمان یک تکنولوژی پیچیده و حساس است و وجود علائم خرابی می‌تواند به مشکلات جدی در کنترل و مدیریت خودرو منجر شود. در ادامه به برخی از علائم خرابی سیبک خودرو پرداخته می‌شود:

1. لرزش در فرمان هنگام چرخاندن و در حین حرکت: اگر در هنگام چرخاندن فرمان یا حین حرکت خودرو لرزش‌های نامعمول احساس می‌شود، ممکن است نشانه‌ای از مشکل در سیبک فرمان باشد. این مسئله می‌تواند به عدم کارکرد صحیح و نامناسب سیستم اشاره داشته باشد.
2. صداهای غیرمعمول در فرمان: وجود صداهای غیرمعمول هنگام چرخاندن فرمان، خبر از احتمال خرابی یا فرسودگی در قطعات سیبک فرمان می‌دهد. این مسئله می‌تواند به مشکلاتی همچون فرسایش قطعات اشاره داشته باشد.
3. کشیده‌شدن فرمان به یک سمت در حین رانندگی: اگر خودرو در حین رانندگی به طرف یک سمت کشیده می‌شود و برای کنترل فرمان باید تلاش کنید، ممکن است سیبک فرمان دچار مشکلات باشد.
4. بازنگشتن فرمان بعد از چرخش به موقعیت اصلی: اگر فرمان پس از چرخش به جایگاه اصلی خود با تأخیر بازگردد یا به‌طور نامنظم عمل کند، احتمالاً مشکلی در سیبک فرمان وجود دارد.
5. عدم فرمان‌پذیری و کاهش کنترل فرماندهی در خودرو: اگر حس می‌کنید که فرمان خودرو به درستی عمل نمی‌کند و کنترل بر روی آن کاهش یافته، این امر ممکن است ناشی از مشکل در سیبک فرمان باشد.
6. انحراف و عدم حرکت در یک خط مستقیم: اگر خودرو بدون اراده شما به یک طرف مایل شود و حتی با تلاش برای کنترل، در یک خط مستقیم حرکت نکند، احتمالاً خرابی در سیبک فرمان دارید.
7. ساییدگی و خوردگی غیرمعمول در چرخ‌های جلویی: وقوع ساییدگی یا خوردگی غیرمعمول در چرخ‌های جلویی ممکن است نشانه‌ای از عدم توازن در سیستم فرمان بوده و به‌طور مستقیم به سیبک فرمان وابسته باشد.

سیبک فرمان به‌عنوان یک نوآوری حیاتی در دنیای خودروهای امروزی نقش مهمی دارد و در صورت خرابی ممکن است به کنترل و ایمنی خودرو آسیب برساند. بهتر است هرگونه نشانه‌ی ناشی از خرابی در سیبک فرمان را جدی بگیرید و به تعمیرات مورد نیاز بپردازید تا از سلامت و کارایی آن اطمینان حاصل کنید.

مطالعه بیشتر:راهنمای لوازم یدکی ماشین: دسته بندی لوازم یدکی و نام انگلیسی قطعات

نکات مهم در نگهداری سیبک خودرو

نگهداری صحیح و منظم از سیبک‌های خودرو اهمیت زیادی دارد تا عمر آن‌ها به حداکثر برسد و بهترین عملکرد را ارائه دهند. در ادامه به تعدادی از نکات کلیدی در نگهداری سیبک‌ها و افزایش طول عمر آن‌ها اشاره خواهیم کرد:

1. بررسی منظم: سیبک‌های خودرو را به‌طور منظم بررسی کنید تا هرگونه نشانه زنگ‌زدگی، خوردگی یا آسیب دیگری را تشخیص دهید.
2. تعویض به موقع سیبک ها: به تعویض به‌موقع سیبک‌های خودرو توجه کنید. تعویض به‌ موقع باعث جلوگیری از خرابی‌های ناگهانی و افزایش عمر آن‌ها می‌شود.
3. انتخاب و خرید سیبک با کیفیت: در زمان تعویض سیبک‌ها از قطعات باکیفیت و مطابق با استانداردها استفاده کنید تا دوام و کارایی طولانی‌تری داشته باشند.
4. پیگیری لرزش‌ها و صداها: هرگونه لرزش یا صدای غیرعادی از سیبک‌ها نشانه مشکل است. این نشانه‌ها را جدی بگیرید و مشکلات را به‌سرعت رفع کنید.
5. بررسی و تعویض به موقع گردگیرهای سیبک: در صورت پاره‌شدن یا خرابی گردگیرهای سیبک، آن‌ها را تعویض کنید تا ایمنی و کنترل خودرو حفظ شود.
6. بهره‌گیری از افراد متخصص: در صورت داشتن مشکل در سیبک‌ها، به تعمیرگاه‌ها مراجعه کنید تا مشکلات به‌صورت حرفه‌ای رفع شوند.
7. توجه به شرایط محیطی: شرایط محیطی مانند آب‌وهوا و مسیر رانندگی می‌تواند بر روی عمر سیبک‌ها تأثیر داشته باشد. در شرایط سخت‌تر، به توصیه‌ها و نکات تعویض سیبک‌ها توجه کنید.

با رعایت نکات مهم در نگهداری و تعویض سیبک‌ها، می‌توانید عمر آن‌ها را به حداکثر برسانید و از کنترل و ایمنی خودروتان لذت ببرید. همچنین، توجه به هشدارها و نشانه‌های مشکلات و رفع آن‌ها، از خرابی‌های ناگوار جلوگیری کرده و به عمر طولانی‌تر سیبک‌های شما کمک می‌کند.

سخن پایانی

در خودروها، سیبک فرمان یکی از عناصر حیاتی است که نقش بسیار مهمی در کنترل و مدیریت خودرو دارد. این قطعه به ظاهر کوچک، وظایف بزرگی انجام می‌دهد و در کنترل حرکت، تغییر جهت و توقف خودرو تأثیر به‌سزایی دارد. نگهداری صحیح از سیبک فرمان از اهمیت بالایی برخوردار است تا کارکرد بهینه و ایمنی خودرو حفظ شود.

با انجام بازرسی‌های منظم و تعویض به‌موقع سیبک فرمان، می‌توانید از خرابی‌های ناگوار جلوگیری کرده و از ایمنی رانندگی لذت ببرید. از جمله نکات مهم در نگهداری سیبک فرمان، توجه به لرزش‌ها، صداها و هرگونه نشانه غیرعادی است که ممکن است از مشکلات آینده خبر دهند.

با توجه به اهمیت سیبک فرمان در کنترل و مدیریت خودرو، بهتر است در صورت وجود هرگونه مشکل یا نیاز به تعمیر، به متخصص‌ها مراجعه کرده و از خدمات حرفه‌ای آنها استفاده کنید. با نگهداری و تعمیرات به موقع سیبک فرمان، می‌توانید تجربه رانندگی ایمن‌تر و خودرویی کارآمدتر را تجربه کنید.

سؤالات متداول

۱. عمر مفید سیبک فرمان چقدر است؟

عمر مفید سیبک‌های فرمان بسته به شرایط رانندگی، نوع سیبک، کیفیت تولید و سایر عوامل متغیر است. به‌طور کلی، سیبک‌ها به‌طور منظم در بازه‌های ۵۰٬۰۰۰ تا ۸۰٬۰۰۰ کیلومتر تعویض می‌شوند. با توجه به اهمیت سیبک‌ها در کنترل و ایمنی خودرو، توصیه می‌شود هرگز تعویض سیبک‌ها را از یاد نبرید و به تعمیرگاه معتبر مراجعه کنید.

۱. چرا نگهداری صحیح از سیبک فرمان مهم است؟

نگهداری صحیح از سیبک فرمان اهمیت بسیاری دارد زیرا این قطعه برای کنترل و مدیریت خودرو بسیار حائز اهمیت است. عدم توجه یه سلامت سیبک و بطور کلی قطعات جلوبندی و تعلیق خطر واژگونی خودرو را در پی دارد.

۴. چگونه می‌توانم بفهمم که سیبک فرمان نیاز به تعویض دارد؟

نشانه‌هایی مانند لرزش‌ها، صداهای غیرعادی در هنگام عبور از موانع و چرخاندن فرمان، سختی در چرخش فرمان یا عدم کنترل بهینه خودرو می‌توانند نشانه‌های خرابی سیبک فرمان باشند. در صورت وجود هر کدام از این نشانه‌ها، بهتر است به یک تعمیرگاه جلوبندی و زیروبند خودرو مراجعه کنید.

۵. هر چند وقت یک‌بار باید سیبک‌ها را تعویض کنم؟

معمولاً توصیه می‌شود که سیبک‌ها به‌طور منظم در هر ۵۰٬۰۰۰ تا ۸۰٬۰۰۰ کیلومتر تعویض شوند؛ اما ممکن است این عدد بسته به نوع خودرو و شرایط رانندگی متغیر باشد. بهتر است به دستورالعمل تکنسین‌های متخصص توجه کنید.

۶. آیا می‌توانم خودم سیبک‌ها را تعویض کنم؟

بله، اگر تجربه‌ کافی در تعمیرات خودرو دارید، ممکن است بتوانید سیبک‌ها را خودتان تعویض کنید؛ اما بهترین کار در این مورد همیشه مراجعه به تکنسین‌های متخصص خواهد بود.

۷. آیا سیبک‌ها تأثیری بر رانندگی در شرایط مختلف دارند؟

بله، سیبک‌ها می‌توانند تأثیر زیادی بر رانندگی در شرایط مختلف داشته باشند. سیبک‌های کیفیت‌بالا و درست تنظیم‌شده بهترین عملکرد را در شرایط مختلف رانندگی ارائه می‌دهند و در ترمز کردن، تغییر جهت و کنترل خودرو مؤثر هستند. برای خریدقطعات سیستم تعلیق و جلوبندی باکیفیت برای خودروهای چینیمیتوانید به اعتماد یدک مراجعه کنید.

۸. آیا تعویض سیبک‌ها هزینه زیادی دارد؟

هزینه تعویض سیبک‌ها متغیر است و بستگی به مدل و نوع خودرو دارد. اگر از سیبک‌های باکیفیت و مطابق با استانداردها استفاده کنید، این هزینه در مقایسه با خرابی‌های ناگهانی و افت کنترل خودرو، اقتصادی خواهد بود.

۹. آیا تعویض سیبک‌ها تأثیری بر رانندگی و تجربه رانندگی دارد؟

بله، تعویض سیبک‌ها می‌تواند بهبود قابل توجهی در تجربه رانندگی داشته باشد. سیبک‌های جدید و بهینه کنترل بهتری در ترمز کردن، تغییر جهت و کنترل عمومی خودرو ایجاد کرده و به ایمنی و راحتی رانندگی کمک می‌کنند.

یاتاقان واژه‌ای است که تقریبا همه‌ ما کم و بیش با آن آشنا هستیم می‌دانیم که یاتاقان بخشی از موتور خودرو و از قطعات فنی موتور است. یاتاقان‌ها باعث اتصال، هدایت و پشتیبانی شاتون به میل لنگ میشوند که در مقابل یکدیگر حرکت می‌کنند. به این ترتیب، حرکات ضربه ای – خطی پیستون و میل لنگ را می توان به حرکات چرخشی- دایره ای میل لنگ تبدیل کرد. انواع یاتاقان ها، یاتاقان چگونه کار میکند؟ یاتاقان زدن یعنی چه علایم یاتاقان زدن اتومبیل چیست؟ دانستن تمام این جزئیات و پاسخ این سؤال‌ها، تا حد زیادی لازم است. پس به بررسی همه‌ این جزئیات می‌پردازیم تا از وارد شدن آسیب‌های احتمالی به یاتاقان خودروی خود جلوگیری کنیم.

یاتاقان چیست؟

یاتاقان (Bearing) وسیله‌ای است که حرکت بین دو جسم را ممکن میکند. این قطعه بیرینگ هم نامیده می‌شود و به شکل نیم‌دایره است. در موتور خودرو، برای به حرکت در آمدن خودرو باید حرکت بالا و پایین پیستون توسط میل‌لنگ به حرکت چرخشی تبدیل شود. برای برقراری ارتباط بینمیل لنگبا موتور خودرو و تبدیل شدن حرکت پیستون به میل‌لنگ و جلوگیری از آسیب‌های ناشی از این نزدیکی، از یاتاقان استفاده می‌شود. یاتاقان هم در صنعت و هم در موتور ماشین استفاده می‌شود.

ساختمان یاتاقان تشکیل شده از یک لایه بیرونی و یک با چند لایه داخلی. لایه ی بیرونی یاتاقان از جنس فولاد یا برنز مقاوم در برابر حرارت و ضربه است. لایه های داخلی یاتاقان از مواد یاتاقانی تشکیل شده است . مواد یاتاقانی از ترکیب آلیاژ فلزات قلع، آنتیموان، مس و سرب یا جیوه، قلع، گالیم و آلومینیوم به دست می‌آید. این ترکیبات متفاوت بر وزن یاتاقان تاثیر دارند و در موتورهای مختلف براساس تعداد یاتاقانی که مورد استفاده قرار می‌گیرد و تاثیری که بر وزن نهایی آن می‌گذارند انتخاب می‌شوند. تعداد لایه‌های مواد یاتاقانی نیز به نوع و وزن موتور بستگی دارد و این مواد در دو، سه یا چهار لایه روی پوسته خارجی قرار داده می‌شوند. مواد یاتاقانی از متریال‌های نرم تهیه می‌شوند تا نقش ضربه‌گیر را نیز برای میل‌لنگ ایفا کنند.

مطالعه بیشتر:شاتون چیست و علایم شاتون زدن کدامند؟

تاریخچه یاتاقان

اولین تصور از یاتاقان به دوره زمانی مصر باستان، حدود 2600 سال قبل از میلاد بر میگردد. مصریان باستان از اولین افرادی بودند که از نوعی یاتاقان غلتکی برای جابجایی قطعات سنگی بزرگ برای ساخت اهرام استفاده کردند. این به آنها اجازه می داد تا سنگ ها را بسیار راحت تر حمل کنند و منجر به ساخت سریعتر اهرام مصر شد. این اصل در طول سالها تکرار شد و اجداد ما از اصول اولیه یاتاقان برای کمک به زندگی روزمره خود استفاده می کردند. به عنوان مثال، نمونه ای از یک یاتاقان چوبی که قدمت آن به حدود 40 سال قبل از میلاد می رسد، کشف شده است. این یاتاقان برای پشتیبانی از یک میز چرخشی استفاده می شد که امکان حرکت صاف و آسان را فراهم می کرد. این یاتاقان در بقایای غرق شده یک کشتی رومی در دریاچه نمی ایتالیا پیدا شد.

گفته می‌شود لئوناردو دا وینچی یک نوع یاتاقان ساچمه‌ای را در حدود سال ۱۵۰۰ ساخته است. مشکل این یاتاقان ها، قرارگیری ساچمه‌ها در مقابل یک دیگر بود که موجب اصطکاک مضاعف می‌شود.

از این اصطکاک می‌توان بوسیله محبوس کردن ساچمه‌ها درون یک قفس جلوگیری کرد. یاتاقان غلتشی اتاق‌دار در اصل به‌وسیله گالیله در قرن هفدهم ساخته شد. اولین امتیاز حق ثبت یاتاقان غلتشی متعلق به فیلیپ وگان از کارمارتن در ۱۷۹۴ بود. ایده فردریش فیشر در سال ۱۸۸۳ برای فرزکاری ساچمه‌ها در اندازه‌ها و گردی یکسان به کمک وسیله‌ای با ماشین تولید مناسب، اساس خلق یک صنعت مستقل یاتاقان ‌سازی را ایجاد داد.

امروزه، یاتاقان‌ها در کاربردهای متنوعی به کار می‌روند. یاتاقان‌های فوق سریع در قطعات دستی دندانپزشکی به کار می‌رود، یاتاقان‌های هوافضایی در مریخ‌نورد به کار رفته‌اند و یاتاقان‌های خمشی در سیستم‌های همتراز نوری استفاده شده‌اند.

به تعمیر گیربکس اس دبلیو ام (SWM) + هزینه تعمیرات و گارانتی برای «تعمیر گیربکس اس دبلیو ام (SWM) + هزینه تعمیرات و گارانتی» سر بزنید

تفاوت یاتاقان و بلبرینگ در چیست؟

اصطلاح یاتاقان برای اشاره به انواع بلبرینگ‌های مکانیکی و صنعتی کاربرد دارد. انواع مختلفی از یاتاقان‌ها در ماشین‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند که بلبرینگ‌ها یکی از آنها هستند. به این ترتیب بلبرینگ‌ها یکی از انواع یاتاقان‌ها هستند که در کنار رولبرینگ‌ها، رایج‌ترین انواع یاتاقان محسوب می‌شوند. اما یاتاقان‌ها به بلبرینگ‌ها محدود نمی‌شوند و در بخش های مختلف ماشین و دستگاه‌های گوناگون، هر جا که نیاز به انتقال انرژی چرخشی وجود داشته باشد از یاتاقان ها برای عملکرد صحیح تر استفاده می‌شود.

انواع یاتاقان در موتور خودرو

در موتور خودرو دو نوع یاتاقان بر اساس وظیفه و محل قرارگیری وجود دارد که به دو دسته ی یاتاقان‌های ثابت و متحرک تقسیم میشوند. این دو یاتاقان هر کدام با یکی از محورهای ثابت و متحرک میل‌لنگ در ارتباط هستند. محور اصلی یا ثابت میل‌لنگ به بدنه ی سیلندر متصل است و تنها حول محور خودش می‌چرخد. محور متحرک یاتاقان به شاتون متصل است و حول محور اصلی و ثابت می‌گردد. یاتاقان‌ها دو تکه هستند و از دو نیم‌دایره که به هم پیچ می‌شوند تشکیل شده اند.

یاتاقان‌های ثابت

یاتاقان ثابت یا یاتاقان اصلی (main bearing) نقش تکیه‌گاه میل‌لنگ را دارند و با اتصال حول محور ثابت میل‌لنگ ، جای آن را نسبت به پیستون و بدنه سیلندر تنظیم می‌کنند. میل‌لنگ حرکت دورانی دارد و تمایل به حرکت رفت و برگشتی هم نشان می‌دهد، یاتاقان ثابت این حرکت رفت و برگشتی را که همان لقی میل‌لنگ است کنترل می‌کند و از ضربه‌های احتمالی به آن جلوگیری می‌نماید. یکی از دو نیم‌دایره‌ یاتاقان ثابت که یاتاقان میل‌لنگ هم نامیده می‌شود، از یک سمت به بدنه سیلندر متصل است و نیم‌دایره‌ دیگر پس از پیچیدن حول محور میل‌لنگ به آن پیچ می‌شود. هر میل‌لنگ دارای حداقل دو یاتاقان ثابت است.

در موتورهای ۴ سیلندر که رایج‌ترین نوع موتور در صنعت خودروسازی است، ۵ یاتاقان ثابت، میل‌لنگ را نگه می‌دارند. این یاتاقان‌ها دارای منفذ هستند تا روغن و روان کننده‌ها از طریق این منافذ به میل‌لنگ رسیده و حرکت چرخشی میل‌لنگ را ساده‌تر میکند. حد فاصل این منافذ شیارهایی وجود دارد تا روغن در آن‌ها جریان یابد.

یاتاقان‌های متحرک

بین شاتون و میل‌لنگ یاتاقان متحرک وجود دارد. این یاتاقان موقعیت شاتون نسبت به میل‌لنگ را تنظیم می‌کند و از ضربه‌های احتمالی بین این دو جلوگیری می‌نماید.یاتاقان متحرک که به یاتاقان شاتون نیز معروف است در ساختار بسیار شبیه یاتاقان ثابت است با این تفاوت که میل‌لنگ در آن آزاد است و حرکت رفت و برگشت پیستون را به حرکت دورانی تبدیل می‌کند. یکی از نیم‌دایره‌های یاتاقان متحرک به شاتون وصل است و دیگری پس از پیچیدن حول محور میل‌لنگ به آن پیچ می‌شود. این یاتاقان‌ها تنها شیاردار هستند و در آن‌ها منفذی وجود ندارد.

وظایف یاتاقان ماشین در موتور خودرو چیست؟

یاتاقان‌ها انواع مختلفی دارند و براین اساس وظایف متعددی نیز دارند. اما در موتور خودرو چند وظیفه‌ ثابت برای یاتاقان ماشین تعیین شده است. ۲ وظیفه اصلی یاتاقان در موتور به شرح زیر هستند:

1. جلوگیری از برخورد پیستون و میل‌لنگ و ایجاد آسیب به هریک و یا فرسایش آن‌ها در اثر این برخوردها (کاهش اصطکاک بین این دو)
2. کاهش اصطکاک بین شاتون و میل‌لنگ، جلوگیری برخورد و ضربه به آن‌ها و آسیب‌های ناشی از این برخورد. تنظیم لقی میل‌لنگ و شاتون‌ها و سهولت در حرکت روان آن‌ها.

مطالعه بیشتر:واشر سر سیلندر چیست و واشر زدن چه علایمی دارد؟

عوامل خرابی یاتاقان‌ها در موتور خودرو چیست؟

۱- وجود گرد و غبار در محفظه موتور

ورود گردو خاک به محفظه موتور می تواند آسیب جدی ای بر یاتاقان بگذارد پس درپایان تعمیرات موتور، موتور خودرو تمیز شود تا مشکلی رخ ندهد زیرا این گرد و خاک پشت یاتاقان و میل لنگ قرار می گیرد و باعث خراشیدگی و آسیب به یاتاقان می شود.

۲-کمبود روغنموتور

روغن کاری یاتاقان ها مهم است، زیرا باعث جلوگیری از اصطکاک بین دو فلز می شود. بر روی سطح منحنی شکل یاتاقان ها یک منفذ وجود دارد که روغن به راحتی از آن عبور میکند و تمامی نقاط میان یاتاقان و میل لنگ را میپوشاند. در صورت کمبود روغن ویا ناکافی بودن روغن آسیب های جدی و جبران ناپذیری به یاتاقان وارد میشود.

۳-استفاده از روغن موتورهای بی کیفیت

یکی دیگر از عوامل تخریب کننده یاتاقان ها استفاده از روغن موتور بی کیفیت در موتور خودرو می باشد. روغن موتور بی کیفیت چون دارای املاح و ریزگرد های بسیار زیادی هستند، در طولانی مدت منجر به خراشیدگی یاتاقان می شود و در کارکرد و بهره وری موتور تاثیر منفی دارد. هر گونه ترک خوردگی و زدگی در یاتاقان می بایست مورد بررسی قرار گرفته و یاتاقان را در اسرع وقت تعویض نمود.

۴-نصب غیر استاندارد یاتاقاندر موتور

اگر یاتاقان ها به صورت ناهماهنگ کنار هم قرار بگیرند منجر به نرسیدن روغن به بقیه اجزا خواهد میشود و یا در صورت درست قرار نگرفتن درپوش بلبرینگ در جای خود منجر به آسیب های جدی به یاتاقان خواهد بود. پس در این موارد حتما به یک مکانیک خبره مراجعه کنید.

آشنایی با انواع یاتاقان از نظر ساختار

یاتاقان زدن چیست ؟

هرعاملی که باعث دفرمه شدن یاتاقان‌ها شود بطوری که یاتاقان‌ها بیش از حد از میل لنگ فاصله بگیرند و یا بیش از حد به میل لنگ بچسبند باعث می‌شود روغن موتور دیگر فضای بین یاتاقان و میل لنگ را پر نکند که در این وضعیت می‌گویند موتور یاتاقان زده است. البته یاتاقان زدن ممکن است ناشی از اختلال در روغن کاری هم باشد. این مساله مشابه این است که اول مرغ وجود داشته یا تخم مرغ. دفرمه شدن قطعات باعث اختلال در روغن کاری میشود و برعکس هم اختلال در روغن کاری باعث افزایش دما و اصطکاک در بین میل لنگ و یاتاقان و شاتون شده و به دفرمه شدن یاتاقان ها منجر می شود که در این حالت میگویند موتور یاتاقان زده است

اگر یاتاقان به میل لنگ چسبیده باشد، موتور به سختی و سنگینی حرکت می‌کند و این امر باعث از کار افتادن موتور می‌شود.

همچنین اگر یاتاقان در اثر فرسوده شدن و یا اصطکاک زیاد دفرمه شود و ضخامت خود را از دست دهد، میل لنگ نمی‌تواند بدون لرزش به کار خود ادامه دهد، که در این صورت صدایی مانند تق تق ایجاد میکند که نشانه ی خرابی یاتاقان است.

اگر موتور برای مدت طولانی در شرایطی که یاتاقان ها دارای مشکل هستند کار کند، تکه های یاتاقان به سرعت در سیستم روغن کاری به گردش در می آیند و در سراسر میل لنگ پخش می شوند و به میل بادامک آسیب می رسانند. ضایعات یاتاقان نیز به داخل سیلندرها پرتاب می شود، جایی که با سرعت به پیستون می زند و به رینگ ها آسیب می رساند. وقتی این اتفاق افتاد، کل مجموعه چرخان ممکن است گیر کند و از حرکت بایستد.

دلایل یاتاقان زدن موتور چیست؟

دلایل مختلفی می تواند باعث یاتاقان زدن شود که در ادامه به چند مورد از آن اشاره میکنیم:

۱- استفاده از روغن موتور بی کیفیت و تعویض دیر هنگام روغن موتور

استفاده از روغن موتور بی‌کیفیت و همچنین تعویض دیرهنگام روغن باعث می‌شود تا جرم روغن رسوب کرده و به قطعات نفوذ کند، که در این صورت قطعات موتور دچار جرم گرفتگی می‌شود. زمانی که در روغن‌کاری قطعات، مشکلی ایجاد شود موتور نمی‌تواند به صورت صحیح کار کرده و این عدم کارکرد صحیح باعث می‌شود تا یاتاقان‌ها در شرایط نامناسب و غیراستاندارد قرار بگیرند که نهایتا منجر به یاتاقان زدن می‌شود.

۲- افزایش بیش از حد دمای موتور خودرو

بی‌آب ماندن و یا درست کارنکردن فن رادیاتور باعث می‌شود تا دمای موتور بالا رفته و زمانی که یاتاقان‌ها بیش از اندازه گرم می‌شوند به درستی عمل نکرده و موجب یاتاقان زدن موتور شود.

۳- فرسوده بودن قطعات موتور

عمربالای یاتاقان‌ها، معیوب بودن و شکسته شدن آن‌ها باعث می‌شود تا یاتاقان وظیفه خود را به درستی انجام نداده و در کار موتور اختلال ایجاد شده و در نهایت سبب یاتاقان زدن شود.

۴- اختلال در سیستم روانکاری و پمپ روغن

خراب بودن پمپ روغن باعث می‌شود تا روغن‌ به درستی به قطعات نرسد و در نهایت باعث یاتاقان زدن موتور شود.

جمع بندی

یاتاقان ها نقش مهمی در صنعت ایفا می کنند. هدف همه یاتاقان‌ها و زیرمجموعه‌های آن یعنی رولبرینگ و بلبرینگ‌ها، روان‌تر کردن حرکت مکانیکی ماشین و جلوگیری از آسیب در اثر تماس قطعات با هم، حفظ انسجام سیستم مکانیکی در سرعت‌های بالا و جلوگیری از گرم‌شدن ماشین‌آلات و همچنین کاهش سرو صدای حاصل در حین فعالیت آنها است.

یاتاقان ها برای انواع خاصی از کاربری و با تحمل بارهای متفاوت مورد استفاده قرار می‌گیرند. هیچ صنعتی بدون یاتاقان ها (رولبرینگ یا بلبرینگ‌ها) قادر به تضمین سلامت قطعات داخلی سیستم مکانیکی خود نیست. برای افزایش عمر مفید قطعات مکانیکی لازم است از یاتاقان های باکیفیت استفاده کنید و همچنین استفاده از روغن با کیفیت برای روغن کاری یاتاقان‌ها را فراموش نکنید که عدم روغن کاری می‌تواند خسارات زیادی به بارآورد. یاتاقان ها بدون شک به تکامل و تغییر ادامه خواهند داد و معیشت ما را با راحت تر کردن چرخش در بین اجزای صنعتی، بهبود خواهند بخشید.

بنزین در دمای عادی تبخیر می‌شود و بخارهایی را تولید می‌کند که حاوی هیدروکربن هستند. کنیستر بنزین، این بخارات را بازیافت کرده و در زمان مناسب، آنها را به موتور باز می‌گرداند تا در احتراق داخلی مورد استفاده قرار بگیرند، و بدین ترتیب، به بهبود راندمان موتور و کاهش مصرف سوخت کمک می‌کند.

در صورت عدم وجود کنیستر در خودرو، میزان الایندگی خودرو تا ۲۰ درصد افزایش پیدا می‌کند. کنیستر یکی از قطعات سیستم کنترل آلودگی تبخیری (Evaporative emission control systems (EVAP)) است و در سیستم انتقال سوخت اغلب خودروهای امروزی وجود دارد. کنیستر نقش حیاتی در کاهش میزان آلایندگی خودرو و مصرف سوخت است.

اگر به تازگی با این قطعه آشنا شدید این مقاله برای شما نوشته شده است. در این مقاله خواهیم گفت که کنیستر چیست و چه نقشی در خودرو دارد؟ چرا کنیستر خراب می‌شود و عمر کنیستر بنزین خودرو چقدر است؟ تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

سیستم کنترل آلودگی تبخیری چیست؟

سیستم کنترل آلودگی تبخیری (Evaporative emission control system) به اختصار (EVAP System) به منظور کاهش انتشار بخارات بنزین به اتمسفر استفاده می‌شود. بنزین همواره در حال تولید بخاراتی درون باک بنزین و درون موتور است و وظیفه سیستم کنترل تبخیری جلوگیری از انتشار این بخارات است.

بخش‌های تشکیل دهنده EVAP سیستم به شرح زیر است:

1. باک بنزین
2. پمپ بنزین
3. درب باک بنزین
4. سنسور فشار باک بنزین
5. کنیستر بنزین
6. پمپ شناسایی نشتی: این پمپ با ایجاد فشار در باک بنزین و کنیستر به شناسایی نشتی توسط ECU کمک می‌کند.
7. شیر تخلیه کنیستر (Canister Purge Valve): وظیفه این پمپ بازکردن مسیر انتقال بخارات بنزین از کنیستر به موتور است.

کنیستر چیست؟

کنیستر (EVAP Canister) یک قطعه پلاستیکی مستطیلی است که با زغال فعال پر شده است و وظیفه آن جذب و نگهداری بخارات بنزین برای مصرف در موتور است. کامپیوتر ماشین (ECU) با بازکردن شیر تخلیه کنیستر در زمان مناسب، بخارات بنزین را به منیفولد هوا هدایت کرده تا در درون سیلندر بسوزند.

کنیستر در سیستم کنترل آلودگی تبخیری چه نقشی دارد؟

1. جذب بخارات بنزین:بخارات بنزین که از باک سوخت نشت می‌کنند، توسط لوله‌های مخصوص به کنیستر بنزین هدایت می‌شوند. در کنیستر این بخارات با جاذب‌های تخصصی مانند زغال فعال تماس پیدا کرده و مولکول‌های بخار نیز به سطح جاذب زغال‌های فعال می‌چسبند.
2. انتقال بخارات بنزین برای سوختن:در زمان مناسب، دریچه‌ کنیستر باز می‌شود و بخارات ذخیره شده به موتور هدایت می‌شوند. در موتور، این بخارات با اکسیژن ترکیب شده و در احتراق داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این امر، به بهبود راندمان موتور و کاهش مصرف سوخت کمک می‌کند.

کنیستر بنزین کجاست؟

از دهه ۱۹۷۰ میلادی اغلب خودروها دارای سیستم کنیستر هستند. کنیستر یک قطعه پلاستیکی غالبا مشکی رنگ است و بسته به طراحی خودرو در داخل کاپوت، زیر سپر و یا در نزدیکی باک بنزین قرار دارد.

انواع کنیستر

1. کنیستر با زغال فعال: رایج‌ترین نوع کنیستر خودروهاست که در آن از زغال فعال برای جذب بخارات بنزین استفاده می‌شود. زغال فعال دارای منافذ زیادی است که سطح بسیار بالایی تولید می­کند و از این رو می‌تواند مولکول‌های بخار بنزین را به دام بیندازد. این بخارات سپس در مخزن کنیستر ذخیره می‌شوند تا به موتور بازگردند. کنیسترهای زغال فعال به طور معمول در زیر بدنه خودرو نصب می‌شوند.
2. کنیستر چند لایه: نوع پیشرفته‌تری از کنیستر زغال فعال است. علاوه بر زغال فعال، از لایه‌های دیگری مانند کاتالیست و فیلتر نیز برای جذب بخارات بنزین استفاده می‌کند. کنیسترهای چند لایه، کارایی بیشتری در جذب بخارات بنزین دارند و می‌توانند آلایندگی کمتری تولید کنند. این نوع کنیستر به طور معمول در خودروهای مدرن‌تر استفاده می‌شود.

به تعمیر گیربکس کوپا + هزینه تعمیرات و گارانتی برای جزئیات بیشتر مراجعه کنید

عمر مفید کنیستر بنزین چقدر است؟

عمر کنیستر خودرو به فاکتورهای مختلفی وابسته است. بصورت کلی عمر کنیستر برابر با عمر ماشین و ۱۰ الی ۱۵ سال یا 250000 کیلومتر است. عواملی که بر عمر کنیستر بنزین اثرگذار هستند به شرح زیر است:

• نحوه رانندگی: رانندگی خشن و افزایش دما و همچنین رانندگی در مکان‌های پر از گرد و خاک بر عمر کنیستر اثرگذار هستند
• کیفیت بنزین:استفاده از بنزین بی کیفیت و آلودگی بنزین منجر به گرفتگی کنیستر شده و اثرگذاری کنیستر و عمر آنرا میکاهد.
• نگهداری سیستم آلودگی تبخیری: بازرسی مستمر کنیستر و سیستم الودگی تبخیری منجر به رفع مشکلات شده و عمر کنیستر را افزایش میدهد.

علائم خرابی کنیستر چیست؟

در این قسمت برخی از مهمترین علایم خرابی کنیستر بنزین خودرو را بررسی خواهیم کرد.

۱- روشن شدن چراغ چک ماشین

خرابی کنیستر یا سایر اجزای سیستم کنترل تبخیر که باعث روشن شدن چراغ چک موتور می­شود.

کنیستر ماشین توسط کامپیوتر ماشین (ECU) کنترل می شود که به نظارت بر عملکرد شیر کنیستر کمک می کند. در صورتی که کامپیوتر ماشین شما میزان تخلیه بخار بنزین بالاتر یا کمتری از طریق شیر کنیستر را تشخیص دهد، به طور خودکار چراغ چک موتور را روشن می کند. در صورت دیاگ زدن کدهای خطای رایج مربوط به خرابی کنیستر که ممکن است دریافت کنید شامل کد خطایP0441وP0446است.

این خطا و روشن شدن چراغ چک به این دلیل رخ می دهد که سیستم کنیستر خودرو یک سیستم بسته است که نیاز به فشار خاصی دارد. با این حال، در صورت وجود نشتی در سیستم کنیستر یا گرفتگی کنیستر، چراغ چک روشن می‌شود.

۲- افزایش مصرف سوخت خودرو

افزایش مصرف سوخت خودرو یکی دیگر از نشانه‌های خرابی کنیستر است. خرابی کنیستر باعث میشود گازهای بنزین نتوانند در فرایند احتراق بازیابی و مصرف شوند و مصرف سوخت شما افزایش پیدا خواهد کرد.

۳- ضعیف شدن عملکرد موتور

کاهش توان موتور و ضعیف شدن موتور از دیگر علایم خرابی کنیستر است. خرابی کنیستر باعث احتراق ناقص شده و قدرت موتور را کم میکند. در صورت خراب شدن کنیستر بنزین، با فشار دادن پدال گاز خودروی شما ریپ زده و در شتاب گرفتن تعلل می‌کند.

۴- درجا کارکردن بد موتور

اگر موتور خودرو شما بصورت درجا بد کار می‌کند احتمالا کنیسترتان خراب شده است. در این شرایط موتور توان حفظ دور موتور در نزدیکی ۱۰۰۰ RPM ندارد و لرزش خودرو در حالتی که درجا کار می‌کند بیشتر می‌شود. دور موتور خودروها در حالت درجا عموما بین ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ RPM است.

البته بدکارکردن موتور دلایل دیگری نظیرخرابی شمع موتوروخرابی کوئل‌هاو … را نیز می‌تواند داشته باشد.

۵- مشکل در استارت زدن و روشن کردن خودرو

در صورت وجود نشتی در کنیستر خودرو، روشن کردن موتور با دشواری مواجه خواهد شد. دلیل اصلی این موضوع وجود نشتی در سیستم کنیستر است. وجود نشتی در کنیستر باعث ورود هوای اندازه‌گیری نشده به سیستم احتراق خودرو شده و نسبت سوخت/هوا را تحت تاثیر قرار می‌دهد. تغییر نسبت سوخت به هوا باعث مشکل در احتراق خودرو می‌شود.

در مورد نسبت سوخت به هوای مناسب در موتور خودرو در مقاله سنسور اکسیژن توضیح دادیم.

مطالعه بیشتر:سنسور اکسیژن چه وطایفی دارد؟ علائم خرابی سنسور اکسیژن

۶- مشکل در بنزین زدن

بخارهای سوخت از ساختار متخلخل زغال‌های کنیستر عبور می‌کنند. البته اگر کنیستر دچار گرفتگی شود این بخارات از کنیستر عبور نکرده و این منجر به فازایش فشار در باک بنزین می‌شود. این مساله باعث می‌شود ه هوای داخل باک در هنگام بنزین زدن امکان تخلیه شدن نداشته باشد و در هنگام بنزین زدن، نازل بنزین جریان بنزین را قطع کند.

۷- شنیدن بوی بنزین

در صورت گرفتگی کنیستر و یا وجود شکستگی در کنیستر خودرو بخارات بنزین به بیرون درز کرده و موجب میشوند که بوی شدید بنزین را حس کنید.

در صورت بروز علایم خرابی کنیستر باید به فکر تعویض کنیستر بنزین باشید.

۸- نشت بنزین از کنیستر

نشتی بنزین از کنیستر (کنیستر بخار بنزین) معمولاً به دلایل مختلفی رخ می‌دهد:

1. خرابی یا ترک خوردگی کنیستر: اگر کنیستر دچار آسیب فیزیکی شود یا ترک بخورد، ممکن است بخار یا مایع بنزین از آن نشت کند.
2. مسدود شدن دریچه‌ها یا لوله‌ها: اگر دریچه‌ها یا لوله‌های مرتبط با کنیستر مسدود شوند، فشار زیادی در سیستم ایجاد می‌شود که می‌تواند منجر به نشت بنزین شود.
3. فرسودگی قطعات: با گذشت زمان و استفاده مکرر، قطعات کنیستر و اتصالات آن ممکن است فرسوده شوند و نشتی ایجاد کنند.
4. خرابی سوپاپ کنترل بخار: اگر سوپاپ کنترل بخار (که به مدیریت بخار بنزین کمک می‌کند) خراب شود، ممکن است بخار بنزین به طور نادرست به سیستم بازگردد یا از کنیستر نشت کند.
5. پر شدن بیش از حد باک بنزین: اگر باک بیش از حد پر شود، بنزین ممکن است به سمت کنیستر جریان پیدا کند و باعث نشتی شود.

برای حل این مشکل، باید کنیستر و سیستم بخار بنزین به دقت بررسی شود و در صورت لزوم قطعات معیوب تعویض شوند.

۷ گام برای نگهداری از کنیستر بنزین

برای حفظ عملکرد صحیح مخزن EVAP و سیستم کنترل تبخیر، لازم است اقدامات زیر انجام شود:

1. معاینات دوره‌ای:به این منظور لازم است به طور منظم، مخزن EVAP و سایر اجزای سیستم EVAP را بررسی کنید. این کار شامل بررسی نشتی، خوردگی و آسیب دیدگی مخزن و اجزای دیگر سیستم است.
2. بررسی نشتی:نشتی در مخزن EVAP یا سایر اجزای سیستم می‌تواند منجر به نشت بخارات سوخت و افزایش انتشار آلاینده‌ها شود. برای بررسی نشتی، می‌توانید از دود بخور یا صابون و آب استفاده کنید و چنانچه نشتی مشاهده کردید، منبع آن را پیدا کرده و آن را تعمیر یا جایگزین کنید.
3. بررسی خوردگی:خوردگی می‌تواند مخزن EVAP و سایر اجزای سیستم را ضعیف و شکننده کند و منجر به نشتی شود. برای بررسی خوردگی، مخزن و اجزای سیستم را به طور کامل بازرسی کنید و اگر علائم خوردگی مشاهده کردید، فورا قطعه آسیب‌دیده را تعویض کنید.
4. بررسی آسیب دیدگی:آسیب دیدگی مخزن EVAP یا سایر اجزای سیستم می‌تواند ناشی از ضربه، تصادف یا سایر عوامل خارجی باشد.
5. ممانعت از پر شدن بیش از حد باک:از پر کردن کامل باک خودرو خودداری کنید. پر کردن بیش از حد باک می‌تواند باعث افزایش فشار در سیستم EVAP و نشت بخارات بنزین شود که تاثیر منفی بر کنیستر دارد. برای جلوگیری از این مشکل، باک خودرو را تنها تا زمانی پر کنید که پمپ بنزین به طور خودکار خاموش شود.
6. بازرسی دریچه بخار:به طور منظم، دریچه بخار یا همان فلوتر باک را بررسی کنید تا از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل کنید. دریچه بخار وظیفه دارد بخارات بنزین را از باک سوخت به مخزن EVAP هدایت کند. در صورت عملکرد ناقص یا از کار افتادن این دریچه، بخارات بنزین در باک محبوس می­شود وممکن است باعث انفجار باک بنزین شود. اگر دریچه بخار به درستی کار نکند، می‌تواند باعث نشت بخارات بنزین و افزایش مصرف سوخت شود.

آیا کنیستر بنزین قابل تعمیر است؟

کنیستر بنزین، که وظیفه جذب بخارات سوخت را بر عهده دارد، عموماً به گونه‌ای طراحی شده که در صورت خرابی تعویض شود، نه تعمیر. با این حال، برخی مشکلات مرتبط با کنیستر ممکن است قابل تعمیر باشند یا حداقل قابل بررسی و تشخیص علت باشند. در ادامه به جزئیات بیشتری می‌پردازیم:

مشکلات رایج کنیستر و راه‌های احتمالی رفع آنها

1. انسداد یا گرفتگی فیلتر کربنی:
   • بررسی و تمیز کردن: در برخی موارد، ممکن است بتوان فیلتر کربنی را تمیز کرد. اما این معمولاً راه‌حل موقتی است و بهترین گزینه تعویض فیلتر است.
2. شیرها و سوپاپ‌ها:
   • بررسی عملکرد شیرها: شیرها و سوپاپ‌های کنیستر را می‌توان بررسی و در صورت خرابی تعویض کرد. این قطعات ممکن است به مرور زمان دچار فرسایش شوند.
3. نشتی در لوله‌ها و اتصالات:
   • تعویض یا تعمیر لوله‌ها: لوله‌ها و اتصالات کنیستر را می‌توان در صورت وجود نشتی یا خرابی تعویض یا تعمیر کرد.
4. مشکلات الکتریکی:
   • بررسی سنسورها و اتصالات الکتریکی: اگر کنیستر به سنسورهای الکتریکی متصل است، ممکن است این سنسورها یا اتصالات آنها دچار مشکل شده باشند. بررسی و تعویض آنها می‌تواند مشکل را حل کند

سخن آخر

آلایندگی خودرو تنها محدود به گازهای خارج شده از اگزوز ماشین نیست. چه خودرو خاموش باشد و چه موتور در حال کار کردن باشد، گازهای بنزین خارج شده از موتور و باک بنزین از منابع اصلی آلودگی هیدروکربنی هستند. سیستم کنترل آلودگی تبخیری و کنیستر بنزین از راهکارهای موثر جهت کنترل آلایندگی خودروهای امروزی هستند.

کنیستر به ­عنوان یک قطعه‌ ضروری در سیستم کنترل آلایندگی خودروها نقش مهم و کلیدی در حفظ سلامت محیط زیست و عملکرد بهینه موتور ایفا می‌کند. با نگهداری صحیح آن، می‌توانید به کاهش آلودگی هوا، افزایش کارایی موتور و حفظ سلامت محیط زیست کمک کنید.

نگهداری و تعویض به موقع کنیستر، امری ضروری برای حفظ سلامت موتور، ارتقای عملکرد آن و کاهش هزینه‌های تعمیرات در بلندمدت است. با این اقدام ساده، می‌توانیم گامی بلند در جهت حفظ زمین و رانندگی لذت‌بخش‌تر برداریم.

اگر مالک خودروی چینی هستید می‌توانید کنیسترهای اصلی و سایرقطعات سیستم سوخت رسانی خودروهای چینیرا از اعتماد یدک خریداری کنید.

فشار دادن پدال گاز باعث شتاب گرفتن و حرکت خودرو به جلو می‌شود. اما در پشت صحنه یک سنسور کوچک وجود دارد که در مهندسی خودرو، سنسور دریچه گاز نقش حیاتی در کنترل و مدیریت سیستم سوخت‌رسانی و عملکرد نرم موتور ایفا می‌کند. درک اصول کار و اهمیت سنسور دریچه گاز، گامی اساسی در طراحی و نگهداری سیستم‌های کنترل خودرو است. سنسور دریچه گاز یکی از سنسورهایی است که در خودروهای داخلی مخصوصا پژو خیلی زود خراب می‌شود. در این مقاله به بررسی و معرفی عملکرد سنسور دریچه گاز، شناسایی مشکلات احتمالی سنسور دریچه گاز و علائم خرابی این سنسور میپردازیم.

سنسور دریچه گاز چیست؟

سنسور موقعیت دریچه گاز (Throttle Position Sensor) یک حسگر است که موقعیت دریچه گاز در خودروهای احتراق داخلی را اندازه گیری می‌کند. شیر دریچه گاز یک شیر پروانه‌است که درون بدنه دریچه گاز قرار دارد و بخشی از سیستم ورودی موتور خودرو است.

هنگامیکه راننده پدال گاز را فشار می‌دهد، دریچه هوا باز شده و هوای بیشتری وارد موتور می‌شود. سنسور دریچه گاز بر این تغییر موقعیت نظارت داشته و سیگنال متناسب را به واحد کنترل خودرو (ECU) ارسال می‌کند. ECU از اطلاعات سنسور دریچه گاز برای تعیین میزان تزریق سوخت و کنترل توان موتور استفاده می‌کند.

سنسور دریچه گاز چطور کار می‌کند؟

نحوه عملکرد سنسور دریچه گاز به شرح زیر است:

۱. راننده روی پدال گاز فشار اعمال می‌کند:هنگامی که روی پدال گاز فشار می دهید، اساساً کابلی متصل یا اتصالی الکترونیکی را فشار می دهید.

۲.حرکت دریچه گاز:این فشار به حرکت دریچه گاز داخل بدنه دریچه گاز منجر می شود. در سیستم‌های دریچه گاز سیمی، پدال گاز به‌طور مکانیکی بوسیله یک سیم به دریچه گاز متصل است و با فشردن پدال، دریچه گاز باز می‌شود تا هوای بیشتری وارد موتور شود. در خودروهای مدرن، فرآیند کنترل دریچه گاز به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شود. در این حالت، هنگامی که راننده پدال گاز را فشار می‌دهد، سنسور پدال گاز (PPS) سیگنالی الکتریکی به واحد کنترل الکترونیکی موتور (ECU) ارسال می‌کند. دریچه گاز مانند یک دریچه پروانه ای عمل می کند که میزان هوای ورودی به موتور را کنترل می کند. با فشار دادن به پایین، دریچه بازتر می شود و اجازه می دهد هوای بیشتری وارد شود.

۳.سنسور دریچه گاز تغییر را حس می کند:سنسور دریچه گاز معمولا در کنار بدنه دریچه گاز قرار گرفته است. این سنسور دارای مکانیزمی است که چرخش یا حرکت محور دریچه گاز را تشخیص می دهد.

۴.تبدیل سیگنال ولتاژ:داخل سنسور، این حرکت به یک ولتاژ الکتریکی تبدیل می شود. هرچه دریچه گاز بیشتر باز شود (فشار پدال بیشتر)، ولتاژ ارسالی بالاتر می‌رود.

۵.ECU مسئولیت را بر عهده می گیرد:واحد کنترل موتور (ECU)، که همچنین به عنوان کامپیوتر خودرو شناخته می شود، این سیگنال ولتاژ را از سنسور دریچه گاز دریافت می کند. ECU بر اساس سیگنال سنسور دریچه گاز و سایر ورودی های سنسور (مانند ورودی هوا و سرعت موتور)، مقدار بهینه سوخت تزریق شده به موتور را محاسبه می کند. این امر باعث ایجاد یک نیروی محرکه نرم بر اساس نیازهای رانندگی شما می شود.

یکی از مزایای اصلی سیستم دریچه گاز برقی این است که می‌توان آن را با سایر سیستم‌های خودرو مانند کنترل پایداری الکترونیکی، کنترل کروز و سیستم مدیریت موتور ادغام کرد. این ادغام به بهبود ایمنی، راحتی و بهره‌وری سوخت کمک می‌کند. به عنوان مثال، در مواقعی که سیستم کنترل پایداری تشخیص می‌دهد که خودرو در حال لغزش است، می‌تواند دریچه گاز را به‌طور خودکار بسته و از افزایش بیشتر سرعت جلوگیری کند.

مطالعه بیشتر:سنسور اکسیژن چیست؟ علائم خرابی سنسور اکسیژن

سنسور دریچه گاز کجاست؟

سنسور دریچه گاز (TPS) به طور معمول رویبدنه دریچه گازموتور خودرو شما قرار دارد. بدنه دریچه گاز یک جزء استوانه ای شکل است که دریچه گاز را در خود جای داده است و جریان هوای ورودی به موتور را کنترل می کند.

در اکثر موارد، سنسور دریچه گاز به طور مستقیم رویبدنه دریچه گازکه رو به ورودی موتور است، نصب می شود. . این موقعیت به سنسور اجازه می دهد تا مستقیماً حرکت صفحه دریچه گاز را هنگام فشار دادن پدال گاز کنترل کند.

لازم به ذکر است که مکان دقیق سنسور دریچه گاز ممکن است بسته به مدل و مارک خودروی شما متفاوت باشد. اگر به دنبال مکان خاص در وسیله نقلیه خود هستید، می توانید دفترچه راهنمای خودرو خود را مطالعه کنید یا به صورت آنلاین برای نمودارهای مربوط به بدنه دریچه گاز و سنسور دریچه گاز موتور خودروی خود جستجو کنید.

علائم خرابی سنسور دریچه گاز چیست؟

مشکلات سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS) می‌توانند عملکرد موتور را تحت تأثیر قرار دهند و علائم مختلفی را ایجاد کنند. در ادامه به برخی از نشانه‌های رایج خرابی سنسور دریچه گاز و راه‌حل‌های ممکن برای آن‌ها می‌پردازیم.

1. شتاب‌گیری نامنظم:یکی از نشانه‌های اصلی خرابی سنسور دریچه گاز ، شتاب‌گیری نامنظم خودرو یا تأخیر در واکنش به فشار روی پدال گاز است. این مشکل ممکن است باعث شود خودرو به طور ناگهانی شتاب بگیرد یا به کندی پاسخ دهد.
2. افت دور موتور در حالت سکون:اگر سنسور موقعیت دریچه گاز به درستی کار نکند، ممکن است دور موتور در حالت سکون نوسان داشته باشد یا دور موتور تا حدی افت کند که خودرو ناگهان خاموش شود.
3. روشن شدن چراغ چک موتور :در بسیاری از موارد، خرابی سنسور موقعیت دریچه گاز باعث روشن شدن چراغ چک موتور می‌شود. دستگاه اسکنر OBD-II یا همان دستگاه دیاگ می‌تواند کد خطا را بخواند و مشخص کند که مشکل از سنسور دریچه گاز است. بسته به نوع موتور خودرو کد خطای مربوط به سنسور دریچه گاز یکی از کدهایP0120,P0121,P0122,P0123,P0124است.
4. افزایش مصرف سوخت خودرو:خرابی سنسور دریچه گاز می‌تواند منجر به مصرف سوخت بالا و کاهش کارایی سوخت شود، زیرا ECU اطلاعات نادرستی از موقعیت دریچه گاز دریافت می‌کند.
5. مشکلات تغییر دنده:در خودروهای دارای گیربکس اتوماتیک، مشکلات سنسور دریچه گاز می‌تواند باعث تغییرات ناهموار دنده‌ها شود.

مطالعه بیشتر:استپر موتور چیست و چه وظایفی در خودرو دارد؟

چرا سنسور دریچه گاز خراب می‌شود؟

سنسورهای دریچه گاز معمولا عمر مشخصی ندارد و مانند بسیاری دیگر از قطعات خودرو به مرور زمان مستهلک میشود. برخی مطالعات نشان داده است که عمر مفید سنسور دریچه گاز تقریبا ۱۲۸۰۰۰ کیلومتر است. در زیر برخی از دلایل خرابی سنسور دریچه گاز ذکر شده است:

• سایش و پارگی:با گذشت زمان، قطعات متحرک داخل سنسور دریچه گاز می توانند فرسوده شوند، که منجر به سیگنال های نادرست به ECU می شود.
• آلودگی:گرد و غبار، کثیفی و روغن می تواند روی سنسور دریچه گاز جمع شود و عملکرد آن را مختل کند.
• مشکلات الکتریکی:سیم کشی آسیب دیده یا اتصالات شل می تواند باعث اختلال در سیگنال بین سنسور دریچه گاز و ECU شود.
• نصب نادرست سنسور:اگر سنسور دریچه گاز به درستی نصب نشده باشد، ممکن است سیگنال های نادرست ارسال کند.

به لنت ترمز عقب در سایت «yadakpress.com» سر بزنید

راهحل مشکل سنسور دریچه گاز چیست؟

• ریست کردن سنسور یا تعویض سنسور:در برخی موارد، تنظیم مجدد سنسور دریچه گاز می‌تواند مشکل را حل کند. اگر سنسور دریچه گاز تنظیم مجدد نشود یا به شدت خراب باشد، تعویض آن ضروری است.
• تمیز کردن اتصالات الکتریکی:گاهی اوقات، مشکلات سنسور دریچه گاز ناشی از کثیف شدن اتصالات الکتریکی یا خوردگی هستند. تمیز کردن اتصالات و اطمینان از برقراری تماس مناسب در اتصالات سیمی می‌تواند مشکل را برطرف کند.
• بررسی سیم‌کشی: سیم‌کشی مربوط به سنسور دریچه باید بررسی شود تا اطمینان حاصل شود که هیچ قطعی یا خرابی در سیم‌های سنسور دریچه گاز وجود ندارد.
• استفاده از دستگاه دیاگ:برای تشخیص دقیق مشکل، استفاده از دستگاه اسکنر OBD-II که قادر به خواندن کدهای خطای ECU است، توصیه می‌شود.
• بررسی ولتاژ سنسور:سنسور دریچه گاز معمولا ولتاژ بین 0.5 تا 4.5 ولت تولید می‌کند. با استفاده از یک مولتی‌متر می‌توان این ولتاژ را بررسی کرد و اطمینان حاصل کرد که این ولتاژ در محدوده صحیح است.
• بررسی بصری:بررسی کابل‌ها و اتصالات سنسور برای هرگونه نشانه‌ای از خرابی یا فرسودگی مهم است.
• مشاوره با مکانیک:در صورتی که تعویض یا تنظیم مجدد TPS مشکل را حل نکرد، بهتر است با یک متخصص خودرو مشورت کنید تا بررسی دقیق‌تری انجام شود.

انواع سنسورهای دریچه گاز

سنسورهای دریچه گاز انواع مختلفی دارند که هر کدام به‌طور متفاوتی عمل می‌کنند، اما هدف کلی همه آن‌ها اندازه‌گیری زاویه و موقعیت دریچه گاز و ارسال این اطلاعات به واحد کنترل الکترونیکی خودرو است.

1. سنسورهای مقاومت متغیر (پتانسیومتری):این نوع سنسورها از یک مقاومت متغیر (پتانسیومتر) برای اندازه‌گیری زاویه دریچه گاز استفاده می‌کنند. با تغییر زاویه دریچه گاز، مقدار مقاومت تغییر کرده و این تغییر به صورت سیگنال الکتریکی به ECU ارسال می‌شود. این نوع سنسورها ساده و مقرون‌به‌صرفه هستند اما ممکن است به مرور زمان دچار سایش شوند.
2. سنسورهای اثر هال:این سنسورها ازاثر هالبرای اندازه‌گیری موقعیت دریچه گاز استفاده می‌کنند. یک آهنربا روی محور دریچه گاز قرار می‌گیرد و حرکت آن باعث تغییر میدان مغناطیسی می‌شود که توسط سنسور اثر هال اندازه‌گیری می‌شود. این سنسورها دوام بیشتری دارند و به دلیل عدم وجود تماس فیزیکی، سایش و خرابی کمتری دارند.
3. سنسورهای خازنی:سنسورهای خازنی تغییرات در ظرفیت خازنی را با توجه به موقعیت دریچه گاز اندازه‌گیری می‌کنند. این نوع سنسورها دقت بالایی دارند و به دلیل عدم وجود قطعات مکانیکی متحرک، کمتر دچار خرابی می‌شوند. اما تولید آن‌ها پیچیده‌تر و گران‌تر است.
4. سنسورهای نوری:این سنسورها از تکنولوژی اپتیکال برای تشخیص موقعیت دریچه گاز استفاده می‌کنند. با حرکت دریچه گاز، الگوی نوری تغییر می‌کند و این تغییر توسط سنسور تشخیص داده می‌شود. سنسورهای نوری دقت بالایی دارند ولی به دلیل حساسیت به گرد و غبار و آلودگی‌های محیطی، کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند.
5. سنسور تقسیم‌کننده ولتاژ: از دو مقاومت تشکیل شده که به صورت سری به منبع ولتاژ متصل هستند. این سنسور ولتاژ ورودی را به نسبت مقاومت‌ها تقسیم می‌کند و ولتاژ خروجی متناسب با تغییرات فیزیکی (مثل دما یا فشار) ارائه می‌دهد. این سنسور در کاربردهای مختلفی مانند اندازه‌گیری دما، فشار و موقعیت استفاده می‌شود.

تعامل سنسور موقعیت دریچه گاز با سایر سیستم‌های خودرو

سیستم تزریق سوخت: سنسور دریچه گاز نقش مهمی در سیستم تزریق سوخت دارد. این سنسور اطلاعات دقیقی در مورد زاویه باز شدن دریچه گاز به واحد کنترل الکترونیکی موتور (ECU) ارسال می‌کند و ECU با استفاده از این داده‌ها به تنظیم میزان سوخت مورد نیاز می‌پردازد. هنگام شتاب‌گیری، TPS به ECU سیگنال می‌دهد که دریچه گاز باز شده و باید سوخت بیشتری تزریق شود. برعکس، هنگام کاهش سرعت، TPS به ECU اطلاع می‌دهد که دریچه گاز بسته شده و باید میزان سوخت کاهش یابد.

سیستم مدیریت موتور:سنسور دریچه گاز در هماهنگی با سیستم مدیریت موتور نقش اساسی دارد ECU با استفاده از داده‌های TPS، تنظیمات مختلفی مانند زمان‌بندی جرقه و نسبت هوا به سوخت را بهینه می‌کند. این داده‌ها برای عملکرد روان و کارآمد موتور حیاتی هستند. برای مثال، در هنگام افزایش ناگهانی شتاب، ECU با دریافت سیگنال از TPS، جرقه‌زنی و تزریق سوخت را تنظیم می‌کند تا از ضربه موتور جلوگیری کند و پاسخ سریع‌تری ارائه دهد.

کنترل پایداری:سیستم‌های کنترل پایداری مانند کنترل پایداری الکترونیکی (ESC) و سیستم کنترل کشش (TCS) نیز به داده‌های TPS وابسته هستند. این سیستم‌ها با استفاده از اطلاعات سنسور، می‌توانند نیات راننده را درک و قدرت موتور را بر اساس شرایط جاده و وضعیت خودرو تنظیم کنند. اگر سنسور دریچه گاز افزایش ناگهانی زاویه دریچه گاز را نشان دهد و ESC تشخیص دهد که خودرو ممکن است از کنترل خارج شود، سیستم کنترل پایداری می‌تواند قدرت موتور را کاهش داده یا ترمزهای خاصی را فعال کند تا پایداری خودرو حفظ شود.

از این رو سنسور دریچه گاز نقشی کلیدی در بهینه‌سازی عملکرد و ایمنی خودرو دارد و نگهداری و تعمیرات منظم آن توسط مکانیک‌های حرفه‌ای اهمیت بالایی دارد.

نگهداری از سنسور دریچه گاز

نگهداری صحیح از سنسور دریچه گاز می‌تواند عملکرد بهتر و عمر طولانی‌تری برای خودرو فراهم کند. در اینجا به برخی از راهکارهای نگهداری از سنسور دریچه گاز اشاره می‌کنیم:

• نظافت منظم:گرد و غبار و آلودگی‌های محیطی می‌توانند به سنسور دریچه گاز آسیب برسانند. برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است به صورت دوره‌ای سنسور و اطراف آن را تمیز کنید. استفاده از اسپری‌های مخصوص تمیزکننده سنسورهای خودرو می‌تواند موثر باشد.
• بررسی اتصالات الکتریکی: اتصالات ضعیف یا خراب می‌توانند باعث عملکرد نادرست سنسور شوند. اطمینان حاصل کنید که همه اتصالات الکتریکی سنسور محکم و بدون خرابی هستند. در صورت مشاهده هرگونه خرابی یا زنگ‌زدگی، آن را تعمیر یا تعویض کنید.
• بازرسی منظم:بازرسی دوره‌ای سنسور دریچه گاز و سیستم‌های مرتبط می‌تواند از بروز مشکلات جدی جلوگیری کند. در هر سرویس دوره‌ای خودرو، مکانیک باید عملکرد سنسور دریچه گاز را بررسی کند و از سالم بودن آن اطمینان حاصل کند.
• تنظیمات کارخانه‌ای:اطمینان حاصل کنید که سنسور دریچه گاز در تنظیمات کارخانه‌ای خود باقی مانده است. هرگونه تغییر در تنظیمات ممکن است باعث عملکرد نادرست سنسور شود. در صورت نیاز به تنظیم مجدد، بهتر است این کار توسط یک مکانیک حرفه‌ای انجام شود.
• تعویض به موقع:اگر سنسور دریچه گاز دچار خرابی یا فرسودگی شده است، به موقع آن را تعویض کنید. عملکرد ضعیف سنسور می‌تواند منجر به افزایش مصرف سوخت و کاهش کارایی موتور شود.
• بنزین با کیفیت:استفاده از بنزین سوپر و بنزین با کیفیت باعث افزایش عمر سنسور دریچه گاز میشود.

فناوری‌های جدید و آینده سنسور دریچه گاز

فناوری‌های جدید در سنسورهای دریچه گاز به سوی بهبود دقت و افزایش کارایی حرکت می‌کنند. یکی از نوآوری‌های مهم، استفاده از سنسورهای بدون تماس است که از فناوری‌های نوری یا مغناطیسی بهره می‌برند. این سنسورها دقت بالاتری داشته و خرابی کمتری نسبت به سنسورهای مکانیکی دارند، زیرا قطعات متحرک کمتری دارند و در نتیجه سایش کمتری نیز رخ می‌دهد. علاوه بر این، سنسورهای مبتنی بر( MEMS) سیستم‌های میکروالکترومکانیکی که از میکروتراشه‌ها و تکنولوژی‌های نانو استفاده می‌کنند، در حال ورود به بازار هستند. این سنسورها بسیار کوچک و سبک بوده و امکان دقت و پاسخ‌دهی سریع‌تری را فراهم می‌کنند.

سخن آخر:

در این مقاله با بررسی سنسورهای دریچه گاز و معرفی انواع مختلف آن‌ها، به شناسایی مشکلات احتمالی سنسور دریچه گاز و علایم خرابی ان پرداختیم و راه‌حل‌های ممکن برای رفع مشکلات سنسور دریچه گاز را ذکر کردیم. اهمیت کمک گرفتن از مکانیک حرفه‌ای و رعایت استانداردها و مقررات مربوط به سنسورهای دریچه گاز را نیز بررسی کردیم. این نکات می‌توانند به بهبود عملکرد خودرو و افزایش ایمنی کمک کنند. برای خرید سنسور دریچه گاز اصلی و با کیفیت خودروهای چینی می‌توانید به سایتاعتماد یدکمراجعه کنید.

صافی بنزین یا فیلتر بنزین یکی از اجزای کلیدی در سیستم سوخت‌رسانی خودروهاست که نقشی حیاتی در حفظ سلامت موتور ایفا می‌کند. این قطعه با جلوگیری از ورود ذرات و آلودگی‌ها به سیستم سوخت خودرو، از آسیب به اجزای حساس موتور جلوگیری می‌نماید. سوخت تمیز برای عملکرد کارآمد و طول عمر موتور، جلوگیری از آسیب به اجزای مختلف و تضمین عملکرد بهینه، حیاتی است. فیلترهای سوخت در انواع موتورها از جمله در اتومبیل، کامیون، موتور سیکلت، قایق و حتی برخی از موتورهای کوچک مانند ماشین چمن زنی و اره برقی استفاده می شوند.

عملکرد صحیح فیلتر بنزین، تضمین‌کننده کارایی بهینه موتور و مصرف سوخت است و بی‌توجهی به نگهداری و تعویض به موقع آن می‌تواند منجر به مشکلات جدی در عملکرد خودرو شود.

در این مقاله ضمن بررسی انواع صافی‌ (فیلتر) بنزین به بررسی علائم خرابی صافی بنزین پرداخته و نحوه تعویض صافی بنزین را توضیح خواهیم داد. سپس به اهمیت نگهداری صحیح صافی بنزین می­پردازیم تا عمر صافی بنزین خودرویتان را افزایش دهید.

صافی بنزین چیست و چه نقشی دارد؟

صافی بنزین (Fuel Filter) قطعه‌ای در سیستم سوخت خودرو است که وظیفه تصفیه و پاکسازی بنزین از ذرات ناخالص، گرد و غبار، زنگ‌زدگی و سایر آلاینده‌ها را بر عهده دارد. این قطعه از ورود این آلودگی‌ها به موتور خودرو جلوگیری کرده و باعث می‌شود سوخت به صورت بهینه و تمیز به موتور برسد.

تمیز نگه‌داشتن سیستم سوخت‌رسانی، اهمیت بالایی در حفظ عملکرد بهینه موتور دارد. زیرا ذرات آلوده و ناخالصی‌ها می‌توانند به اجزای حساس موتور آسیب برسانند و منجر به خرابی‌های جدی شوند. خودروهای انژکتوری در مقایسه با خودروهای کاربراتوری حساسیت بیشتری نسبت به ورود آلودگی‌ها به سیستم احتراق دارند. معمولاً فیلتر بنزین نیاز به تعویض دوره‌ای دارد تا از گرفتگی و کاهش کارایی آن جلوگیری شود.

عدم توجه به صافی و تعویض به موقع آن، می‌تواند باعث کاهش بازدهی سوخت، افت عملکرد خودرو و حتی افزایش هزینه‌های تعمیرات شود. از این رو، نگهداری و بررسی منظم این قطعه ضروری است تا عمر مفید خودرو افزایش یابد و راندمان موتور در بالاترین سطح خود باقی بماند.

صافی بنزین چطور کار می‌کند؟

مکانیسم کار فیلتر سوخت نسبتاً ساده و در عین حال بسیار مؤثر است. سوخت از یک محیط فیلتر عبور می کند که می تواند از کاغذ، الیاف مصنوعی یا ترکیبی از مواد ساخته شود. این محیط آلاینده ها را به دام می اندازد در حالی که اجازه می دهد سوخت تمیز از آن عبور کند. محیط فیلتر معمولاً برای افزایش سطح، چین‌دار می‌شود و در نتیجه ظرفیت و کارایی فیلتر را افزایش می‌دهد.

هر یک از این مواد استفاده شده در سطح فیلترکننده مزایای خاص خود را دارند. به عنوان مثال، کاغذ فشرده قابلیت جذب بالایی دارد، در حالی که الیاف مصنوعی طول عمر بیشتری دارند. فیلترهای فلزی نیز به‌دلیل مقاومت بیشتر در برابر شرایط سخت، بیشتر در خودروهای سنگین و دیزلی بکار می‌روند.

فرآیند فیلتر زمانی شروع می شود که سوخت از مخزن خارج می شود و از طریق خطوط سوخت عبور می کند. هنگامی که سوخت وارد فیلتر می شود، از محیط فیلتر عبور می کند که ذرات و آلاینده ها را جذب می کند. سپس سوخت پاک به سفر خود از طریق خطوط سوخت و داخل محفظه احتراق موتور ادامه می دهد. در برخی از سیستم های پیشرفته، فیلترهای سوخت مجهز به جداکننده آب هستند تا هر گونه آبی که ممکن است در سوخت وجود داشته باشد را حذف کند و از خلوص سوخت بیشتر اطمینان حاصل کند.

همچنین بخوانید: صافی بنزین چه نقشی دارد و علائم خرابی آن چیست؟

انواع صافی‌ بنزین و نقش آن‌ها در کارایی خودرو

انواع مختلفی از فیلترهای سوخت وجود دارد که هر کدام برای کاربردها و انواع سوخت خاص طراحی شده اند. انواع اولیه عبارتند از:

• فیلترهای سوخت اولیه:معمولاً بین مخزن سوخت و موتور قرار دارند، این فیلترها ذرات بزرگتر و آب را حذف می کنند.
• فیلترهای سوخت ثانویه:این فیلترها که در نزدیکی موتور قرار دارند، ذرات ریزتری را که از فیلتر اولیه عبور کرده اند می گیرند.
• فیلترهای سوخت درون خطی:این فیلترها که مستقیماً در خط سوخت قرار دارند، در خودروهای مدرن رایج هستند و به راحتی قابل تعویض هستند. اغلب خودروهایی ایرانی از این نوع فیلتر استفاده می‌کنند.
• فیلترهای سوخت کارتریج:این فیلترها به جای کل واحد، نیاز به تعویض کارتریج داخلی دارند. صافی کارتریجی بیشتر در خودروهای دیزلی و برخی خودروهای سواری و سنگین‌تر مانند تویوتا لندکروزر، فورد رنجر، هیوندای سانتافه و بی‌ام‌و سری ۵ به‌کار می‌رود. این نوع صافی اغلب در داخل محفظه‌ای قرار دارد که خود آن محفظه ثابت است و تنها بخش فیلتر قابل تعویض می‌باشد. طراحی آن برای خودروهایی است که نیاز به فیلترهای بادوام‌تر و کارآمدتر دارند، به‌ویژه خودروهایی که در شرایط سخت‌تری مانند آلودگی بیشتر سوخت یا استفاده مداوم، نیاز به نگهداری بیشتری دارند.
• فیلترهای سوخت چرخشی:مانند فیلترهای روغن، این فیلترها برای تعویض آسان پیچ می‌شوند.

علائم خرابی فیلتر بنزین

خرابی یا مسدود شدن صافی بنزین می‌تواند تاثیرات منفی قابل‌توجهی بر عملکرد خودرو داشته باشد. از جمله نشنرایج خرابی صافی بنزین موارد زیر را می‌توان ذکر کرد:

۱-افت قدرت موتور

یکی از نشانه‌های اصلی خرابی فیلتر بنزین، کاهش قدرت موتور است. به دلیل گرفتگی فیلتر، سوخت به اندازه کافی به موتور نمی‌رسد و خودرو ممکن است به‌سختی حرکت کند یا در شتاب‌گیری دچار مشکل شود.

۲-استارت نخوردن یا دیر استارت خوردن خودرو

اگر فیلتر بنزین مسدود باشد، موتور ممکن است به‌سختی روشن شود یا اصلاً استارت نخورد.

۳-لرزش یا توقف موتور:

خرابی فیلتر بنزین می‌تواند باعث شود که موتور به‌طور ناگهانی در حالت ایستاده لرزش داشته باشد یا حتی خاموش شود. این مشکل به دلیل کاهش جریان سوخت به موتور رخ می‌دهد.

۴-صدای نامعمول از پمپ بنزین:

اگر پمپ بنزین به دلیل گرفتگی فیلتر باید سخت‌تر کار کند، ممکن است صداهای غیرعادی و صدای ناله از ناحیه باک یا پمپ بنزین شنیده شود.

۵-افزایش مصرف سوخت:

وقتی فیلتر بنزین خراب باشد، سیستم سوخت‌رسانی نمی‌تواند به‌طور کارآمد عمل کند و ممکن است مصرف سوخت بیشتر شود.

۶-روشن شدن چراغ چک موتور:

در برخی موارد، خرابی فیلتر بنزین می‌تواند باعث روشن شدن چراغ چک موتور شود، به‌ویژه اگر به سیستم سوخت‌رسانی فشار وارد شود.

۷- شنیدن بوی بنزین

در برخی موارد، گرفتگی فیلتر بنزین می‌تواند باعث خروج سوخت نسوخته از طریق سیستم اگزوز شود و باعث شود که داخل کابین خودرو بوی بنزین بدهد.

بوی شدید بنزین همچنین می‌تواند نشانه مشکلات دیگر مانند نشتی سوخت یا مشکلات انژکتور باشد.

یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای تشخیص خرابی صافی، بررسی علائم فوق است. در صورت مشاهده هر یک از این مشکلات، می‌توان ابتدا از سالم بودن سیستم سوخت‌رسانی و فیلتر بنزین اطمینان حاصل کرد. بررسی دوره‌ای صافی و انجام تست‌های فشاری برای بررسی جریان سوخت نیز از دیگر روش‌های تشخیص مسدود شدن یا خرابی این قطعه است. تشخیص به موقع و تعویض صافی می‌تواند از آسیب‌های جدی‌تر به موتور جلوگیری کرده و هزینه‌های تعمیرات آینده را کاهش دهد.

عمر مفید فیلتر بنزین چقدر است؟

نگهداری منظم و تعویض به موقع فیلتر بنزین برای عملکرد بهینه موتور بسیار مهم است.اکثر سازندگان خودرو توصیه می کنند که فیلتر بنزین را هر 30000 تا 40000 کیلومتر تعویض کنید، اگرچه این ممکن است بسته به خودرو و شرایط رانندگی متفاوت باشد. علائم گرفتگی فیلتر بنزین شامل مشکل در راه اندازی موتور، کاهش عملکرد موتور و مصرف سوخت ضعیف است. نادیده گرفتن این علائم می تواند منجر به مشکلات شدید موتور شود.

مطالعه بیشتر:کنیستر چه نقشی دارد و علائم خرابی آن چیست؟

راهنمای گام‌به‌گام تعویض صافی بنزین

تعویض صافی بنزین یکی از گام­های مهم در نگهداری خودرو است که می‌تواند به بهبود عملکرد موتور و جلوگیری از مشکلات آتی کمک کند. برای انجام این کار به شکل اصولی، مراحل زیر را دنبال کنید:

قبل از شروع به تعویض فیلتر بنزین باید مطمئن شوید که ابزارهای لازم را در اختیار دارید. این ابزارها شامل صافی جدید، آچار مناسب برای باز کردن بست‌ها، دستکش، عینک ایمنی، و یک ظرف برای جمع‌آوری بنزین خارج‌شده هستند. همچنین ممکن است به انبردست و آچار فیلتر نیز نیاز داشته باشید.

1. قطع جریان سوخت:اولین گام ایمنی در تعویض صافی، خاموش کردن خودرو و قطع کردن جریان سوخت است. به همین منظور، بهتر است باتری خودرو را از مدار خارج کنید تا از خطرات ناشی از جرقه و اشتعال جلوگیری شود.
2. پیدا کردن صافی بنزین قدیمی:بسته به نوع خودرو، صافی بنزین ممکن است در مسیر خط سوخت، نزدیک به موتور یا زیر خودرو نصب شده باشد. برای پیدا کردن مکان دقیق، می‌توانید به دفترچه راهنمای خودرو مراجعه کنید.
3. باز کردن صافی بنزین قدیمی:بست‌های صافی های بنزین را با استفاده از آچار مناسب باز کرده و سپس صافی قدیمی را با دقت جدا کنید. در این مرحله، ممکن است مقداری سوخت از لوله‌ها خارج شود، بنابراین ظرفی برای جمع‌آوری آن زیر دست داشته باشید. در اغلب خودروهای ایرانی صافی بنزین در زیر خودرو و نزدیک به محور عقب قرار دارد.
4. نصب فیلتر بنزین جدید:صافی جدید را به‌طور صحیح در محل قرار داده و بست‌های آن را محکم کنید. توجه داشته باشید که جهت جریان سوخت روی صافی مشخص شده است و باید مطابق با آن نصب شود.
5. بازبینی و تست:پس از نصب، باتری خودرو را مجدداً وصل کرده و خودرو را روشن کنید. چند دقیقه خودرو را در حالت روشن نگه دارید تا مطمئن شوید که هیچ نشتی یا مشکلی در سیستم وجود ندارد.

ادامه مطلب را در تعمیر گیربکس اتوماتیک مطالعه کنید

نکات نگهداری صافی های بنزین

• برای افزایش عمر مفید صافی بنزین، اولین و مهم‌ترین اقدام، استفاده از سوخت با کیفیت و استاندارد است. سوخت‌های ناخالص می‌توانند به سرعت صافی را مسدود کرده و کارایی آن را کاهش دهند. استفاده از بنزین سوپر به تمیز شدن صافی بنزین و انژکتورها کمک میکند.
• همچنین، بررسی منظم سیستم سوخت‌رسانی و توجه به علائمی مانند کاهش شتاب، سخت روشن شدن خودرو یا روشن شدن چراغ‌های هشدار مربوط به موتور، به شما کمک می‌کند تا مشکلات مربوط به فیلتر را سریع‌تر شناسایی کنید.
• تمیز نگه داشتن مخزن سوخت نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. آلودگی‌ها و ذرات موجود در مخزن می‌توانند به راحتی به سیستم سوخت‌رسانی وارد شوند و فشار زیادی بر صافی وارد کنند. برای تمیز شدن باک بنزین میتوانید به تعمیرکار مراجعه کنید و درخواست شستشوی باک بدهید یا از مکملهای شوینده سیستم سوخت استفاده کنید.
• تعویض به‌موقع فیلتر هوا نیز یکی از روش‌های مؤثر در جلوگیری از ورود ذرات آلوده به سیستم است که به کاهش فشار روی فیلتر کمک می‌کند.

با رعایت این نکات ساده، می‌توانید از خرابی‌های ناگهانی و مشکلات پرهزینه جلوگیری کرده و علاوه بر آن، عملکرد بهینه و عمر مفید خودرو خود را بهبود بخشید.

کابل متصل به فیلتر بنزین چه نقشی دارد؟

کابل متصل به فیلتر بنزین معمولاً کابل برق پمپ بنزین یا سنسورهای مرتبط با سیستم سوخت‌رسانی است. این کابل‌ها وظیفه تأمین برق برای پمپ بنزین یا سنسورهایی مانند سنسور فشار سوخت را دارند.

در برخی خودروها، ممکن است فیلتر بنزین به یک یا چند سنسور متصل باشد که عملکرد سیستم سوخت‌رسانی را کنترل می‌کنند. این اتصالات ممکن است شامل کابل‌های برق و همچنین لوله‌های سوخت باشند که بنزین را به موتور منتقل می‌کنند.

برای اطلاعات دقیق‌تر، بهتر است به دفترچه راهنمای خودرو یا یک مکانیک مراجعه کنید.

تأثیر گرفتگی صافی بنزین بر عملکرد خودرو

گرفتگی صافی­ بنزین می‌تواند تأثیرات چشمگیری بر عملکرد خودرو و کارایی موتور داشته باشد. زمانی که فیلتر بنزین به دلیل تجمع ذرات و آلودگی‌ها مسدود می‌شود، جریان سوخت به موتور کاهش می‌یابد. این امر منجر به کاهش فشار سوخت و اختلال در تأمین سوخت مورد نیاز برای احتراق بهینه می‌شود. در نتیجه عملکرد موتور به طور قابل‌توجهی کاهش یافته و قدرت خودرو و شتاب خودرو کاهش می‌یابد و ممکن است حتی منجر به خاموش شدن ناگهانی موتور در حین حرکت گردد.

مسدود شدن این صافی همچنین باعث افزایش مصرف سوخت می‌شود، زیرا موتور برای جبران کمبود سوخت به کار سخت‌تر و بیشتری نیاز دارد. این وضعیت به معنای کاهش کارایی سوخت و افزایش هزینه‌های سوخت است.

در بلندمدت، عدم توجه به نگهداری صحیح صافی و عدم تعویض به موقع آن می‌تواند باعث آسیب به پمپ بنزین و سیستم سوخت‌رسانی شود. صافی مسدود شده فشار زیادی به پمپ بنزین خودرو وارد می‌کند و در نتیجه ممکن است منجر به خرابی زودرس پمپ و نیاز به تعمیرات پرهزینه گردد.

همچنین، تجمع ذرات آلوده در سیستم سوخت می‌تواند به انژکتورها و سایر اجزای حساس موتور آسیب رسانده و منجر به خرابی‌های جدی‌تر در موتور خودرو شود. در نتیجه، توجه به تعویض منظم فیلتر بنزین و نگهداری مناسب از آن، برای حفظ عملکرد بهینه و جلوگیری از هزینه‌های اضافی ضروری است.

اهمیت توجه به جهت صافی بنزین (ورودی و خروجی صافی)

جهت جریان فیلتر سوخت به مسیری اشاره دارد که سوخت هنگام عبور از فیلتر سوخت و رسیدن به موتور طی می‌کند. شاید این موضوع جزیی به نظر برسد، اما جهت جریان سوخت نقش مهمی در عملکرد فیلتر بنزین و کارکرد کلی خودرو دارد. متاسفانه بعضا برخی تعویض روغنی‌ها و تعمیرکاران در هنگام نصب فیلتر به جهت فیلتر بنزین توجهی نمی‌کنند.

جهت صحیح جریان سوخت تضمین می‌کند که سوخت قبل از رسیدن به موتور به درستی تصفیه شود. اگر فیلتر به اشتباه نصب شود، عملکرد آن کاهش می‌یابد و ممکن است به آلاینده‌ها اجازه عبور داده و باعث آسیب به موتور شود. همچنین فشار زیادی به پمپ بنزین خودرو وارد می‌کند و می‌تواند منجر به خرابی زودرس پمپ شود.

اکثر فیلترهای سوخت به گونه‌ای طراحی شده‌اند که جریان سوخت باید از یک سمت وارد و از سمت دیگر خارج شود. این به این دلیل است که فیلتر با یک درجه خاص از مواد تصفیه کننده ساخته شده تا ذرات با اندازه‌های مختلف را هنگام عبور سوخت از آن به دام بیندازد.

تشخیص ورودی و خروجی فیلتر بنزین

بیشتر فیلترهای سوخت دارای علامت یا نشانه‌ای مانند یک فلش هستند که جهت جریان سوخت را نشان می‌دهد. فلش روی فیلتر بنزین بیانگر جهت درست حرکت سوخت است. این علامت نشان می‌دهد که کدام سمت باید به خط سوخت متصل به باک (ورودی) و کدام سمت به خط سوخت متصل به موتور (خروجی) متصل شود. پشت ابتدای فلش به باک متصل شده و انتهای آن به موتور میرود.

اگر فیلتر سوخت فلشی ندارد، چه باید کرد؟

اگر هیچ نشانه‌ای مانند فلش روی فیلتر وجود نداشته باشد، بهترین کار این است که به راهنمای تولید کننده مراجعه کنید. این راهنما باید به وضوح جهت صحیح نصب فیلتر سوخت را مشخص کند.

در صورتی که دستورالعمل تولید کننده در دسترس نباشد، می‌توان به طراحی فیلتر توجه کرد. برخی از فیلترهای سوخت یک سر آنها به وضوح با سر دیگر تفاوت دارد؛ برای مثال، ممکن است یک سر دارای دهانه بزرگتری باشد یا انواع اتصالات در دو سر فیلتر متفاوت باشند.

جمع بندی

صافی‌های قدیمی و مسدود نیز می‌توانند به پمپ سوخت فشار مضاعف وارد کرده و در نهایت باعث خرابی آن شوند. بر این اساس تعویض منظم صافی بنزین به عنوان یک اقدام پیشگیرانه، نه تنها به کاهش هزینه‌های سوخت، بلکه به حفظ سلامت کلی سیستم سوخت‌رسانی و اجتناب از هزینه‌های سنگین تعمیرات کمک می‌کند.

با انجام این اقدامات ساده، می‌توانید از راندمان بهینه خودرو خود بهره‌مند شده و از مشکلات و تعمیرات پرهزینه جلوگیری کنید.

در صورت نیاز بهخرید فیلتر بنزین خودروهای چینیو سایرلوازم مصرفی خودروهای چینیمیتوانید به فروشگاه اعتماد یدک مراجعه کنید.

خودروی جک s5، یکی از محصولات پرطرفدار چینی در ایران است که به دو صورت دنده دستی و دنده اتوماتیک در بازار عرضه می‌شود. در زمان استفاده از این وسیله، ممکن است با مشکلاتی نظیر لرزش، نشت روغن گیربکس، سوختگی روغن، تقه زدن گیربکس و گیرکردن دنده مواجه شوید که برای هر کدام از این موارد، راه‌حلی وجود دارد.

در این مقاله ابتدا گیربکس جک اس ۵ را به عنوان یک گیربکس DCT معرفی میکنیم و مشخصات آنرا ذکر خواهیم کرد. در ادامه مزایا و معایب این گیربکس را بررسی کرده و علائم و دلایل خرابی آنرا خواهیم گفت و درباره اهمیت خنک کن گیربکس جک صحبت خواهیم کرد.

معرفی گیربکس جک s5

نام جعبه‌دنده در خودروی جک S5 معمولاً۶ سرعته دستییا۶ سرعته دوکلاچه (DCT)است، که بسته به مدل و بازار ممکن است متفاوت باشد.

گیربکس دوکلاچه (DCT)نوعی جعبه‌دنده خودکار است که از دو کلاچ مجزا برای تعویض دنده‌ها استفاده می‌کند. در این سیستم، یک کلاچ مسئول دنده‌های فرد (۱، ۳، ۵) و دیگری مسئول دنده‌های زوج (۲، ۴، ۶) است. این طراحی به گیربکس اجازه می‌دهد که دنده‌ها را به سرعت و بدون وقفه بین تعویض‌ها عوض کند، که منجر به شتاب‌گیری سریع‌تر و راندمان سوخت بهتر می‌شود. گیربکس‌های دوکلاچه معمولاً در خودروهای اسپرت و لوکس مورد استفاده قرار می‌گیرند زیرا تعویض دنده‌ها به صورت نرم و پیوسته انجام می‌شود و تجربه رانندگی بهتری ارائه می‌دهند.

مطالعه بیشتر:انواع گیربکس در خودروها و مزایا و معایب

مشخصات گیربکس جک اس ۵

در جدول زیر، اطلاعات مربوط به مشخصات گیربکس جک اس ۵ ارائه شده است:

جدول نسبت دنده‌ها در گیربکس جک s5

گیربکس جک اس ۵ با چه خودروهایی مشترک است؟

به yadakpress.com برای اطلاعات بیشتر مراجعه کنید

علائم خرابی گیربکس جک s5 چیست؟

با افزایش مسافت طی شده، گیربکس و اجزای آن در معرض فرسودگی قرار می‌گیرند. گیربکس عضوی حیاتی در خودرو است که به مشکلات آن باید به سرعت رسیدگی شود. در ادامه برخی علائم خرابی گیربکس جک اس 5 را معرفی و راهکار رفع آن را مشاهده خواهید کرد.

۱- کاهش قدرت گیربکس

درصورتی که روغن گیربکس نشتی داشته و خالی شده باشد، گیربکس می‌تواند کاهش قدرت محسوسی داشته باشد. در ادامه به برخی از نشانه‌های نشتی روغن گیربکس اشاره می‌کنیم. در صورت مشاهده هر یک از این نشانه‌ها، توصیه می‌شود خودرو را به یک تعمیرگاه مجاز و متخصص برده، تا نشتی روغن گیربکس بررسی و تعمیر شود.

1. اگر روغن گیربکس نشتی داشته باشد، ممکن است لکه‌های روغن را هنگام پارک خودرو روی زمین مشاهده کنید.
2. در صورتی که سطح روغن به‌طور مداوم کاهش پیدا کند، می‌تواند نشانه نشتی روغن گیربکس باشد.
3. تند شدن یا کند شدن تغییر دنده، عدم پاسخگویی به دستورات راننده، لغزش در تغییر دنده و شنیده شدن صداهای غیر عادی مانند صدای زنگ زدن، خرد شدن یا صدای واگرایی، می‌توانند از دیگر نشانه‌های نشتی روغن گیربکس اتوماتیک جک s5 باشند.

۲- تقه زدن گیربکس

در صورتی که دسته موتور دچار آسیب یا پارگی شود؛ امکان ایجاد صدای تق‌تق در ماشین وجود دارد. همچنین کم یا زیاد بودن فشار روغن گیربکس یا وجود مشکل در اتصالات برقی آن هم می‌توانند از جمله دیگر عوامل تولید صدا باشند.

• روغن گیربکس درصورتی که آلوده شده باشد خاصیت روان‌کنندگی خود را از دست می‌دهد و دمای گیربکس را به سرعت تغییر می‌دهد. در این شرایط باندها و صفحات به درستی درگیر نمی‌شوند و این عامل سبب ایجاد صدای تقه زدن در گیربکس‌های اتوماتیک است. برای جلوگیری از بروز این مشکل، توصیه می‌شود در دوره‌های مشخص اقدام به تعویض روغن گیربکس کرده و آن را کنترل کنید. به‌طور کلی توصیه می‌شود هر 50 هزار تا 100 هزار کیلومتر، یا هر 3 تا 5 سال یکبار روغن گیربکس را تعویض کنید.
• در گیربکس اتوماتیک جک s5، اگر صدای تقه زدن را شنیده و به آن بی توجهی کنید، این مشکل روی دیگر اتصالات داخلی گیربکس تاثیر گذاشته و باعث شل شدن آن‌ها می‌شود. در نتیجه بهتر است قبل از شدت یافتن این مشکل، خودرو را به یک تعمیرکار باتجربه بسپارید و از بروز مشکلات بعدی جلوگیری کنید.
• افزایش ناگهانی دما و فشار در گیربکس‌های اتوماتیک، باعث عملکرد غلط اجزای کامپیوتری آن شده و موجب می‌شود صدای تقه زدن شنیده شود. رانندگی نادرست و استفاده بد از گیربکس اتوماتیک، باعث آسیب به اجزای داخلی گیربکس و بخش کامپیوتری آن می‌شود.
• در صورتی که سوپاپ‌های جعبه دنده، معیوب شوند و عملکرد صحیح خود را از دست بدهند، روغن گیربکس تحت فشار قرار گرفته و روان سازی گیربکس اتومات به درستی انجام نمی‌شود. در این حالت کاملاً قابل انتظار است صدای تقه زدن گیربکس شنیده شود.
• خنک ماندن گیربکس‌های اتوماتیک بسیار مهم است. به همین جهت از یک سیستم و مایع خنک کننده در آن‌ها استفاده می‌شود که به وسیله شیر رادیاتور کنترل می‌گردد. در صورتی که این شیر رادیاتور معیوب شده و عملکرد صحیح خود را نداشته باشد، حرارت در گیربکس بالا رفته و باعث شنیده شدن صدای تقه زدن می‌شود.

۳- زوزه کشیدن گیربکس

زوزه کشیدن گیربکس می‌توانند به دلیل فشار زیاد روغن گیربکس، آسیب دیدن دنده‌ها یا خراب شدن مجموعه دنده سیاره‌ای یا دنده‌های دیفرانسیل باشد. برای برطرف کردن این مشکل، لازم است خودرو به دست یک تعمیرکار گیربکس حرفه‌ای سپرده شود.

۴- گاز هرز خوردن خودرو

کمبود روغن گیربکس و نرسیدن آن به پشت کاسه کلاچ می‌تواند باعث گاز هرز خوردن در جک s5 باشد. خرابی درپوش گیربکس، خرابی سیستم تعلیق و خرابی قطعات داخلی گیربکس، می‌توانند از دیگر عوامل هرز گاز خوردن خودرو باشند. در صورتی که متوجه گاز هرز در گیربکس جک s5 شدید، بهتر است به یک تعمیرگاه مجاز مراجعه کنید تا علت آن تشخیص داده و تعمیر شود.

۵- بوی سوختگی روغن گیربکس

اگر دمای روغن خیلی بالا رود یا مدت زمان زیادی از آخرین تعویض آن گذشته باشد، بوی سوختگی روغن گیربکس قابل استشمام است. بوی سوختگی روغن گیربکس، می‌تواند نشانه خرابی خنک کن گیربکس نیز باشد.

۶- خلاص شدن گیربکس

هرز شدن پلوس، خالی شدن روغن گیربکس، خرابی چرخ‌دنده‌های گیربکس، مشکل در مکانیزم قفل کردن گیربکس، بریدن دنده اویل پمپ و استفاده طولانی مدت و عدم نگهداری مناسب از قطعات گیربکس، می‌تواند از دلایل خلاص شدن گیربکس باشد. همچنین در صورتی که کلاچ به درستی کار نکند و یا فشار کافی را به گیربکس انتقال ندهد، ممکن است گیربکس خلاص شود. برای تشخیص دقیق علت خلاص شدن گیربکس به یک تعمیرگاه متخصص مراجعه کرده، تا گیربکس عیب‌یابی و تعمیر گردد.

۷- گیر کردن دنده جک s5

زمانی که استاپ زیر پدال ترمز معیوب شود یا اهرم تعویض دنده شکسته شده باشد، دنده گیربکس گیر می‌کند. البته سلکتور یا سیستم پارک هم در صورت آسیب دیدگی می‌تواند از عوامل بروز این مشکل باشد.

8-تأخیر در تعویض دنده

یکی از علائم اصلی خرابی گیربکس DCT، تأخیر یا گیرکردن هنگام تعویض دنده است.

9- روشن شدن چراغ هشدار گیربکس:

روشن شدن چراغ هشدار روی داشبورد، نشان‌دهنده مشکل در سیستم گیربکس است و نیاز به بررسی دارد.

۱۰-گرم شدن بیش از حد:

گیربکس DCT ممکن است بیش از حد گرم شود که می‌تواند باعث آسیب به قطعات داخلی آن شود.

نکات مهم در نگهداری گیربکس جک s5

تصور عمومی در مورد گیربکس جک s5 این است که این گیربکس پر از ایراد است و به همین خاطر، افراد از خرید خودروی جک s5 منصرف می‌شوند. اما با نگهداری درست و منظم از گیربکس جک s5 و انجام سرویس‌های منظم، گیربکس این ماشین می‌تواند عملکرد خوب و پرقدرت خود را برای سالیان متوالی حفظ کند. رعایت برخی نکات ساده و کوچک در مسیر نگهداری گیربکس جک s5 می‌تواند بسیار راهگشا باشد.

۱- تعویض روغن موتور در زمان‌های تعیین شده

روغن موتور حتماً باید در زمان‌های تعیین شده تعویض شود. بیشتر متخصصان فنی توصیه می‌کنند، پس از هر ۵ هزار کیلومتر پیمایش مسیر، یک‌بار روغن موتور را تعویض نمایید و همراه با آن، یک فیلتر روغن جدید نیز تهیه کنید. با این کار عمر گیربکس و قدرت ماشین به طرز شگفت‌انگیزی افزایش پیدا می‌کند.

۲- اجتناب از موتورشویی

گیربکس‌های اتوماتیک از تعداد زیادی سنسور و مدار تشکیل شده‌اند و آسیب‌پذیری بسیار بالایی دارند. شستشوی موتور می‌تواند باعث ایجاد خرابی گسترده در این بخش‌ها شود.

۳- عدم استفاده از قطعات برقی پرمصرف

به دلیل اینکه مصرف برق گیربکس‌های اتوماتیک بیشتر است، توصیه می‌کنیم از قطعات اضافی مانند آمپلی فایر، چراغ زنون و … استفاده نکنید تا انرژی کافی به بخش‌های مهم خودرو از جمله گیربکس برسد.

۴- توجه به حالت دنده در زمان‌های مختلف

هنگامی که پشت چراغ قرمز ایستاده‌اید و یا هنگام توقف‌های کوتاه مدت، برای جلوگیری از فرسایش گیربکس، از خلاص کردن دنده پرهیز کنید. هم‌چنین برای گاز دادن، ابتدا دنده را در حالت D قرار دهید و تا وقتی ماشین کاملاً متوقف نشده است، از قرار دادن دنده روی حالت P خودداری کنید.

مطالعه بیشتر:کلاچ چیست؟ علائم خرابی دیسک و صفحه کلاچ

علل خرابی گیربکس جک s5 چیست؟

1. استفاده از روغن گیربکس نامناسب
2. عدم تعویض به موقع روغن گیربکس
3. رانندگی در شرایط سخت و مسیرهای ناهموار
4. ضربه فیزیکی به گیربکس
5. نقص در قطعات داخلی گیربکس

مزایای گیربکس اتوماتیک جک s5

گیربکس اتوماتیک جک s5 دارای مزایای متعددی است که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم.

• یکی از بزرگ‌ترین و اصلی‌ترین مزایای گیربکس اتوماتیک جک s5، راحتی و آسانی در رانندگی است. به‌طور کلی با گیربکس اتوماتیک، نیازی به تعویض دنده به صورت دستی نیست و راننده می‌تواند به راحتی و بدون استرس رانندگی کند. ناگفته نماند گیربکس اتوماتیک جک s5 و سایر خودروهای مجهز به گیربکس DTC، شتاب مناسبی دارند و رانندگی را لذت‌بخش می‌کنند.
• گیربکس اتوماتیک جک، به‌طور خودکار و بدون وقفه، دنده‌ها را تغییر می‌دهد و باعث تجربه رانندگی صاف و بدون سر و صدا می‌شود. عدم وجود لرزش و شوک در هنگام تغییر دنده‌ها، رانندگی را بسیار آرام و لذت‌بخش می‌کند.
• گیربکس اتوماتیک جک s5 با استفاده از سیستم‌های هیدرولیکی و الکترونیکی، انتقال قدرت بهینه‌تری دارند. این به معنای بهبود عملکرد خودرو، شتاب بیشتر و کارایی بهتر در موقعیت‌های مختلف است.
• در ترافیک و شلوغی، تعویض دنده به صورت دستی خسته کننده و زحمت‌بر است. با گیربکس اتوماتیک، راننده نیازی به تغییر دنده‌ها ندارد و می‌تواند به راحتی در ترافیک حرکت کند. هم‌چنین گیربکس اتوماتیک برای افرادی که در حرکت دست و پا دچار محدودیت و معلولیت هستند، بهترین گزینه است؛ چراکه به آسانی و بدون نیاز به تلاش زیاد می‌توانند رانندگی کنند.

معایب و مشکلات گیربکس اتوماتیک جک s5

• عملکرد در ترافیک سنگین:ممکن است در ترافیک سنگین، عملکرد کمتری نسبت به گیربکس‌های خودکار معمولی داشته باشد.
• حساسیت به نحوه نگهداری: گیربکس اتوماتیک جک s5 در صورت استفاده نادرست، به‌طور مکرر دچار خرابی می‌شود. عدم رعایت برخی نکات و رانندگی نکردن به صورت صحیح و اصولی، گیربکس جک s5 را با مشکلات متعددی روبه‌رو می‌کند. یکی از نکات مهمی که برای جلوگیری از خرابی گیربکس جک s5 باید رعایت شود، تعویض به موقع روغن گیربکس و فیلتر گیربکس خودرو است.
• هدر رفت توان موتور: یکی از معایب اجتناب ناپذیر گیربکس اتوماتیک جک s5 در مقابل نمونه دنده‌ای آن، هدر رفت قدرت موتور و عدم شتاب‌گیری مناسب است. این مشکل به دلیل عدم هماهنگی گیربکس با موتور رخ می‌دهد. البته در نسخه‌های نیوفیس این خودرو، این مشکل به خوبی رفع شده است. به‌طوری که می‌توانید شتاب بیشتری – حتی نسبت به نسخه دنده‌ای جک s5 – تجربه کنید.
• سر و صدای اضافی در کارکرد بالا:گیربکس جک s5 ممکن است در کارکردهای بالا و بنا به دلایل مختلف مانند استفاده از روغن واسکازین نامناسب، یا نگه‌داری غیرصحیح، دچار مشکلاتی شود. از جمله این مشکلات می‌توان به ایجاد صداهای اضافی، عدم خنک‌کاری مناسب و تقه زدن در گیربکس اشاره کرد. همچنین در صورتی که از روغن گیربکس مناسب در جک s5 استفاده نکنید، بعد از مدتی گیربکس سر و صداهای اضافی تولید خواهد کرد؛ از جمله این سر و صداها می‌توان به زوزه کشیدن هنگام کاهش سرعت اشاره کرد.
  
  برای رفع مشکل سر و صدای اضافی گیربکس جک s5، ابتدا باید از روی صدا، نوع خرابی آن تشخیص داده شود. در صورتی که صدا مانند خرد شدن قطعات بود، گیربکس باید به صورت کامل باز و عیب‌یابی شود. اما اگر صدا کم و سطحی بود، احتمالاً با تعویض روغن واسکازین گیربکس، مشکل برطرف شود. به هر حال بهتر است برای عیب یابی دقیق و رفع مشکل و سر و صدای گیربکس، آن را به یک تعمیرگاه مجاز ببرید.
• مشکل در طراحی خنک کن گیربکس: دمای بالا در گیربکس می‌تواند باعث ایجاد مشکلات زیاد و افزایش استهلاک آن شود. برای جلوگیری از این موضوع، در گیربکس‌های جک اتوماتیک از خنک‌کن استفاده شده است. خنک‌کن یا رادیاتور گیربکس، می‌تواند دمای جعبه دنده را در حد مطلوب نگه دارد. سلامت این قطعه باید حدوداً هر 20 هزار کیلومتر بررسی شود. بررسی این قطعه به‌صورت دوره‌ای بسیار بااهمیت است؛ چراکه خرابی آن می‌تواند منجر به تعویض کل مجموعه گیربکس شود که هزینه سنگینی به دنبال دارد. خنک‌کن گیربکس جک اس5، قطعه بسیار مهمی است که در ادامه به علائم و عوامل خرابی آن اشاره خواهیم کرد.

خنک کن گیربکس چیست؟

گیربکس اتوماتیک یکی از مهم‌ترین قطعات خودرو است که وظیفه انتقال قدرت موتور به چرخ‌ها را بر عهده دارد. این نوع گیربکس‌ها در هنگام کار، حرارت زیادی تولید می‌کنند که باید توسط خنک کن گیربکس اتوماتیک کاهش یابد. خنک کن گیربکس (transmission cooler) یک قطعه کوچک است که در کنار گیربکس قرار دارد و وظیفه خنک کردن روغن گیربکس را بر عهده دارد.

خنک کن گیربکس جک اس ۵ بدیلی مشکل طراحی خیلی زود مستهلک شده و باعث نشت مایع خنک کننده به داخل گیربکس میشود و خسارت بالایی را به بار میاورد.

بهترین برند خنک کن گیربکس جک اس ۵ برند AQBP است.زمان تعویض خنک کننده گیربکس جک s5 بین ۵۰۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ کیلومتر است.

علائم خرابی خنک کن گیربکس جک s5

1. روشن شدن چراغ اخطار گیربکس
2. تاخیر در تعویض دنده
3. شنیده شدن صدای غیر عادی مانند ساییدگی از گیربکس
4. بوی سوختگی روغن گیربکس
5. کاهش سطح روغن گیربکس

چراغ گیربکس جک اس ۵ چیست و چه وظایفی دارد؟

چراغ گیربکس در خودرو جک اس ۵ نشان‌دهنده وجود مشکلی در سیستم گیربکس این خودرو است. این چراغ می‌تواند به دلایل مختلفی روشن شود، از جمله دمای بالای گیربکس، نقص در سنسورها، مشکلات در تعویض دنده‌ها، یا خرابی مکانیکی. روشن شدن این چراغ به این معنی است که باید هرچه سریع‌تر خودرو را به یک مکانیک یا تعمیرگاه مجاز کرمان خودرو برده و مشکل را بررسی و رفع کنید، زیرا بی‌توجهی به آن ممکن است به خرابی‌های جدی‌تر و پرهزینه‌تر منجر شود.

عوامل خرابی خنک کن گیربکس جک s5

1. مسدود شدن مجاری خنک کننده گیربکس
2. نشتی آب رادیاتور به داخل گیربکس
3. ضربه فیزیکی به خنک کن گیربکس
4. استفاده از روغن گیربکس نامناسب

دانلود کنید:راهنمای کامل تعمیر گیربکس جک اس ۵

علائم خرابی سنسور فشار کلاچ جک S5

علائم خرابی سنسور فشار کلاچ در جک S5شامل موارد زیر است:

1.مشکل در تعویض دنده

اگر سنسور فشار کلاچ خراب شود، خودرو ممکن است در هنگام تعویض دنده دچار مشکل شود. ممکن است دنده‌ها به‌سختی جا بروند یا به‌طور کامل جا نروند.

2.عدم روشن شدن خودرو

در برخی خودروها از جمله جک S5، سنسور فشار کلاچ وظیفه ارسال سیگنال به ECU را دارد که نشان دهد کلاچ به‌درستی فشرده شده است. در صورت خرابی سنسور، خودرو ممکن است استارت نخورد، زیرا ECU تشخیص نمی‌دهد که کلاچ فشرده شده است.

3.کاهش عملکرد کروز کنترل

اگر سنسور فشار کلاچ به‌درستی کار نکند، سیستم کروز کنترل نیز ممکن است به‌درستی عمل نکند یا به‌طور ناگهانی غیرفعال شود.

4.نمایش چراغ چک موتور (Check Engine)

خرابی سنسور فشار کلاچ می‌تواند باعث روشن شدن چراغ چک موتور روی داشبورد شود. این مشکل به‌خصوص زمانی رخ می‌دهد که سنسور سیگنال‌های نادرست به ECU ارسال کند.

5.افزایش دور موتور در هنگام تعویض دنده

یکی دیگر از نشانه‌های خرابی سنسور فشار کلاچ، افزایش غیرطبیعی دور موتور در هنگام فشردن کلاچ و تعویض دنده است.

6.مشکل در شتاب‌گیری خودرو

خرابی این سنسور می‌تواند باعث شود که خودرو به‌درستی شتاب نگیرد یا عملکرد نرم و روانی در هنگام رانندگی نداشته باشد.

7.مشکل در سیستم ضد استارت (Immobilizer)

در برخی مدل‌های جک S5، خرابی سنسور فشار کلاچ می‌تواند باعث ایجاد مشکل در سیستم ضد استارت شود و خودرو به‌درستی روشن نشود.

راه‌حل:

اگر هر یک از این علائم را مشاهده کردید، بهتر است سنسور فشار کلاچ را با دستگاه دیاگ بررسی کنید و در صورت نیاز آن را تعویض کنید. توجه داشته باشید که استفاده از قطعات اصلی و باکیفیت، عملکرد سیستم کلاچ و گیربکس را بهبود می‌بخشد و از بروز مشکلات بیشتر جلوگیری می‌کند.

خرید قطعات گیربکس جک S5

گیربکس جک اس ۵ حساسیت بالایی دارد و برای تعمیر و تعویض قطعات مختلف گیربکس این خودرو باید از قطعات با کیفیت استفاده کنید. برای خرید قطعات جک اس ۵ میتوانید به فروشگاه اعتماد یدک مراجعه کنید.

جمع بندی

گیربکس جک s5، قطعه مهمی از این خودرو است که نیاز به بررسی و مراقبت دوره‌ای دارد. یکی از نکات و مراقبت‌های مهم گیربکس جک s5، تعویض به موقع روغن گیربکس و فیلتر آن است. همچنین توجه به خنک کن گیربکس و تعویض به موقع روغن آن، برای پیشگیری از بروز مشکلات سنگین و هزینه‌بر برای گیربکس، ضروری است.

گیربکس جک s5 متشکل از تعداد زیادی قطعه داخلی است؛ چنانچه اقدامات لازم جهت رفع خرابی گیربکس بدون نتیجه ماند و قصد تعویض آن قطعه را داشتید، می‌توانید از صفحه فروشگاهاعتماد یدکسفارشقطعات گیربکس جک s5را به آسانی ثبت نمایید.

خرید لوازم و قطعات گیربکس جک s5 را حتماً از فروشگاه‌های معتبر انجام دهید.اعتماد یدکیک فروشگاه اینترنتی است که در آن خرید لوازم یدکی خودروهای چینی به آسانی انجام می‌شود و با ارسال فوری به‌دست مصرف‌کنندگان می‌رسد. البته خریداران تهرانی با مراجعه به فروشگاه می‌توانند خرید خود را حضوری نیز انجام دهند. در صورتی که در زمینه خرید قطعات و لوازم یدکی خودروی خود، نیاز به راهنمایی داشتید، می‌توانید با پشتیبانی آنلاین سایت در ارتباط باشید.

اهمیت ایربگ برای خودروها در دنیای امروز بر هیچ کس پوشیده نیست. ایربگ خودرو یکی از مهمترین نوآوری‌هایی است ایمنی افراد در هنگام حوادث ناگوار رانندگی را به شدت افزایش داد. این سیستم ایمنی در صورت وقوع تصادف، می‌تواند از صدمات جدی و مرگ سرنشینان جلوگیری کند. همه ما درباره ایربگ شنیده‌ایم و شاید در فیلم‌های اکشن و ویدیوهای تست‌ تصادف تحوه عملکرد آن را مشاهده کرده باشیم. اما آیا میدانید که از زمان معرفی ایربگ در امریکا در دهه ۸۰ تا به امروز، این فناوری توانسته جان ۵۰۰۰۰ آمریکایی را نجات دهد؟

در این مقاله ایربگ یا کیسه هوا را بعنوان یکی از سیستم های ایمنی در خودرو معرفی خواهیم کرد، نحوه عملکرد ایربگ ماشین و اجزای ایربگ را بررسی میکنیم و انواع ایربگ‌ها در خودرو را معرفی خواهیم کرد. در انتها پاسخ سوالات مهم درباره ایربگ خودرو را خواهیم داد.

ایربگ یا کیسه هوا چیست؟

کیسه هوا یا ایربگ (Airbag) یک وسیله ایمنی است که در اکثر وسایل نقلیه مدرن، عمدتاً خودروها، نصب می شود و برای محافظت از سرنشینان در هنگام برخورد یا کاهش سرعت ناگهانی طراحی شده است. این کیسه از یک کیسه پارچه‌ای ساخته شده است که در هنگام شناسایی برخورد و کاهش سرعت ناگهانی توسط سنسورها، این کیسه به سرعت با گاز (معمولاً نیتروژن یا آرگون) باد می شود. این کیسه هوا بصورت بالشتکی در آمده و در مقابل سرنشینان قرار گرفته و به این ترتیب، از برخورد سر و صورت سرنشینان، با شیشه و بدنه‌ی خودرو، جلوگیری می‌کند.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید نخستین بار از ایربگ برای حفظ جان خلبانان جت‌های جنگی استفاده شد. در سال 1951 برای اولین بار تکنولوژی کیسه هوا به شکل ساده برای برخی خودروها به کار رفت. اما ایربگ به مفهوم امروزی کمتر از نیم قرن قدمت دارد. بنابراین می‌توان گفت ایربگ برای سرنشینان خودرو به مثابه چتر نجات عمل می‌کند.

کیسه‌های هوا معمولاً از موادی ساخته می‌شوند که در برابر فشار گاز و آتش‌سوزی مقاوم باشند. منسوجات نایلونی مانند نایلون پلی آمید 6.6 از رایج‌ترین متریالی هستند که برای تولید بالشتک‌های کیسه هوا مورد استفاده قرار می‌گیرند.

تاریخچه ایربگ

• دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی:یک تصادف خانوادگی در حومه پنسیلوانیای امریکا الهام بخشجان هتریکامریکایی به عنوان مخترع ایربگ بود. در طی دهه ۵۰ و ۶۰ میلادی مهندسین و مخترعین اولین آزمایشات را روی تاثیر ایربگ برای افزایش ایمنی در خودروها انجام دادند.

• دهه ۱۹۷۰ میلادی:شرکت خودروسازی جنرال موتورز اولین سری از کیسه‌های هوا را روی برخی مدلهای کادیلاک، بیوک نصب کرد. البته این مدل‌های اولیه از ایربگ بدلیل نگرانی‌های مربوط به هزینه و قابلیت اطمینان مورد اقبال گسترده قرار نگرفتند.

• دهه ۱۹۸۰ میلادی:سازندگان خودرو برای افزایش ایمنی خودروهای تولیدی تحت فشار قرار گرفتند و شروع به توسعه بیشتر سیستم ایربگ در خودروها کردند. کمپانی مرسدس بنز و فورد اولین کمپانی‌هایی بودند که نصب ایربگ در خودروهای تولیدی شان را بصورت یک آپشن استاندارد در آوردند.

• دهه ۱۹۹۰ میلادی:در این دهه بسیاری از خودروسازها به نصب گسترده ایربگ روی محصولاتشان روی آوردند و امریکا اولین کشوری بود که نصب ایربگ در خودروها را الزامی اعلام کرد.

• دهه ۲۰۰۰ میلادی به بعد:فناوری ایربگ با معرفی سنسورهای جدید و بهره مندی از الگوریتم‌های نوآورانه در نحوه فعالسازی ایربگ به پیشرفت خود ادامه داد. همچنین انواع جدیدی از نظر محل نصب به خودروها اضافه شدند.

ایربگ‌ها در ابتدا به عنوان یک آپشن اضافه برای خودروها به شمار می‌رفتند. به این معنی که هر خودرویی دارای ایربگ بود، سطح کیفی بالاتری داشت. اما امروزه یکی از ملزومات حیاتی برای تمامی خودروها محسوب می‌شوند و همه خودروسازان در سرتاسر جهان ملزم به تعبیه حداقل دو کیسه هوا برای تولیدات خود هستند. با وجود این، تعداد ایربگ در خودروها یکسان نیست. در بخش‌های بعدی درباره انواع ایربگ از نظر محل نصب توضیح خواهیم داد.

ایربگ چه نقشی دارد؟

ایربگ یکی از اصلی‌ترین و مهم‌ترین پیشرفت‌های صنعت خودروسازی در زمینه ارتقای ایمنی محصولات است. این سیستم با استفاده از حسگرها و الگوریتم‌های پیچیده، قادر است ناگهانی‌ترین تغییرات سرعت و تصادفات درون جاده‌ای را تشخیص داده و با باز شدن به موقع، جان سرنشینان را نجات دهد.

باز شدن کیسه هوا، ایمنی قابل قبولی برای راننده و دیگر مسافران جاده فراهم می‌کند تا سر، صورت و بالا تنه آن‌ها در محیطی از یک کیسه نرم، اما در عین حال سخت و فشرده احاطه شود و امکان اصابت اجسام تیز و سخت به سر و بدن سرنشینان کاهش یابد.

بنابراین استفاده از ایربگ در خودروها در راستای کاهش خطر و پیشگیری از جراحات ناشی از حوادث رانندگی بسیار موثر است. به همین دلیل اکثر کشورها قوانین سختی در مورد نصب و استفاده از ایربگ در خودروها برای حفظ ایمنی سرنشینان تصویب کرده و به خودروسازان خود ابلاغ کرده‌اند.

نحوه عملکرد ایربگ چگونه است؟

نحوه عملکرد ایربگ ماشین به این صورت است که در هنگام برخورد خودرو با یک مانع جدی در جاده، از طریق سنسورهای تصادف (crash sensor)، سیستم ایمنی به سرعت فعال می‌شود. بعد از اینکه سیستم کنترل ایمنی اطلاعات تصادف و شدت برخورد را دریافت کرد، به تحلیل تغییرات شرایط خودرو می‌پردازد و اگر خطر جدی باشد، در طی یک واکنش شیمیایی در قسمت متورم ساز گاز نیتروژن تولید شده و کیسه هوا بسرعت متورم شده مانع برخورد سرنشین به فرمان و یا سایر قسمت‌های داخلی خودرو می‌شود.

در برخی از خودروها، ارسال سیگنال‌ خطر باعث سفت شدن کمربندهای ایمنی شده و به این ترتیب پشت سر، کمر و گردن نیز از آسیب در امان می‌ماند. ایربگ‌های جانبی و پرده‌ای نیز سرنشینان عقب را از برخورد سر با شیشه، در زمان برخوردهای شدید، در امان نگه می‌دارد. در قسمت بعدی انواع کیسه هوا در خودروها را بررسی میکنیم.

برای اطلاعات بیشتر، «تعمیر گیربکس اچ سی کراس + هزینه تعمیرات و گارانتی» را در تعمیر گیربکس اچ سی کراس + هزینه تعمیرات و گارانتی ببینید

ایربگ خودرو از چه اجزایی تشکیل شده است؟

ایربگ‌ها از چند بخش اصلی تشکیل شده‌اند که شامل موارد زیر است:

• کیسه هوا

کیسه هوا همان‌طور که از نامش پیداست، یک کیسه نایلونی است که قبل از پر شدن در داخل محفظه مخصوص قرار گرفته است.

• واحد کنترل الکتریکی

واحد کنترل الکتریکی هرگاه به وسیله حسگرها یا سنسورها خطر را تشخیص دهد، سنسور تصادف را فعال می‌کند. در اثر فعال شدن این سنسور، یک احتراق شیمیایی کنترل‌شده رخ می‌دهد که نتیجه‌ی آن، تولید حجم عظیمی از گاز نیتروژن است.

این گاز محیط کیسه هوا را پر می‌کند تا به عنوان حفاظ در برابر سرنشینان قرار گیرد. کیسه هوا منافذی برای خروج گاز نیتروژن دارد تا از سختی کیسه در برابر سر و صورت کم کند. این پروسه با سروصدا و دود زیادی همراه خواهد بود.

• سنسورهای ایربگ

تعداد سنسورهای ایربگ در هر خودرو به تعداد ایربگ‌های آن خودرو بستگی دارد. برخی از این سنسورها در جلو و کنار خودرو و برخی در واحد کنترل الکتریکی تعبیه شده‌اند.

• باد کننده کیسه و متورم ساز

مجموعه این سیستم با آتش زدن مواد شیمیایی سبب تولید گاز نیتروژن و انتقال آن به کیسه می‌شوند.

• کلیدهای ایربگ

ایربگ‌ها کلیدهای کنترلی دارند که هنگامی که خودرو تنها با یک سرنشین (راننده) در حال حرکت است، می‌توان با این کلید، فعال شدت ایربگ را محدود کرد.

• چراغ هشدار دهنده ایربگ

چراغ ایربگ، خراب بودن سیستم کیسه هوا را به راننده اعلام می‌کند.

انواع ایربگ در خودروها

انواع مختلف ایربگ در خودروها وجود دارد که هر کدام برای حفاظت از مسافران در شرایط خاصی طراحی شده‌اند. در حال حاضر دو نوع اصلی ایربگ در خودروها استفاده می‌شود.

ایربگ راننده (Front Airbag)

نوع اول، ایربگ راننده است که بر روی ستون فرمان قرار می‌گیرد و در صورت تصادف و برخورد خودرو با موانع از جلو فعال می‌شود. ایربگ راننده، حجم میان بالاتنه‌ی راننده با شیشه‌ی جلو را کاملا پر می‌کند. این نوع ایربگ در سمت سرنشین جلو (شاگرد) روی داشبورد هم قرار دارد تا خطرات جراحت برای سرنشین جلو را کاهش دهد.

ایربگ‌های جانبی یا پرده‌ای (Curtain Airbag)

ایربگ‌های پرده‌ای یا ایربگ‌های جانبی (Side Airbags) معمولا در لوله‌های فلزی که در دو طرف سقف خودرو طراحی شده است، جای می‌گیرند. ایربگ‌های جانبی با هدف محافظت از سر و سینه طراحی شده‌اند و در تصادفات جانبی عمل می‌کنند تا از تماس سر و سینه سرنشینان با خرده شیشه، ستون خودرو، وسیله نقلیه دیگر یا اجسام سخت مانند درخت، تیر برق یا حتی کف زمین جلوگیری کنند. طبقآماردر برخوردهای جانبی، این ایربگ‌ها تا میزان ۴۵ درصد از سطح آسیب دیدگی مغزی سرنشینان را کم می‌کنند.

ایربگ زانو (Knee Airbag)

هنگام تصادفات شدید، احتمال آسیب دیدن زانوی سرنشینان جلو وجود دارد. به همین دلیل، در کیا اسپورتیج برای نخستین بار از یک ایربگ سفارشی در کنار 6 ایربگ رایج استفاده شد تا زانوی راننده و سرنشین جلو را از آسیب جدی در امان نگه دارد.طبق مطالعات انجام شده، تاثیر ایربگ زانو در کاهش ریسک آسیب‌ها ناچیز بوده و منجر به کاهش نیم درصدی آسیب‌های کلی در تصادفات شده است.

ایربگ وسط (Center Airbag)

در برخی تصادفات که خودرو اصطلاحا چپ می‌کند، احتمال برخورد سر سرنشینان جلو به کتف و شانه فرد کناری وجود دارد. به همین دلیل از 2011 جنرال موتور ایده ایربگ میانی بین راننده و سرنشین را مطرح کرد و آن را در میان برخی تولیداتش عملی ساخت. با کیسه هوای وسط، راننده و سرنشین جلو از هر طرف احاطه می‌شوند و احتمال آسیب جدی به حداقل می‌رسد.

ایربگ کمربند ایمنی (Seatbelt Airbag)

در برخی خودروهای پیشرفته خود کمربند ایمنی هم دارای سیستم ایربگ است که در هنگام تصادف با متورم شدن، یه لایه محافظتی دیگر برای کاهش آسیب سرنشینان ایجاد می‌کند. کمپانی فورد در سال ۲۰۱۳ اولین خودروسازی شد که این مدل کیسه هوا را برای محصولاتش نصب کرده است.

ایربگ عابر پیاده (Pedestrian Airbag)

اگرچه این نوع ایربگ‌ها هنوز در مرحله تست هستند، اما با اجرای آن درصد آسیب دیدن افرادی که از بیرون با خودرو برخورد می‌کنند، به طور قابل توجهی کاهش پیدا می‌کند. در ایده اولیه کیسه هوای بیرونی یا عابر پیاده، اینگونه برآورد شده است که در هنگام برخورد شدید با موجود زنده، ایربگ فضای شیشه جلو و بخش‌هایی از کاپوت را بپوشاند تا در صورت تصادف با عابر پیاده، موتور سوار یا دوچرخه سوار، تلفات جانی بر جای نماند. طبق مطالعات انجام شده در برخوردهای خودرو با عابرین پیاده بیشترن اسیب ناشی از برخورد سر عابر یا قسمت برف پاک کن و شیشه جلوی خودرو است.شرکت خودروسازی ولوو اولین خودروسازی است که این مدل را روی خودروهای ولوو v40 خود نصب کرد.

دلایل روشن شدن چراغ ایربگ در خودرو چیست؟

همانطور که روشن شدن چراغ بنزین، چراغ چک و دیگر هشدارها پیام واضحی برای راننده دارد، چراغ ایربگ هم به صورت خودکار روشن می‌شود تا به شما نشان دهد که نیاز به بررسی سیستم ایربگ دارید.

دلایل متفاوتی برای روشن شدن این چراغ وجود دارد که در ادامه برخی از آن‌ها را مطرح می‌کنیم:

• یکی از دلایل اصلی روشن شدن چراغ ایربگ، نادرست عمل کردن یا خرابی سنسورهای این سیستم است.
• شل شدن سوکت کیسه ایربگ از دیگر دلایل روشن شدن چراغ ایربگ است.
• خرابی محفظه ایربگ به دلایل سخت افزاری یا نرم افزاری
• خرابی یونیت ایربگ در اثر باطری به باطری کردن و نوسانات برقی
• خرابی کمربندهای ایمنی
• وجود کابل‌های کم کیفیت
• تخلیه باتری بک آپ ایربگ: اگر اخیرا باتری ماشین خود را تعویض کرده‌اید و یا باتری ماشین شما برای مدتی خالی بوده است ممکن است باتری بک آپ ایربگ هم خالی شده باشد و چراغ ایربگ روشن شود. ممکن است با تعویض باتری و شارژ مجدد باتری بک اپ ایربگ چراغ ایربگ خاموش شود.
• خیس شدن خودرو از دیگر دلایلی است که ممکن است به ماژول ایربگ آسیب بزند و منجر به روشن شدن چراغ ایربگ شود. در این شرایط باید سیستم ایربگ مورد بررسی و تعمیر قرار گیرد.

در هنگامی که چراغ ایربگ روشن می‌شود، بهتر است به سرعت به تعمیرگاه مراجعه کنید تا سیستم را بررسی کنند. هرگز بدون ایربگ سالم، اقدام به رانندگی، خصوصا رانندگی جاده‌ای، نکنید.

آیا ایربگ خودرو را باید سرویس کنید؟

سرویس منظم ایربگ‌ها برای اطمینان حاصل کردن از عملکرد صحیح آن‌ها در هنگام تصادفات بسیار ضروری است. در هنگام سرویس ایربگ، متخصصین بررسی می‌کنند که آیا هر کدام از ایربگ‌ها عملکرد مطلوبی دارند و آیا اجزای تشکیل دهنده آن نیاز به تعویض دارند یا خیر. طی این سرویس، کارشناسان به بررسی بخش‌های دیگری مانند سیستم کنترل الکتریکی ایربگ و دستگاه سنجش فشار هوا نیز می‌پردازند. البته این مساله در مورد خودروهای ساخت ایران صادق نیست. بطور کلی بدلیل گران بودن هزینه تست ایربگ، در اغلب خودروهای ساخت ایران در هنگام تصادف، ایربگ عمل نمی‌کند.

آیا می توانم خودم کیسه هوا را جدا کنم یا خاموش کنم؟

برخی از خودروها دارای کلیدی هستند که به رانندگان اجازه می‌دهد کیسه هوای سرنشین را خاموش کنند. اما این کار دارای خطراتی است.

همچنین بخوانید: ایربگ چیست و چطور کار می‌کند؟ بررسی انواع ایربگ

اگر از کلید خاموش کردن استفاده می‌کنید، حواستان باشد هنگامی که سرنشین دارید آن را دوباره فعال کنید، در غیر این صورت سرنشینان خودرو شما در معرض خطر جدی خواهند بود. با این حال، حتما دفترچه راهنمای ماشین خود را با دقت بررسی کنید. برخی از خودروسازان مجوز جدا کردن کیسه هوا یا فعال کردن کلید قطع‌کننده ایربگ را داده‌اند، اما برخی دیگر این اجازه را محدود کرده‌اند. پس بدون در نظر گرفتن ریسک‌های احتمالی، تنظیمات ایمنی خودرو را تغییر ندهید.

آیا می توانید ایربگ را تعویض کنید؟

کیسه‌های هوای خودروها قابل تعویض هستند، اما پیشنهاد می‌شود برای این کار از یک متخصص ماهر کمک بگیرید. قطعات ایربگ باید اصل، نو و طبق دستورات سازنده خودرو باشند و هرگز نباید از تجهیزات دست دوم استفاده کنید. فراموش نکنید که تجهیزات ایمنی، ناجی شما در حوادث هستند، بنابراین همیشه از اصالت قطعات و مهارت تعمیرکار اطمینان حاصل کنید.

آیا ایربگ می تواند خطرناک باشد؟

ایربگ هم ممکن است خطراتی برای سرنشینان ایجاد کند، اما مزایای ایمنی آن بیشتر از مخاطرات احتمالی است. اگر کمربند ایمنی بسته نشود، احتمال اینکه ایربگ فعال نشود وجود دارد، همچنین موقعیت بدن سرنشین بدون کمربند طوری است که ممکن است کیسه هوا به او آسیب بزند، بنابراین حتما باید همه سرنشینان کمربند را ببندند.

باز شدن کیسه هوا با صدای زیاد، گرد و غبار و فشار بسیار زیاد همراه است. این موضوع می‌تواند باعث ترس و حتی آسیب‌دیدن سر و بدن کودکان شود. بنابراین بهتر است کودک همیشه روی صندلی مخصوص خود در قسمت عقب خودرو بنشیند.

گاهی انفجار کیسه‌های هوا جهت پر شدن، مانند ترکش عمل می‌کند و به سر، قفسه سینه و اندام های داخلی ممکن است آسیب بزند. با این حال این موارد بسیار محدود است و باعث هیچ‌گونه مرگ و میری نمی‌شود. به همین دلیل تاکید داریم که وجود ایربگ‌ها به مراتب مفیدتر از نبودن یا غیر فعال بودن آن‌هاست.

تعمیر ایربگ چقدر هزینه دارد؟

تعمیر ایربگ یکی از مواردی است که باید در اولویت قرار گیرد، زیرا در صورت خرابی یا آسیب دیدن آن، ممکن است آسیب جانی به بار بیاید. بسته به نوع خودرو و تعداد ایربگ‌ها، هزینه‌های مربوط به تعمیر می‌تواند متفاوت باشد. همچنین نوع خسارت و سطح آسیب نیز تأثیرگذار است.

در برخی موارد، قطعات مورد نیاز باید تعویض شوند و هزینه قطعات جایگزین را باید به دستمزد کارشناسان اضافه کنید. در نظر داشته باشید که تمامی این کارها باید توسط تکنسین‌های ماهر و مجرب انجام شود تا از عملکرد صحیح و بهینه‌ی سیستم ایمنی خودرو اطمینان حاصل شود.

همچنین قطعات باید اصل باشند. بنابراین هزینه تعمیرات ممکن است با توجه به پیچیده بودن این عملیات و جنس و کیفیت قطعات مصرفی متفاوت باشد. در کل باید گفت برای اطلاع از هزینه دقیق تعمیر ایربگ خودرو، بهتر است با تعمیرگاه‌های مختلف تماس بگیرید و قیمت‌ها و سرویس‌های آن‌ها را مقایسه کنید تا بهترین و مناسب‌ترین راهکار را برای تعمیر و بازسازی ایربگ خودرو شخصی‌تان پیدا کنید.

جمع‌بندی

آنچه در این مقاله گفته شد به خوبی بیانگر اهمیت کیسه هوا در خودروهای امروزی است. با توجه به اثر حیاتی ایربگ‌ها، چنانچه چراغ ایربگ روشن شد یا ایربگ خودرو پس از سانحه باز شده است، در اولین فرصت برای تعمیر و چک کردن ایربگ نزد تعمیرگاه‌های مجاز و تکنسین‌های باتجربه بروید.

برایخرید انواع قطعات ایربگ، ایربگ فرمان و داشبورد، ایربگ‌های جانبی و پرده‌ای انواع خودرو، از جمله خودروهای چینی را می‌توانید با مناسب‌ترین قیمت به صورت اینترنتی ازاعتماد یدکخریداری کنید.

سوالات متداول

• دلایل بازنشدن ایربگ خودرو چیست؟ چرا ایربگ خودرو عمل نمی‌کند؟

یکی از علل اصلی باز نشدن ایربگ خودرو، وجود نقص در سنسورهای این سیستم است. تغییر وضعیت خودرو در ادامه پروسه تصادف، وارد شدن ضربه ناخواسته و ناگهانی به محل تعبیه ایربگ و یا وارد شدن فشار اضافی در سیستم ایربگ، می‌تواند از دلایل عمل نکردن ایربگ باشند.

در اغلب موارد، به هنگام باز نشدن ایربگ هنگام تصادف، زخم و یا صدمه بر روی صورت و سر راننده و سرنشین جلو وارد می‌شود. برای اینکه از وقوع این گونه مشکلات جلوگیری شود، باید سرویس دوره‌ای ایربگ و تعمیر دقیق سیستم کیسه هوا را در اولویت قرار دهید. روشن شدن چراغ ایربگ ماشین خود را همیشه جدی بگیرید و ساده از کنار آن نگذرید. البته این مساله در مورد خودروهای ساخت ایران صادق نیست. بطور کلی بدلیل گران بودن هزینه تست ایربگ، در اغلب خودروهای ساخت ایران در هنگام تصادف، ایربگ عمل نمی‌کند.

• ایربگ خودرو در چه سرعتی باز می شود؟

سیستم باز شدن ایربگ‌ها دقیقا در لحظه برخورد خودرو با یک مانع بزرگ وارد عمل می‌شود. باز شدن ایربگ در هنگام تصادف ظرف مدت زمانی بسیار کوتاه و سریع انجام می‌شود. این زمان بستگی به سرعتی دارد که خودرو در حال حرکت بوده است. هرچه سرعت خودرو بیشتر باشد، زمان لازم برای باز شدن ایربگ‌ها کمتر خواهد بود. دیگر عواملی مانند نوع تصادف و قوانین و مقررات هر کشور نیز ممکن است بر روی زمان باز شدن ایربگ‌ها تأثیرگذار باشند.

هدف این سیستم در ایجاد یک حفاظت فوری و ایمن برای سرنشینان خودرو است تا از صدمات جدی جانی و فیزیکی جلوگیری شود. به طور کلی می‌توان گفت که در اکثر مواقع، ایربگ‌ها در زمانی کمتر از چند صدم ثانیه باز می‌شوند. بر اساس آخرین تکنولوژی‌ها و پیشرفت‌های صورت گرفته در این زمینه، سعی شده است که باز شدن ایربگ‌ها در زمانی بسیار کوتاه‌تر از قبل صورت گیرد. برای اطلاعات دقیق‌تر در مورد زمان باز شدن ایربگ خودرو خود می‌توانید به دفترچه راهنمای ماشین خود مراجعه کنید.

• خودرو چه تعدادی ایربگ دارد؟

هر خودرو مدرنی در هر کجای دنیا که ساخته شده باشد، باید حداقل دو ایربگ داشته باشد؛ یکی برای راننده و دیگری برای سرنشین جلو. بعضی ماشین‌های بزرگ‌تر یا کراس اوورها دارای ایربگ‌های بیشتری به عنوان قابلیت‌های تکمیلی مثل ایربگ زانو هستند.

• عمر مفید ایربگ خودرو چقدر است؟

به طور کلی، عمر مفید ایربگ خودرو بین ۱۰ تا ۱۵ سال است. با گذشت زمان و بروز اتفاقاتی مانند تصادفات، عمر این قطعه ممکن است کاهش پیدا کند. در نتیجه بهتر است ایربگ خودرو را به صورت دوره‌ای بررسی کرده و در صورت لزوم تعویض کنید. چنانچه خودرو شما دچار تصادف شده است، حتما باید از طریق تعمیرگاه معتبر و تخصصی به بررسی و تعویض ایربگ بپردازید. به این ترتیب می‌توانید از این قطعه ایمنی در شرایطی که به آن نیاز دارید، به بهترین شکل استفاده کنید و امنیت رانندگی را به حداکثر برسانید.

• چه زمانی باید ایربگ را خاموش کرد؟

هنگامی که به تنهایی در حال مسافرت هستید، صندلی کودک را روی صندلی جلو تعبیه کرده‌اید، با حیوان خانگی خود در حال سفر هستید یا خانم بارداری جلوی خودرو شما نشسته است، ایربگ خودرو را خاموش کنید.

تا زمانی که خودرو در حال رانندگی است، بهتر است ایربگ را خاموش نکنید. چرا که در صورت وقوع تصادف، ایربگ یکی از مواردی است که می‌تواند جان شما و دیگر سرنشینان خودرو را نجات دهد. اما در شرایط خاصی مانند مواردی که ذکر شد، ایربگ‌ها باید غیرفعال شوند. برای این منظور، بهتر است به دفترچه راهنمای منتشر شده توسط شرکت سازنده خودرو مراجعه کنید و درباره نحوه خاموش کردن ایربگ اطلاعات کسب کنید.

• آیا عمل کردن ایربگ باعث آسیب به سرنشین می‌شود؟

تحقیقات و آمارها نشان می‌دهند که عملکرد صحیح ایربگ باعث کاهش درجه آسیب‌ها می‌شود و معمولاً خطری برای سرنشینان ندارد. با این حال، در شرایط خاصی مانند باردار بودن سرنشین یا حضور کودکان در صندلی جلو خودرو، ممکن است عملکرد ایربگ موجب آسیب شود. بنابراین توصیه شده است که سرنشین‌های آسیب‌پذیر در صندلی عقب جای بگیرند.